Kết quả này không chỉ góp phần giải quyết quyền lợi chính đáng của hàng chục nghìn hộ dân, mà còn cho thấy quyết tâm của thành phố trong việc xử lý những tồn đọng kéo dài nhiều năm trong lĩnh vực nhà ở và đất đai, từng bước củng cố niềm tin của thị trường bất động sản.
Nhận diện những bất cập
Sau hơn 5 năm chờ đợi, bà Nguyễn Thị Thảo cùng nhiều cư dân tại dự án Saigon Gateway (do Công ty cổ phần Bất động sản Hiệp Phú làm chủ đầu tư) đã được cấp sổ hồng cho căn hộ của mình. Niềm vui này đến sau nhiều cuộc làm việc giữa lãnh đạo địa phương, các sở, ngành và Tổ công tác 1645, nhất là sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.
Trước đó, theo phản ánh của cư dân, dự án đã được bàn giao từ năm 2019, nhưng suốt nhiều năm, chủ đầu tư chưa bàn giao hơn 32 tỷ đồng quỹ bảo trì chung cư cho ban quản trị. Việc chậm bàn giao quỹ khiến nhiều hạng mục xuống cấp, không có kinh phí sửa chữa, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của cư dân. Bên cạnh đó, giữa chủ đầu tư và cư dân cũng phát sinh tranh chấp, khiếu kiện liên quan quyền sở hữu phần diện tích thương mại, lối đi chung và các hạng mục sử dụng chung khác.
Thực tế cho thấy, trường hợp của dự án Saigon Gateway không phải là cá biệt. Tình trạng chậm cấp sổ hồng đã trở thành nỗi lo của hàng chục nghìn hộ dân tại nhiều dự án nhà ở thương mại trên địa bàn thành phố. Không ít gia đình đã thanh toán gần như toàn bộ giá trị căn hộ, ổn định cuộc sống trong nhiều năm nhưng vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, dẫn đến nhiều hệ lụy trong sinh hoạt, giao dịch dân sự và bảo đảm quyền lợi pháp lý.
Ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, quá trình rà soát, Tổ công tác 1645 nhận diện một số nhóm vướng mắc chủ yếu dẫn đến tình trạng chậm cấp sổ hồng. Trong đó, đáng chú ý là việc thực hiện nghĩa vụ điều tiết nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư và nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư tại một số dự án chưa hoàn tất.
Ngoài ra, nhiều dự án đang trong quá trình điều tra, thực hiện kết luận thanh tra hoặc chờ thực hiện các bản án của tòa án, cho nên việc cấp giấy chứng nhận phải tạm dừng để bảo đảm đúng quy định. Một số dự án khác chưa hoàn tất việc đầu tư, xây dựng và bàn giao hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội cho địa phương quản lý.
Bên cạnh đó, không ít dự án phát sinh các vấn đề liên quan bồi thường giải phóng mặt bằng, tranh chấp diện tích sử dụng chung hoặc vi phạm hành chính trong trật tự xây dựng. Những yếu tố này khiến quá trình hoàn tất hồ sơ pháp lý để cấp sổ hồng bị kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân.
Thực trạng trên không chỉ gây bức xúc trong cộng đồng cư dân, mà còn tác động tiêu cực đến môi trường đầu tư và trật tự quản lý đô thị. Ở một số khu chung cư, việc chậm cấp sổ hồng kéo theo nhiều hệ lụy như: Tranh chấp giữa cư dân và chủ đầu tư, khó khăn trong quản lý vận hành, thậm chí phát sinh các vấn đề liên quan an ninh trật tự.
Từng bước tháo gỡ vướng mắc
Nhằm giải quyết những vướng mắc nêu trên, trong năm 2025, Tổ công tác 1645 đã tổ chức 56 cuộc họp chuyên đề để xem xét, tháo gỡ khó khăn cho khoảng 250 dự án nhà ở thương mại trên địa bàn thành phố. Kết quả, đến nay đã có 218 dự án với hơn 130 nghìn căn hộ, nền đất được tháo gỡ vướng mắc pháp lý và đang thực hiện các thủ tục cấp sổ hồng cho người dân.
Theo ông Nguyễn Toàn Thắng, điểm khác biệt trong phương thức làm việc của tổ công tác là tinh thần lắng nghe, cầu thị và đi thẳng vào bản chất vấn đề. Tại mỗi cuộc họp, tổ công tác không chỉ dừng lại ở việc nghe báo cáo mà tiến hành rà soát toàn bộ hồ sơ, xác định rõ nguyên nhân của từng vướng mắc, phân loại theo từng nhóm vấn đề để đề xuất giải pháp xử lý phù hợp.
Nhờ cách làm này, nhiều dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm đã từng bước được tháo gỡ. Có thể kể đến các dự án khu căn hộ Saigon Gateway, chung cư Tam Phú thuộc khu nhà ở phường Tam Phú, chung cư Topaz Home tại số 102 Phan Văn Hớn, chung cư Tín Phong, chung cư Hà Đô Centrosa...
Đối với các dự án còn vướng mắc, các sở, ngành liên quan đang tiếp tục phối hợp rà soát, hoàn thiện hồ sơ và đề xuất giải pháp xử lý theo thẩm quyền. Tại buổi làm việc với Tổ công tác 1645 mới đây, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiếp tục rà soát, phân tích cụ thể từng trường hợp vướng mắc, xây dựng lộ trình giải quyết các dự án theo từng quý.
Theo lãnh đạo thành phố, việc tháo gỡ các tồn đọng trong cấp sổ hồng có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, mà còn góp phần hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện, giữ gìn an ninh trật tự và nâng cao hiệu quả quản lý đô thị. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh, cần tăng cường chế tài đối với các chủ đầu tư vi phạm quy định pháp luật, nhất là các trường hợp không thực hiện đầu tư hạ tầng, tiện ích theo quy hoạch đã được phê duyệt.
Đối với những chủ đầu tư vi phạm nghiêm trọng, thành phố sẽ áp dụng các biện pháp xử lý quyết liệt, trong đó có việc không xem xét cho tham gia bất kỳ dự án mới nào tại các tỉnh, thành phố trên cả nước. Đồng thời, thông tin vi phạm sẽ được công khai trên các trang thông tin của bộ, ngành và địa phương để tăng tính răn đe và minh bạch.
Thành phố yêu cầu, trong năm 2026, Tổ công tác 1645 phải giải quyết ít nhất 30% số hồ sơ theo kế hoạch trong mỗi quý, đồng thời thống kê đầy đủ các hồ sơ còn tồn đọng để xây dựng lộ trình xử lý cụ thể, không để tình trạng kéo dài sang các năm tiếp theo.
