Gỡ vướng để phát huy vai trò giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên

Sáng 16/1, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết học kỳ I năm học 2025-2026 lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên, với sự tham gia của đại diện các trường trung cấp, cao đẳng và các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên trong mô hình quản lý thống nhất.

Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết học kỳ I năm học 2025-2026 lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết học kỳ I năm học 2025-2026 lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên.

Bước chuyển về thể chế và mô hình quản lý

Phát biểu khai mạc hội nghị, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh, đây là hội nghị đầu tiên được tổ chức sau khi nhiệm vụ quản lý nhà nước về giáo dục nghề nghiệp được chuyển giao thống nhất về ngành giáo dục. Sự kiện đánh dấu một bước chuyển quan trọng về thể chế, đặt giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên vào cùng một chỉnh thể quản lý, qua đó tăng cường liên thông giữa dạy văn hóa và dạy nghề, giữa giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp trong cùng hệ thống.

Hà Nội hiện có 29 trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên cùng 155 trường cao đẳng, trung cấp có hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Riêng lĩnh vực giáo dục thường xuyên, số học viên chương trình trung học phổ thông đã vượt 58.000 người, cho thấy nhu cầu học tập suốt đời, học tập linh hoạt của người dân Thủ đô ngày càng rõ nét.

z7436708567504-5399292dab48ff3b9b821390ad5645fb-9377.jpg
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền phát biểu khai mạc hội nghị.

Ở khối giáo dục nghề nghiệp, năm 2025 các cơ sở trên địa bàn thành phố tuyển sinh khoảng 240 nghìn lượt người, nhiều ngành nghề có tỷ lệ học sinh, sinh viên tốt nghiệp có việc làm đạt 80 đến 100%, nhất là trong các lĩnh vực kỹ thuật, dịch vụ và công nghệ. Những con số này cho thấy giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên không còn là “vùng trũng” của hệ thống giáo dục, mà đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong đào tạo nhân lực thực hành cho thị trường lao động.

Nỗ lực đổi mới chuyên môn, chuyển đổi số và tháo gỡ “điểm nghẽn”

Trong học kỳ I, công tác bồi dưỡng đội ngũ được chú trọng ở cả hai khối. Hơn 1.000 lượt cán bộ, giáo viên giáo dục thường xuyên được tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực, ứng dụng AI và chuyển đổi số trong giảng dạy. Ở khối giáo dục nghề nghiệp, 7.020 lượt nhà giáo tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng; nhiều trường đã xây dựng bài giảng số, mô phỏng kỹ năng nghề, tích hợp nội dung kỹ năng số vào chương trình đào tạo.

ndo_tr_z7436707745280-f6be3e19f279e992a490b746e9b54bda-6560.jpg
Toàn cảnh hội nghị.

Phong trào “Bình dân học vụ số” bước đầu lan tỏa trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, với 100% học sinh, sinh viên được trang bị kiến thức, kỹ năng số cơ bản. Đây được xem là một trong những điểm sáng của học kỳ I, góp phần tạo nền tảng cho đổi mới dạy học và quản trị nhà trường.

Bên cạnh những kết quả tích cực, hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, vướng mắc cần được tháo gỡ.

Trước hết là tình trạng thiếu biên chế, mất cân đối đội ngũ tại nhiều trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên, ảnh hưởng đến việc triển khai chương trình mới, đặc biệt là các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học ở không ít đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là thiết bị thực hành nghề và thiết bị phục vụ chương trình giáo dục phổ thông 2018; nhiều nơi vẫn phải tận dụng đồ dùng tự làm hoặc phần mềm mô phỏng thay thế.

ndo_bl_z7436707926390-093129d24fe89de0717b615434bac7a7-9149-5545.jpg
Bà Phạm Thị Hảo, Giám đốc Trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên Thanh Trì.

Từ góc nhìn cơ sở, bà Phạm Thị Hảo, Giám đốc Trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên Thanh Trì, cho rằng chất lượng giáo dục thường xuyên không thể đo bằng những chuẩn cứng của giáo dục đại trà. “Học viên giáo dục thường xuyên có xuất phát điểm và hoàn cảnh rất khác nhau. Nếu không tổ chức dạy học phân hóa, không gắn kỷ cương với sự đồng hành, các em rất dễ bỏ dở giữa chừng,” bà Hảo chia sẻ và cho rằng kỷ cương ở giáo dục thường xuyên không phải là rào cản, mà là điểm tựa để người học lấy lại niềm tin, từ đó từng bước nâng cao chất lượng và tỷ lệ tốt nghiệp.

