Sông Hồng vừa là trục cảnh quan trung tâm, vừa là rào cản tự nhiên trong quá trình mở rộng không gian đô thị của thành phố Hà Nội. Nhiều năm qua, áp lực giao thông dồn lên các cây cầu hiện hữu khiến nhu cầu bổ sung các tuyến kết nối mới trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, việc thành phố Hà Nội đồng loạt triển khai 7 cây cầu lớn được xem là bước đột phá chiến lược trong phát triển hạ tầng giao thông Thủ đô.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng và Phó Bí thư Thường trực Thành ủy kiểm tra, đôn đốc tiến độ cầu Mễ Sở. (Ảnh: Thái Quang)
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng và Phó Bí thư Thường trực Thành ủy kiểm tra, đôn đốc tiến độ cầu Mễ Sở. (Ảnh: Thái Quang)
Những cây cầu đang được khẩn trương thi công gồm Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Thượng Cát, Hồng Hà, Mễ Sở và Vân Phúc không chỉ tạo thêm các trục kết nối qua sông, mà còn mở ra dư địa phát triển cho hàng nghìn héc-ta đất ở hai bên bờ sông Hồng, thúc đẩy quá trình giãn dân, phát triển đô thị vệ tinh và tăng cường liên kết với các tỉnh trong Vùng Thủ đô.
Cầu Tứ Liên mở thêm hướng kết nối từ khu vực phía Tây Hồ sang Đông Anh và các khu vực phía bắc sông Hồng. Khi đi vào khai thác, công trình sẽ bổ sung một hướng giao thông quan trọng từ khu vực trung tâm với không gian đô thị đang phát triển ở phía bắc thành phố. Dự án đồng thời bao gồm cầu vượt sông Đuống và hệ thống đường dẫn, hầm chui, nút giao, vì thế hiệu quả của cây cầu không chỉ nằm ở đoạn vượt sông mà ở cả mạng lưới kết nối phía sau nó. Trong khi đó, cầu Trần Hưng Đạo tăng cường kết nối khu vực trung tâm với phía đông thành phố. Đây cũng là hướng có tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầu đi lại và kết nối ngày càng lớn.
Cầu Thượng Cát góp phần hoàn thiện Vành đai 3,5 và mở rộng không gian phát triển về phía bắc sông Hồng. Với vị trí giữa cầu Thăng Long và cầu Hồng Hà, cây cầu sẽ tạo thêm một trục kết nối quan trọng giữa khu vực phía tây bắc Hà Nội với bờ bắc sông Hồng. Xuôi xuống phía nam thành phố, cầu Ngọc Hồi cho thấy rõ hơn vai trò của những cây cầu trong việc mở rộng không gian. Dự án dài khoảng 7,5km, kết nối Vành đai 3,5 phía Hà Nội với Vành đai 3,5 tại Văn Giang, Hưng Yên. Công trình vừa góp phần hoàn thiện mạng lưới vành đai, vừa mở thêm hướng kết nối trực tiếp giữa Hà Nội với khu vực phía đông và phía nam.
Cùng với đó, cầu Hồng Hà và Mễ Sở nằm trên đường tuyến Vành đai 4-Vùng Thủ đô, tạo thêm những điểm vượt sông quan trọng trong mạng lưới giao thông liên vùng. Cầu Mễ Sở nối khu vực Hồng Vân (Hà Nội) với Mễ Sở (Hưng Yên); khi hoàn thành sẽ bổ sung một hướng kết nối mới giữa Hà Nội với khu vực phía nam sông Hồng.
Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Ngô Ngọc Vân cho biết, đến nay, cả 7 cây cầu lớn bắc qua sông Hồng bao gồm: cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo, cầu Ngọc Hồi, cầu Thượng Cát, cầu Vân Phúc, cầu Hồng Hà và cầu Mễ Sở đã hoàn thành bàn giao 100% mặt bằng theo chỉ giới dự án.
Kết quả này có được từ sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền cơ sở và sự đồng thuận cao của nhân dân trong công tác giải phóng mặt bằng. Điển hình tại phường Hồng Hà, địa bàn thực hiện thu hồi hơn 338.000 m2 đất phục vụ hai dự án cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo, liên quan đến hơn 1.200 hộ dân, chính quyền địa phương đã thành lập nhiều tổ công tác, trực tiếp xuống từng khu dân cư để tuyên truyền, vận động, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân.
Đến nay, cả 7 cây cầu lớn bắc qua sông Hồng bao gồm: cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo, cầu Ngọc Hồi, cầu Thượng Cát, cầu Vân Phúc, cầu Hồng Hà và cầu Mễ Sở đã hoàn thành bàn giao 100% mặt bằng theo chỉ giới dự án.
Thay vì chỉ tập trung vào các thủ tục hành chính, địa phương triển khai mô hình “một cửa liên thông”, kết hợp tiếp nhận hồ sơ, đối thoại, giải đáp kiến nghị với chi trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ ngay tại địa điểm dân cư sinh sống. Những trường hợp còn băn khoăn được các phòng, ban chuyên môn của thành phố và địa phương trực tiếp trao đổi, giải thích thấu đáo, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ cũng như ý nghĩa của các công trình đối với sự phát triển lâu dài của Thủ đô.
Cách làm chủ động, gần dân, lấy đối thoại làm trọng tâm đã đạt hiệu quả cao. Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, quá trình giải phóng mặt bằng nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân, rất ít trường hợp phải áp dụng biện pháp cưỡng chế, chủ yếu thực hiện thông qua tuyên truyền, vận động tích cực. Qua đó cho thấy tinh thần trách nhiệm của các địa phương, đồng thời tạo chuyển biến nhanh chóng đối với những dự án đầu tư công vốn gặp nhiều khó khăn trước đây.
