Ngày Người khuyết tật Việt Nam 18/4/2022

Giữ lửa nghề cho làng thêu Quất Động

Mong ước cháy bỏng của Hoàng Thị Khương là đưa những sản phẩm thêu tay truyền thống của làng nghề Quất Động đến với thị trường trong và ngoài nước… Đó là cánh cửa mở ra cơ hội nâng cao đời sống của người làng nghề, đặc biệt là những người khuyết tật yêu và gắn bó sâu đậm với nghề thêu.

Hoàng Thị Khương bên khung thêu.
Hoàng Thị Khương bên khung thêu.

HOÀNG THỊ KHƯƠNG được sinh ra ở đúng "cái nôi" của nghề thêu tay truyền thống nổi tiếng từ xưa của xã Quất Động, huyện Thường Tín, Hà Nội. Thật éo le, mới được ba tháng tuổi, sau một trận sốt cao, cô bé Khương bị mắc bệnh bại liệt. Dù được chữa trị qua cơn nguy kịch, nhưng di chứng để lại khiến cho chân phải Khương bị teo và không duỗi thẳng được.

Dẫu vận động rất khó khăn, nhưng cô vẫn bền bỉ đến trường huyện học con chữ. Nhưng cuộc đời vẫn tiếp tục thử thách cô gái trẻ khi sớm mồ côi cha. Bao nhiêu yêu thương, lo lắng được người mẹ, cũng là một người nổi tiếng về thêu, dồn cả vào chăm sóc cho Khương. Dù bị di chứng khuyết tật vận động nhưng Hoàng Thị Khương lại rất thông minh, có khiếu thẩm mỹ và đôi bàn tay khéo léo. Vậy nên, sau mười năm được mẹ dạy từng đường kim, mũi chỉ, cô đã cùng mẹ tạo nên những bức tranh thêu được nhiều người ưa thích và rất "đắt hàng". Năm 2001, tại cuộc thi Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội, tác phẩm Chùa Thầy của Khương đoạt giải nhất.

Ngay từ năm 2005, Hoàng Thị Khương đã tham gia hàng chục cuộc triển lãm tranh thêu tay mỹ thuật trong và ngoài nước. Trong dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, tranh thêu của Hoàng Thị Khương được bày trong các cuộc triển lãm tại Cung văn hóa Hữu nghị Việt-Xô và trong Hoàng thành Thăng Long. Cùng năm ấy, tranh thêu của Khương được nhận danh hiệu Tác phẩm thủ công mỹ nghệ tinh hoa làng nghề Việt Nam và cơ sở của cô được nhận giấy khen Cơ sở thêu tranh mỹ nghệ cao cấp, đóng góp tích cực cho thành công của Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam lần thứ VI và "Dấu ấn Thăng Long".

Năm 2011, Khương được mời sang Seoul (Hàn Quốc) tham gia cuộc thi tay nghề của nghệ nhân là người khuyết tật. Năm 2015, cô được phong tặng danh hiệu nghệ nhân của thành phố Hà Nội. Đến năm 2019, cô lại được tổ chức SAMBHAV (một diễn đàn quốc tế lớn nhằm tôn vinh các nghệ sĩ khuyết tật) mời sang tham gia các hoạt động như hội thảo, triển lãm nghệ thuật tại New Delhi (Ấn Độ) và được nhận kỷ niệm chương dành cho các tác phẩm tranh thêu tay xuất sắc.

Trong đời sống riêng, gần 60 tuổi, Hoàng Thị Khương vẫn đơn chiếc chăm sóc người mẹ đã đau yếu đi nhiều. Nhưng nỗi buồn riêng, sự vất vả không khiến cho cô giảm đi sự tận tâm với các hoạt động xã hội. Cô đã dạy nghề cho hơn 300 người khuyết tật cùng xã cũng như trong huyện Thường Tín. Nghe danh về cô giáo đặc biệt, có nhiều người ở các địa phương khác cũng xin đến học nghề. Có một số học viên được Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tài trợ bằng các quỹ từ thiện quốc tế từ Tây Ban Nha, Phần Lan,... Từ năm 2016 đến nay, nhờ những hoạt động bền bỉ trong chăm lo đời sống và bảo vệ quyền lợi của người khuyết tật, Hoàng Thị Khương liên tục được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội Người khuyết tật huyện Thường Tín.

