Cơ hội cho tiếp cận giáo dục bình đẳng, chìa khóa mở ra cơ hội phát triển

Cùng dự có các đồng chí: Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng; Mai Văn Chính, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo các bộ, ban, ngành, cơ quan Trung ương.

Chương trình được tổ chức trực tiếp tại Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc, tỉnh Thái Nguyên, kết nối trực tuyến với 2 điểm cầu: Trường Dự bị Đại học Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

Trong những năm qua, Chương trình Mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, góp phần xóa đói, giảm nghèo, cải thiện cơ sở hạ tầng, tạo sinh kế, nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào các dân tộc thiểu số.

Tiếp tục cụ thể hóa những mục tiêu của Chương trình Quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc; thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo quyết định phê duyệt các trường dự bị đại học thuộc Bộ quản lý với tổng mức đầu tư của 5 dự án hơn 750 tỷ đồng. Trong năm 2025, Bộ đã triển khai 2 dự án cho Trường Dự bị đại học Trung ương tại Việt Trì, tỉnh Phú Thọ và Trường Dự bị đại học dân tộc Trung ương Nha Trang tại Khánh Hòa.

Hôm nay tổ chức khởi công đồng loạt 3 dự án đầu tư cơ sở vật chất cho trường Phổ thông vùng cao Việt Bắc, Trường Dự bị đại học Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Dự bị đại học dân tộc Sầm Sơn nhằm thiết thực chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Dự kiến các công trình sẽ khánh thành vào tháng 9/2026 để kịp đón các em học sinh vào năm học mới.

Khi hoàn thành, các dự án sẽ củng cố, tăng cường cơ sở vật chất, nâng cao năng lực đào tạo, từng bước hiện đại hóa môi trường học tập, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo hệ dự bị đại học cho học sinh dân tộc thiểu số, tạo nền tảng vững chắc cho các em tiếp tục học tập ở bậc học cao hơn.

Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính xúc động bày tỏ, việc xây dựng trường cho các cháu học sinh ở vùng sâu, vùng xa có ý nghĩa hết sức quan trọng cho sự nghiệp giáo dục, bảo đảm an ninh quốc phòng, tiếp cận giáo dục bình đẳng. Đây cũng là một nhiệm vụ an sinh xã hội hết sức quan trọng, thể hiện quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước: Không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội, môi trường để đổi lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Do đó, chúng ta phải hành động quyết liệt hơn nữa, đầu tư nhiều hơn nữa. Những mái trường được xây dựng ở khu vực này không chỉ bằng bê-tông, gạch ngói, cát sỏi mà cả bằng tình yêu thương, "tình dân tộc, nghĩa đồng bào", tinh thần trách nhiệm rất cao.

Vừa qua, Bộ Chính trị đã quyết định đầu tư xây dựng 248 trường phổ thông liên cấp nội trú ở các xã biên giới đất liên. Vì vậy, Thủ tướng yêu cầu chính quyền địa phương các cấp xác định đây là một nhiệm vụ chính trị quan trọng phải nỗ lực thực hiện. Thủ tướng đề nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo cùng Bộ Tài chính trong Quý I này rà soát, bổ sung các hạng mục trường còn thiếu, bố trí ngay kinh phí để kịp triển khai. Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo không thành lập Ban quản lý dự án đầu tư các trường trên Bộ nữa mà chuyển giao nhiệm vụ chủ đầu tư cho các tỉnh, thành phố phụ trách.

Thủ tướng nhấn mạnh, Chủ tịch Hồ Chí Minh - Vị Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc từng căn dặn: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Đảng, Nhà nước ta luôn coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, có vai trò đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng hình thành và phát triển nhân cách, phẩm chất, năng lực của con người, là yếu tố quyết định bảo đảm sự thành công trong thực hiện đột phá phát triển nguồn nhân lực phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giáo dục và đào tạo càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Do vậy, việc đầu tư cho các trường dân tộc ở miền núi, dân tộc thiểu số chính là đầu tư cho sự phát triển; đầu tư của "tình dân tộc, nghĩa đồng bào", đầu tư của tình cảm “từ trái tim đến trái tim”. Giáo dục con em đồng bào nơi đây không chỉ đơn thuần là dạy chữ mà còn là chìa khóa mở ra cơ hội phát triển, tạo sinh kế lâu dài củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị xã hội và quốc phòng an ninh. Thêm một em học sinh đến trường được nuôi dưỡng, được tạo điều kiện học tập an toàn, nhân ái, nhân văn là thêm một công dân tốt cho đất nước, là một người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa, giáo dục và trên các mặt trận tri thức khác, góp phần thắp sáng ước mơ, khát vọng của các em, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Với tinh thần đó, Thủ tướng nhấn mạnh, chúng ta xác định đầu tư cơ sở vật chất cho các cơ sở giáo dục tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, là đầu tư cho công bằng, tiếp cận bình đẳng về giáo dục, đầu tư cho sự phát triển bền vững, lâu dài; đây là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, tạo điều kiện cho mọi học sinh với nhiều hoàn cảnh, xuất phát khác nhau, đều có được con đường học tập liên thông bền vững, góp phần vào xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong tương lai, nhất là đồng bào dân tộc ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Thủ tướng nhấn mạnh, thời gian qua, công tác giáo dục ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng miền núi, biên giới luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, chú trọng và ưu tiên nguồn lực đầu tư. Hệ thống trường lớp từ mầm non đến phổ thông ngày càng được mở rộng; các trường nội trú, bán trú tiếp tục được củng cố; các chính sách hỗ trợ bữa ăn trưa, miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập, học bổng, cử tuyển, tín dụng học sinh, sinh viên được triển khai quyết liệt. Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục tạo động lực, truyền cảm hứng để chăm lo cho các cháu học sinh dân tộc ở vùng sâu, vùng xa.