Một “điểm nghẽn” khác được nhiều đại biểu nhấn mạnh là cơ chế tài chính và đặt hàng dịch vụ công. Ông Phan Thanh Dũng, Giám đốc Trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên Đông Anh cho biết, nhiệm vụ dạy văn hóa chương trình giáo dục thường xuyên là dịch vụ sự nghiệp công, song việc giao kinh phí vẫn còn chậm và thiếu ổn định. Với hơn 1.600 học viên, trung tâm phải bảo đảm bộ máy, chi trả lương và duy trì hoạt động thường xuyên, nhưng vẫn phụ thuộc vào quyết định đặt hàng theo từng năm. “Nếu không sớm tháo gỡ nút thắt này, các trung tâm rất khó vừa bảo đảm chất lượng dạy học, vừa thực hiện tự chủ tài chính một cách thực chất,” ông Dũng nhấn mạnh.

ndo_tr_z7436708268324-85a3a2d1820f138fef0e23807dca112c-8406-8549.jpg
Ông Phan Thanh Dũng, Giám đốc Trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên Đông Anh.

Bên cạnh đó, chính sách học phí hiện hành cũng đang tạo ra những băn khoăn khi học sinh học văn hóa ở trung tâm giáo dục thường xuyên song song với học nghề tại trường trung cấp, cao đẳng chưa được miễn học phí phần văn hóa, trong khi cùng đối tượng học sinh này nếu chỉ học tại trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên lại được hưởng chính sách này.

Từ thực tiễn học kỳ I, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội khẳng định cần nhìn thẳng vào những tồn tại, coi đây là cơ sở để điều chỉnh chính sách và phương thức tổ chức trong học kỳ II và các năm tiếp theo. Các nhiệm vụ trọng tâm được xác định gồm: đa dạng hóa chương trình đào tạo; tăng cường gắn kết với doanh nghiệp; đầu tư có trọng tâm cho cơ sở vật chất; đẩy mạnh chuyển đổi số; đồng thời chủ động chuẩn bị lộ trình triển khai mô hình trường trung học nghề ngay khi có quyết định của cấp có thẩm quyền.

Có thể bạn quan tâm

Đại học Đà Nẵng vinh danh thủ khoa và trao học bổng cho sinh viên. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Gần 670 triệu đồng học bổng trao tặng sinh viên Đại học Đà Nẵng

Nhằm động viên và lan tỏa tinh thần hiếu học, khuyến tài trong sinh viên, tối 22/10, Đại học Đà Nẵng tổ chức “Chương trình vinh danh thủ khoa và nâng bước sinh viên năm 2026” tại Nhà hát Trưng Vương. Đây là sự kiện truyền thống thường niên mang đậm nét đặc trưng của Đại học Đà Nẵng qua 15 năm duy trì và phát triển.

Học sinh cần học trí tuệ nhân tạo để biết AI trả lời đúng hay sai. (Ảnh: Viettel Solutions)

Đưa trí tuệ nhân tạo từ trang sách vào trải nghiệm học tập

Học sinh có thể đọc sách để biết trí tuệ nhân tạo (AI) học từ dữ liệu, hoặc hỏi một chatbot và nhận câu trả lời trong vài giây. Nhưng để thực sự hiểu biết máy học thế nào, vì sao có thể sai, kết quả ấy ảnh hưởng tới con người ra sao và con người phải chịu trách nhiệm thế nào khi sử dụng công nghệ, các em phải được tự tay thử.

Xã Hàm Thuận Bắc có nhiều học sinh đồng bào dân tộc thiểu số. (Ảnh: THANH HUỆ)

Lâm Đồng: Xã Hàm Thuận Bắc chú trọng hỗ trợ học sinh dân tộc thiểu số

Những năm qua, Ủy ban nhân dân xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng) luôn xác định việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với học sinh dân tộc thiểu số là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện để học sinh thuộc đối tượng chính sách được học tập và phát triển.

[Video] Trường THCS, THPT có thể kiểm tra định kỳ trên máy tính

[Video] Trường THCS, THPT có thể kiểm tra định kỳ trên máy tính

Từ ngày 1/12/2026, các trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông được tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính nếu đáp ứng đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, phần mềm và vận hành theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Học sinh tiểu học. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Học bạ số là thành phần của hồ sơ đánh giá học sinh

Ở cấp tiểu học, hồ sơ đánh giá từng năm học của mỗi học sinh gồm Học bạ số và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp; ở trung học cơ sở, trung học phổ thông, các thông tin và nội dung đánh giá tại mẫu Học bạ là căn cứ xác định nội dung chuyên môn của Học bạ số.

Trong giờ học tại Trường trung học cơ sở Ngô Sĩ Liên (Hà Nội). (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Sửa đổi chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông: Cần bắt đầu từ đâu?

Việc rà soát, hoàn thiện chương trình, sách giáo khoa theo hướng giảm tải, thiết thực, hiệu quả, phù hợp với thực tiễn đặt ra yêu cầu cần có đánh giá toàn diện về thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, để từ đó có căn cứ khoa học, minh chứng thực tiễn điều chỉnh nội dung, phương thức tổ chức giáo dục, hệ thống học liệu.

[Infographic] Những con số về Đánh giá tư duy TSA năm 2026

[Infographic] Những con số về Đánh giá tư duy TSA năm 2026

Trong năm 2026, Đại học Bách khoa Hà Nội đã tổ chức 3 đợt Đánh giá tư duy với 31 điểm thi tại Hà Nội và 10 tỉnh, thành phố; đáp ứng gần 60 nghìn lượt thi với tổng số gần 30 nghìn thí sinh dự thi. Kết quả Đánh giá tư duy TSA đã được hơn 50 cơ sở đào tạo sử dụng để tuyển sinh đại học năm học 2026-2027.

(Ảnh minh họa: HNUE)

Giáo dục đại học: Cần kiểm soát đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra

Trong thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với giáo dục đại học, cao đẳng sư phạm, về công tác tuyển sinh, bảo đảm chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở đào tạo có phương án xét tuyển theo hướng ổn định, minh bạch, công bằng, thực chất; kiểm soát đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Ban tổ chức)

Thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong cơ khí-động lực

Ngày 18/10, tại Trường đại học Thủy lợi, Hội nghị Khoa học và Công nghệ Cơ khí-Động lực lần thứ XIX năm 2026 chính thức khai mạc, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên đến từ 22 trường đại học, viện nghiên cứu, học viện cùng đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí-động lực trên cả nước.

Học viên trong giờ thực hành tại trường cao đẳng nghề. Ảnh minh họa: PHONG NGỌC

Kế hoạch sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Đối với các cơ sở giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ trì xây dựng đề án trình Thủ tướng, ra các quyết định sắp xếp, tổ chức lại trước ngày 1/4/2027; với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Bộ chủ trì ra các quyết định sắp xếp, tổ chức lại trong quý IV năm 2026.

Giảng viên Khoa Công nghệ điện tử Trường đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh hướng dẫn sinh viên học tập, nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm IoT and AI. (Ảnh: THANH VŨ)

Giáo dục đại học với nhiệm vụ phát triển đội ngũ giảng viên, thu hút nhân tài trong năm học 2026-2027

Một trong những nhiệm vụ cụ thể đề ra trong năm học 2026-2027 đối với giáo dục đại học, cao đẳng sư phạm là tăng cường đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên, thu hút nhân tài, đặc biệt cho các ngành STEM và những ngành trọng điểm khác; chú trọng công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực cốt lõi cho giảng viên. 

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Ban hành Chuẩn chương trình đào tạo lĩnh vực sản xuất và chế biến

Chuẩn chương trình đào tạo lĩnh vực sản xuất và chế biến trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ quy định những yêu cầu chung tối thiểu áp dụng đối với các chương trình đào tạo để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có kỹ năng, tư duy đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.

Trẻ em trực tiếp trải nghiệm điều khiển robot lập trình thông minh tại gian hàng Neopia, kích thích tư duy sáng tạo và niềm yêu thích khoa học công nghệ. (Ảnh: Bảo Ngân)

Nâng cấp hạ tầng công nghệ và đổi mới phương pháp: Lời giải cho bài toán chuyển đổi số giáo dục

Không chỉ là nơi giao thương thiết bị học đường, Triển lãm quốc tế giáo dục Việt Nam 2026 (VietEdu Fair 2026) còn gợi mở nhiều hướng đi cho đổi mới giáo dục: chuẩn hóa học liệu STEM trong chương trình chính khóa, tích hợp liên môn và xây dựng hệ sinh thái học tập cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.