Dự án có diện tích 418 ha, đặt tại vùng ven biển thuộc xã Hiệp Thành, thành phố Bạc Liêu (cũ), nay thuộc phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau. Khu nuôi tôm công nghệ cao này có tổng số vốn đầu tư lên đến gần 370 tỷ đồng, nhưng sau gần 8 năm xây dựng hiện vẫn chưa có doanh nghiệp nào vào đầu tư sản xuất.
Cụ thể, ngày 24/5/2017, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 649/QĐ-TTg thành lập và ban hành quy chế của Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phát triển tôm Bạc Liêu (gọi tắt là Khu nuôi tôm công nghệ cao Bạc Liêu) với quy mô 418 ha, tọa lạc tại địa điểm nêu trên. Mục tiêu của dự án là giúp các doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển công nghệ cao, sản xuất các sản phẩm phục vụ phát triển ngành công nghiệp tôm có năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng cao; xây dựng mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao để nhân rộng ra các vùng nuôi tôm của tỉnh nói riêng, vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước nói chung.
Tháng 10/2017, Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu (cũ) đầu tư 175 tỷ đồng xây dựng cơ sở hạ tầng (giai đoạn 1) tại dự án nêu trên, gồm: Hệ thống đường giao thông, kênh cấp, thoát nước; điện, cổng, hàng rào bao quanh... Tháng 7/2020, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ) tiếp tục đầu tư hơn 194 tỷ đồng xây dựng hạ tầng (giai đoạn 2), gồm: Nhà quản lý, điều hành; nhà kiểm nghiệm; nhà nghiên cứu khoa học kỹ thuật, chuyển giao công nghệ; khu xử lý nước thải tập trung; hạ tầng giao thông, ba cầu sản xuất, cầu qua kênh Trường Sơn... Giám đốc Ban quản lý Khu nuôi tôm công nghệ cao Bạc Liêu Phạm Hoàng Minh cho biết: Đến thời điểm này, hạ tầng kỹ thuật, nhà quản lý, điều hành giai đoạn 1 và giai đoạn 2 của dự án cơ bản hoàn thành. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có doanh nghiệp nào vào đầu tư xây dựng mô hình sản xuất, kinh doanh, trình diễn...
Theo báo cáo mới nhất của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, từ năm 2020, Ban quản lý Khu nuôi tôm công nghệ cao Bạc Liêu đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu (cũ) tuyển chọn được 9 dự án của 9 doanh nghiệp vào thực hiện dự án (đợt 1) để trình diễn quy trình nuôi tôm, sản xuất chế phẩm sinh học, tôm giống, thức ăn tôm. Tuy nhiên, do chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên các doanh nghiệp này chưa đủ điều kiện triển khai thực hiện dự án đầu tư.
Đáng lưu ý, Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn chưa quy định cụ thể về cơ chế, loại đất trong Khu nuôi tôm công nghệ cao Bạc Liêu thuộc nhóm đất nông nghiệp hay phi nông nghiệp. Vì vậy, chưa có cơ sở xác định mục đích sử dụng đất để ghi vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất làm cơ sở cho thuê, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đây cũng chính là điểm “bế tắc mấu chốt” của dự án, dẫn đến kéo dài gần 8 năm qua không triển khai thực hiện được. Theo lãnh đạo một số sở, ngành tỉnh Cà Mau hiện nay, để khu nuôi tôm công nghệ cao này sớm đi vào hoạt động, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau cần tiếp tục quan tâm hơn nữa, sớm có tờ trình gửi Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, điều chỉnh cơ chế về sử dụng đất; tiếp đó là hàng loạt các vấn đề phát sinh trong thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp...
Về xử lý vướng mắc thủ tục đất đai, giao đất để doanh nghiệp thực hiện dự án trong Khu nuôi tôm công nghệ cao Bạc Liêu, theo lãnh đạo ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Cà Mau, dự án được thành lập theo Quyết định số 649/QĐ- TTg ngày 24/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, điều đáng nói là Luật Đất đai năm 2013 chỉ có khu kinh tế, khu công nghiệp và khu công nghệ cao; trong khi đó, khu công nghệ cao là đất phi nông nghiệp, nhưng đối chiếu khu này lại là đất nông nghiệp. Do đó các sở, ngành của tỉnh tiếp tục tham mưu, đề xuất Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chính phủ xem xét, quyết định.
Mới đây, tại buổi làm việc, các sở, ban, ngành đã cùng phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp tháo gỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho Khu nuôi tôm công nghệ cao Bạc Liêu. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho rằng: Dự án đã được Trung ương và tỉnh kỳ vọng là “đầu tàu” dẫn dắt Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau) trở thành “thủ phủ” ngành tôm của cả nước. Ngoài ra, còn có tác dụng thúc đẩy đổi mới, sáng tạo trong sản xuất nông nghiệp, ứng dụng nuôi tôm công nghệ cao của địa phương, vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Mặt khác, Khu nuôi tôm công nghệ cao Bạc Liêu có vai trò quan trọng trong việc thu hút các thành phần kinh tế đầu tư phát triển nuôi tôm công nghệ cao, sản xuất các chế phẩm phục vụ ngành công nghiệp tôm, làm cơ sở để nhân rộng ra cả nước. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan cho nên dự án này vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục được quan tâm và tích cực tìm mọi biện pháp giải quyết, không thể để kéo dài mãi, gây lãng phí lớn.
Đồng chí Lê Văn Sử đề nghị: Ban Quản lý Khu nuôi tôm công nghệ cao Bạc Liêu cần sớm kiện toàn tổ chức bộ máy, xác định rõ vị trí việc làm theo quy định mới; đồng thời xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể cho từng phần việc từ nay đến cuối năm 2025, trên cơ sở đó cần chủ động, tích cực trao đổi, thống nhất với các sở, ngành liên quan trước khi trình Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, phê duyệt để dự án sớm đi vào hoạt động đem lại hiệu quả kinh tế cao, bền vững.