Cầu Trần Hưng Đạo đã thành hình hài trên sông Hồng. (Ảnh: Huy Hoàng)
Cầu Trần Hưng Đạo đã thành hình hài trên sông Hồng. (Ảnh: Huy Hoàng)
Có mặt bằng, các dự án được triển khai thuận lợi, rút ngắn được thời gian thi công hơn. Tại cầu Tứ Liên, toàn bộ 62,51ha mặt bằng đã được tiếp nhận; liên danh nhà thầu tổ chức 15 mũi thi công trên toàn tuyến. Hiện cầu chính đã hoàn thành 84/84 cọc khoan nhồi và hai bệ trụ tháp P37, P38; các đốt thân tháp và dầm ngang đang được triển khai. Ở khu vực nút giao Nghi Tàm và nút giao Trường Sa, nhiều hạng mục hầm chui, đường dẫn cũng được đẩy nhanh tiến độ. Sản lượng dự án đạt khoảng 2.003,5 tỷ đồng, tương đương 21,27% giá trị hợp đồng.
Các đốt dầm thép cầu Trần Hưng Đạo đã được lắp đặt, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ thi công phần móng sang lắp dựng kết cấu chính. (Ảnh: Huy Hoàng)
Các đốt dầm thép cầu Trần Hưng Đạo đã được lắp đặt, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ thi công phần móng sang lắp dựng kết cấu chính. (Ảnh: Huy Hoàng)
Tại cầu Trần Hưng Đạo, hình hài cây cầu đang rõ dần sau chưa đầy một năm khởi công. Dự án dài 4,18km, trong đó cầu chính dài 870m với 6 nhịp, hiện đạt khoảng 40% khối lượng. Toàn bộ 128 cọc khoan nhồi và 7 bệ trụ cầu chính cơ bản hoàn thành; 5 trụ cầu chính giữa sông đạt khoảng 90%, chuẩn bị cho việc thi công kết cấu phần trên.
Trên công trường, 28 mũi thi công được duy trì liên tục, với khoảng 700 người và hơn 120 máy móc, thiết bị. Thời điểm các đốt dầm thép đầu tiên được đưa vào vị trí giữa dòng từ cuối tháng 8/2026 đã đánh dấu bước chuyển quan trọng từ thi công phần móng sang lắp dựng kết cấu chính. Ông Trần Trọng Huy, Phó Giám đốc Ban dự án đầu tư xây dựng cầu Trần Hưng Đạo cho biết, để giữ tiến độ, đội ngũ công nhân, kỹ sư phải bám công trường ngày đêm, đồng thời các đơn vị phối hợp chặt chẽ, chủ động vượt qua khó khăn về thời tiết và điều kiện thi công.
Trên các công trường, công nhân thi công xuyên đêm để bảo đảm tiến độ. (Ảnh: Huy Hoàng)
Trên các công trường, công nhân thi công xuyên đêm để bảo đảm tiến độ. (Ảnh: Huy Hoàng)
Đáng chú ý, dự án áp dụng nhiều giải pháp thi công hiện đại như hệ thống ván khuôn leo thủy lực, cẩu tháp công suất lớn, thiết bị lắp hẫng dầm thép chuyên dụng phục vụ thi công cầu dây văng. Đây được xem là những hạng mục có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ chung của công trình.
Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội thường xuyên đôn đốc, kiểm tra tiến độ các cây cầu. (Trong ảnh: Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Bùi Duy Cường kiểm tra cầu Trần Hưng Đạo). (Ảnh: Tuấn Lương)
Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội thường xuyên đôn đốc, kiểm tra tiến độ các cây cầu. (Trong ảnh: Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Bùi Duy Cường kiểm tra cầu Trần Hưng Đạo). (Ảnh: Tuấn Lương)
Các dự án cầu đang được triển khai đồng loạt, tập trung phấn đấu hoàn thành trước Hội nghị APEC 2027.
Đối với Dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu, đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội cho biết, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành, đơn vị đã tiếp nhận đủ 62,51/62,51ha. Các địa phương đang tiếp tục di chuyển hạ tầng kỹ thuật và phá dỡ một số công trình còn lại.
Trên công trường, liên danh nhà thầu đang tổ chức 15 mũi thi công. Cầu chính đã hoàn thành 4/37 đốt thân tháp của các trụ P37 và P38; nút giao Nghi Tàm hoàn thành 160/167 cọc khoan nhồi, 13/23 bệ trụ và 2/23 thân trụ; nút giao Trường Sa hoàn thành 125/346 cọc và 6/27 đốt hầm hở.
Trong khi đó, các dự án cầu Ngọc Hồi, Thượng Cát, Hồng Hà, Mễ Sở, Vân Phúc cũng đang bám sát tiến độ đề ra. Theo Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội Đặng Xuân Huấn, các dự án cầu đang được triển khai đồng loạt, tập trung phấn đấu hoàn thành trước Hội nghị APEC 2027.
Để đáp ứng mục tiêu này, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Bùi Duy Cường cho biết, thành phố đã xây dựng “đường găng” tiến độ. Thành phố yêu cầu Sở Xây dựng chủ trì theo dõi, giám sát tiến độ theo “đường găng”; các Ban Quản lý dự án và chủ đầu tư trực tiếp đôn đốc các nhà thầu. Tiến độ phải được cập nhật, báo cáo thành phố theo tuần, theo tháng, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ từng mốc công việc để bảo đảm các công trình về đích đúng hạn, giải quyết điểm nghẽn về giao thông và mở rộng không gian phát triển Thủ đô.
Ngày xuất bản: 5/10/2026
Nội dung: Việt Anh-Quốc Toản
Ảnh: Thái Quang, Viết Thành, Tuấn Lương, Huy Hoàng
Trình bày: Ngô Hương