Nghề thêu Quất Động và những người làm nghề thêu đã chịu không ít tác động từ dịch bệnh khiến cho thị trường du lịch, và đầu ra cho sản phẩm bị đứt gãy. Để đưa nghề thêu vượt qua giai đoạn khó khăn này, Chủ tịch Hội Người khuyết tật huyện Thường Tín mong mỏi được Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Hội Người khuyết tật Việt Nam hỗ trợ để sản phẩm thêu của làng nghề có cơ hội quảng bá và mở rộng thị trường mạnh mẽ hơn nữa.

Có thể bạn quan tâm

Khu Di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc. Ảnh: Thành Đạt

Bảo vệ di sản giữa những đổi thay liên tục của đời sống

Hội nghị quốc tế Nhìn lại tính xác thực của di sản: Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương vì tương lai Di sản thế giới vừa diễn ra tại Hà Nội (từ ngày 27/9 đến 1/10). Thông qua xem xét các trường hợp điển hình tại khu vực, trong đó có một số di sản của Việt Nam, Hội nghị hướng tới làm rõ cách tiếp cận rộng hơn về tính xác thực của di sản, đồng thời vẫn bảo đảm các yêu cầu về giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn, cơ chế bảo vệ và quản lý hiệu quả đối với di sản thế giới.

Nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng. Ảnh: NVCC

Phải gắn bó đủ lâu và đủ tận tâm với âm nhạc

Sau thành công của vở opera Công nữ Anio được trình diễn ở cả Việt Nam và Nhật Bản năm 2023, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, Ban điều hành “Công nữ Anio” gồm các cơ quan ngoại giao, tổ chức nghệ thuật của cả hai nước tiếp tục sản xuất phiên bản musical của câu chuyện này. Tác giả âm nhạc của cả hai vở diễn là nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng, một tên tuổi của khí nhạc Việt Nam đương đại.

Ảnh minh họa

Một anh cò nghiệp dư

Người mua đánh giá anh S. là một cò đất lương thiện. Đám môi giới chuyên nghiệp không diễn tả rành mạch nhưng đại ý coi anh chỉ là nghiệp dư.

Không gian triển lãm tại chương trình lưu trú nghệ thuật ở Hội An được thiết kế khá bài bản. Ảnh: BẢO NGUYỄN

Chủ động mở những điểm chạm sáng tạo

“Mở xưởng” hiện được xem như một xu hướng trong giới sáng tác mỹ thuật, nghệ thuật thị giác đương đại ở Việt Nam. Hiểu một cách giản dị nhất, đó là dịp để các nghệ sĩ thị giác biến không gian sáng tác có phần riêng tư của mình thành điểm hẹn nghệ thuật dành cho bất kỳ ai quan tâm.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thước

Người làm phim tài liệu, trước tiên, cần một bản lĩnh sống

Những năm gần đây, phim tài liệu của Việt Nam đã gây được sự chú ý của dư luận thế giới, giành được giải thưởng tại các kỳ liên hoan phim quốc tế. Nhiều hoạt động thúc đẩy phát triển phim tài liệu trong nước cũng được tổ chức thường xuyên, định kỳ, thu hút sự quan tâm ngày càng đông đảo của giới làm phim và công chúng. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện với Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thước về vai trò và sức sống của phim tài liệu ở nước ta.

Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Ngoan.

Luôn cảm ơn cội gốc truyền thống

Sau khi nghỉ hưu, Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Ngoan tập trung vào hoạt động truyền dạy nghệ thuật truyền thống cho thế hệ trẻ và rất hiếm khi trở lại sân khấu biểu diễn. Nhưng, trong câu chuyện với chúng tôi về nghệ thuật chèo nói riêng, về nghệ thuật biểu diễn nói chung trong dòng chảy cuộc sống hôm nay, bà cho biết sẽ sớm quay lại sân khấu với một liveshow kỷ niệm cuộc đời nghệ thuật của mình.

Hoàng thành Thăng Long mở ra không gian tìm hiểu và trải nghiệm lịch sử dân tộc quý giá cho công chúng hôm nay. Nguồn ảnh: Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long-Hà Nội

Định giá để nhân lên giá trị di sản

Lần đầu tiên, các di sản thiên nhiên, văn hóa thế giới tại Việt Nam sẽ được định giá, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể thông qua Đề án “Định giá kinh tế của di sản, TEV, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể di sản thế giới” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng, dự kiến hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10.

Nhà thơ Hồng Thanh Quang.

Mùa thu luôn gợi cảm xúc mới mẻ, nhân văn

Bên cạnh sáng tác thơ, Hồng Thanh Quang còn là một cây bút chính luận sắc sảo. Ông trưởng thành từ quân đội và phần lớn cuộc đời rèn luyện trong môi trường làm báo. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng ông về chủ đề mùa thu Cách mạng, trong một ngày thu đẹp của Hà Nội.

Phiên tọa đàm trong khuôn khổ Hội thảo. Ảnh: Thế Đại

Khơi thông điểm nghẽn phát triển văn hóa trên nền tảng số

Số liệu thực tế từ Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam cho thấy, năm 2025, doanh thu tiền sử dụng tác quyền đạt hơn 424,3 tỷ đồng (tăng 8%), trong đó riêng khoản thu từ các nền tảng trực tuyến (website và ứng dụng) là xấp xỉ 298 tỷ đồng. Những con số trên cho thấy sản phẩm văn hóa nghệ thuật và cùng với đó là tài sản trí tuệ trên môi trường số đang ngày càng trở thành nguồn lực kinh tế quan trọng.

Khoảnh khắc mãnh liệt, khi hàng chục nghìn con người cùng hòa chung giọng hát Quốc ca. Ảnh: Thành Đạt

Để Tổ quốc luôn ở trong tim

Sau dấu ấn tại Mỹ Đình, “Tổ quốc trong tim” mùa thứ hai đến Thành phố Hồ Chí Minh với một không gian và cách kể mới. Hơn 5,7 triệu lượt yêu cầu đăng ký, vé trực tuyến hết chỉ sau 1 phút 27 giây cho thấy sức hút đặc biệt của một chương trình nghệ thuật chính luận, khi lịch sử và những giá trị thiêng liêng của dân tộc được chuyển tải bằng ngôn ngữ của thời đại. Trước đêm diễn 23/8, nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam - Trưởng ban Chỉ đạo chương trình, chia sẻ về cách làm mới nghệ thuật chính luận, sức mạnh của công chúng trẻ và hành trình biến tài nguyên văn hóa thành nguồn lực phát triển.

Nhà điêu khắc Lê Trọng Nghĩa, Chi hội trưởng Mỹ thuật tỉnh Gia Lai.

Một đời sống mỹ thuật mạnh cần nhiều tiếng nói khác biệt cùng tồn tại và đối thoại

257 tác phẩm hội họa, đồ họa và điêu khắc của 217 tác giả được lựa chọn trưng bày và trao giải thưởng tại Triển lãm Mỹ thuật khu vực V (theo phân vùng của Hội Mỹ thuật Việt Nam), gồm các tỉnh, thành phố nam miền trung và Tây Nguyên: Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa, Quảng Ngãi, thành phố Đà Nẵng. Triển lãm diễn ra từ ngày 6 đến 15/8, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai (thuộc phường Quy Nhơn).

Nhiều phiên bản tiếng Việt truyện Doraemon của Nhà xuất bản Kim Đồng bị làm giả, một biểu hiện vi phạm bản quyền nghiêm trọng. Ảnh minh họa từ nguồn: Nhà xuất bản Kim Đồng

Hợp tác quốc tế để bảo vệ thị trường sáng tạo

Trong vòng 5 năm trở lại đây, Nhà xuất bản Kim Đồng có khoảng 1.000 đầu sách bị vi phạm bản quyền, góp phần dẫn đến hệ quả tổng số lượng bản in bị giảm 30%. Tính đến tháng 7/2026, tổng số website tiếng Việt vi phạm bản quyền truyện tranh Nhật Bản đứng vị trí thứ ba trong số các ngôn ngữ vi phạm nhiều nhất trên thế giới, chỉ sau tiếng Anh và tiếng Nhật, trong đó, phần lớn website vi phạm tiếng Anh và tiếng Việt có nguồn gốc từ Việt Nam.

Giới trẻ nay khó để rời bỏ chiếc điện thoại thông minh.

Ăn cùng điện thoại

Mấy tháng trước tôi đưa đứa em tên Linh đi ăn gà ở phố Lãn Ông. Quán khá nổi tiếng, loại quán mà người ta thường phải chụp địa chỉ quán trước khi bước vào, như một thủ tục nhập môn. Tôi vốn là kiểu người ăn một miếng cũng phải bình phẩm đôi câu, thành ra vừa gắp vừa bảo Linh rằng gà ở đây được cái thịt thơm, da giòn mà không béo, luộc vừa lửa nên phần đùi không bị đỏ.