Giáo dục và đào tạo cũng là một nội dung đặc biệt quan trọng của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 (Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ), trong đó xác định rõ nhiệm vụ cụ thể: “Xây dựng, tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị, đồ dùng dạy học cho hơn 320 trường Phổ thông Dân tộc nội trú, hơn 1.100 trường Phổ thông Dân tộc bán trú; 7 cơ sở dự bị đại học và đại học, 3 trường Trung học Phổ thông dân tộc nội trú khu vực”.

Thủ tướng cũng đề nghị Bộ trưởng Quốc phòng chỉ đạo Bộ Quốc phòng kết nghĩa với các trường này giáo dục tinh thần yêu nước, tô thắm hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ" cho các cháu học sinh hiểu được lịch sử hào hùng của dân tộc, lịch sử của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng; đồng thời giúp các trường sửa chữa cơ sở vật chất, tăng cường bảo đảm vệ sinh môi trường. Các địa phương tạo cơ hội, điều kiện cho lực lượng quân đội, công an kết nghĩa, hỗ trợ các trường.

Thủ tướng nhấn mạnh, khi đầu tư các trường phải thực hiện phương châm đầu tư bài bản, đồng bộ, “làm việc nào ra việc đó”. Bộ Dân tộc và Tôn giáo rà soát toàn bộ hệ thống các trường, có dự án tổng thể nâng cấp, cải tạo, sửa chữa các trường; giao Bộ Tài chính quán triệt cân đối nguồn kinh phí cho việc này có thể sử dụng từ nguồn tăng thu tiết kiệm chi.

Thủ tướng hoan nghênh tỉnh Thái Nguyên, Thanh Hóa, Thành phố Hồ Chí Minh nỗ lực thực hiện việc này. Bộ Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan và 3 địa phương trên tập trung chỉ đạo: khẩn trương hoàn thành dự án đầu tư cơ sở vật chất cho các trường, bảo đảm tiến độ, chất lượng theo yêu cầu đề ra; phấn đấu xây dựng các trường này trở thành “hệ sinh thái giáo dục dân tộc kiểu mẫu”; Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát lại chương trình dạy để nâng cao chất lượng dạy và học, bảo đảm các học sinh được học tập đầy đủ các bộ môn; mong các trường này nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, phát triển cơ sở vật chất, gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa 54 dân tộc anh em; phải trang bị cho các cháu đầy đủ máy tính, đào tạo ngoại ngữ, ngôn ngữ dân tộc, từ đó có điều kiện hội nhập quốc tế.

Các tỉnh Thái Nguyên, Thanh Hóa và Thành phố Hồ Chí Minh tiếp quản lại các dự án này từ Bộ Dân tộc và Tôn giáo; phát huy tối đa tính tự lực, tự cường của các địa phương trên tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, làm hết sức mình với tinh thần trách nhiệm cao nhất, nếu vượt thẩm quyền thì báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Các nhà thầu, tư vấn giám sát nêu cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng công trình bằng tình thương, làm “3 ca, 4 kíp”, "vượt nắng thắng mưa, không thua bão gió", “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương”, nâng cao chất lượng công trình; nghiêm cấm tuyệt đối các hiện tượng tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Đối với các nhà trường, Thủ tướng yêu cầu bố trí mặt bằng phù hợp, khoa học, để việc xây dựng không ảnh hưởng việc dạy và học; mong các cháu học sinh nhận thức rõ được đi học là niềm vinh dự, tự hào của bản làng, dân tộc mình; cố gắng học thật tốt; luôn luôn phấn đấu vượt qua chính mình. Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần tiếp cận bình đẳng về y tế, giáo dục; để những ngôi trường “gieo con chữ, ươm mầm tri thức, thắp sáng ước mơ, hiện thực hóa khát vọng”, lấy “học sinh, sinh viên là trung tâm, chủ thể; thầy cô giáo là động lực; nhà trường là bệ đỡ; gia đình làm điểm tựa; xã hội là nền tảng”. Các thầy cô giáo ở vùng sâu, vùng xa phát huy tinh thần trách nhiệm, “cắm bản, gieo chữ giữ nước” để các thế hệ học sinh ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi tiếp tục được chắp cánh ước mơ vươn lên thay đổi cuộc đời; các gia đình và cộng đồng tạo điều kiện cho con em học tập. Các xã, phường, đặc khu cần rà soát hết để các cháu đều được đến trường, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang và các đồng chí lãnh đạo đã trao 160 suất quà ý nghĩa tặng các học sinh Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc.