Gìn giữ giá trị di tích đền Lảnh Giang

Khu di tích lịch sử-văn hóa đền Lảnh Giang thuộc tổ dân phố Yên Lạc, phường Duy Tân, tỉnh Ninh Bình; là quần thể di tích có giá trị lịch sử-văn hóa-kiến trúc nghệ thuật lâu đời.

Đoàn rước kiệu Thánh tại khai mạc lễ hội đền Lảnh Giang năm 2026.
Đoàn rước kiệu Thánh tại khai mạc lễ hội đền Lảnh Giang năm 2026.

Đền thờ ba vị tướng thời Hùng Vương thứ 18 có công lớn dẹp tan giặc Thục, giữ yên bờ cõi; thờ công chúa Tiên Dung và Chử Đồng Tử - một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam.

Năm 2026 đánh dấu tròn 30 năm đền Lảnh Giang được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử-văn hóa quốc gia. Đây là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích, khẳng định vị thế của đền trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương và du khách.

Duy Tân là vùng đất giàu truyền thống lịch sử và văn hóa, nơi hội tụ nhiều giá trị di sản quý được hình thành, gìn giữ và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Hiện nay trên địa bàn phường có hơn 50 di tích lịch sử-văn hóa, trong đó có 10 di tích, cụm di tích được Nhà nước xếp hạng. Đền Lảnh Giang là một trong những di tích tiêu biểu, là địa chỉ văn hóa tâm linh nổi tiếng, hội tụ những giá trị đặc sắc về lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng và văn hóa truyền thống của dân tộc.

Trải qua bao thăng trầm của thời gian, đền Lảnh Giang vẫn giữ được vẻ đẹp vừa cổ kính vừa trang nhã. Đền được xây dựng kiểu nội công ngoại quốc gồm ba tòa, mười bốn gian, quy mô mang phong cách thời Nguyễn.

Trong đó, tòa tiền đường năm gian xây kiểu hồi cung cánh bảng; tòa trung đường gồm bốn gian chạy dọc, xây lối chồng diêm, hai tầng mái cong; tòa hậu cung gồm năm gian giao mái vắt vần với tòa trung đường, vì kèo uốn vành mai. Cả ba tòa hợp lại thành quy mô bề thế.

Nghệ thuật chạm khắc khá tinh xảo, đa dạng với các đề tài tứ linh, mô-típ cúc hóa long, lưỡng long chầu nguyệt, giàn nho, hoa dây, sóng nước tạo vẻ đẹp cổ kính, trang nghiêm. Dù trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, song những nét kiến trúc độc đáo của ngôi đền vẫn vẹn nguyên, mang vẻ đẹp linh thiêng, cuốn hút.

Với những giá trị về lịch sử và kiến trúc nghệ thuật, năm 1996 đền Lảnh Giang được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử-văn hóa quốc gia; năm 2017, Lễ hội truyền thống đền Lảnh Giang được ghi vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích quốc gia đền Lảnh Giang luôn nhận được sự quan tâm của tỉnh. Cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương cùng Ban quản lý di tích đã đồng lòng gìn giữ, tôn tạo, phát huy các giá trị di tích; tích cực huy động nguồn lực xã hội hóa, góp phần đưa đền Lảnh Giang trở thành điểm đến văn hóa tâm linh tiêu biểu của tỉnh Ninh Bình, được đông đảo người dân và du khách gần xa biết đến.

Trong đó, Lễ hội đền Lảnh Giang năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, kết hợp hài hòa giữa phần lễ trang nghiêm và phần hội sôi nổi. Phần lễ thể hiện lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân và gìn giữ các giá trị văn hóa phi vật thể. Phần hội diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và các trò chơi dân gian đặc sắc, mang đến không khí vui tươi, đoàn kết, góp phần giới thiệu những nét đẹp truyền thống của địa phương.

Trong không khí trang nghiêm, thành kính và phấn khởi của mùa lễ hội truyền thống đền Lảnh Giang năm 2026, đồng chí Nguyễn Quý Hùng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Duy Tân cho biết: Lễ hội hằng năm được địa phương tổ chức nền nếp, quy mô trong không khí linh thiêng, trang trọng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của Nhân dân. Để bảo tồn và phát huy giá trị di tích và Lễ hội đền Lảnh Giang - di sản quý giá của dân tộc, gắn với thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, chính quyền địa phương tăng cường công tác quản lý, đẩy mạnh xã hội hóa trong việc tu bổ, bảo vệ và phát huy giá trị di tích và tổ chức lễ hội theo đúng ý nghĩa, giá trị và quy định của Luật Di sản văn hóa.

Lễ hội đền Lảnh Giang là lễ hội tiêu biểu mang bản sắc văn hóa của người Việt vùng hạ châu thổ sông Hồng; nơi bảo tồn, phát huy giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống văn hóa của người dân. Lễ hội không chỉ là dịp tri ân công đức các bậc tiền nhân, giáo dục truyền thống yêu nước và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, mà còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Duy Tân giàu truyền thống văn hóa, thân thiện, nghĩa tình.

Có thể bạn quan tâm

Một làn điệu trong vở chèo “Tấm Cám”.

Làng quê văng vẳng điệu chèo

Chèo Khuốc là một loại hình nghệ thuật sân khấu chèo cổ độc đáo, bắt nguồn từ làng Khuốc (xã Phong Châu, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình trước đây), nay là xã Đông Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên.

Cổng làng Nôm.

Vẻ đẹp làng Nôm

Trong quá trình phát triển và đô thị hóa, làng Nôm, xã Đại Đồng, tỉnh Hưng Yên vẫn giữ gần như nguyên vẹn cấu trúc của một làng Việt cổ.

Lễ hội Khỏi Kêm mang đậm bản sắc văn hóa độc đáo của người Dao xã Đường Hoa, tỉnh Quảng Ninh.

Độc đáo lễ mở cửa rừng của người Dao

Vào dịp đầu năm, người Dao Thanh Y và người Dao Thanh Phán ở Quảng Ninh có tục lệ làm lễ Khỏi Kêm - lễ cúng rừng (Khỏi là khai, là mở; Kêm là cây, là rừng). Đây là nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Dao địa phương, gắn bó mật thiết với đời sống sản xuất và tín ngưỡng cộng đồng.

Hoạt động tại Lễ hội đền Tống Trân, tỉnh Hưng Yên.

Đền Tống Trân, điểm đến tâm linh và văn hóa đặc sắc

Đền Tống Trân từ lâu đã trở thành điểm đến tâm linh và văn hóa đặc sắc gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp Lưỡng quốc Trạng nguyên Tống Trân, một bậc hiền tài kiệt xuất của đất nước với trí tuệ, nhân cách và đạo đức cao đẹp.

Vẻ đẹp chùa Ông, xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên.

Vẻ đẹp đặc sắc chùa Ông

Trong hệ thống di sản văn hóa phong phú của xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên, chùa Ông ở thôn Bình Lương là một trong những công trình tiêu biểu.

Nghi lễ rước nước tại Lễ hội chùa Nhẫm Dương.

Chùa Nhẫm Dương - nơi giữ gìn những giá trị di sản đặc sắc

Trong mạch nguồn văn hóa vùng Đồng bằng Bắc Bộ, lễ hội truyền thống tại chùa Nhẫm Dương (phường Nhị Chiểu, thành phố Hải Phòng) là sinh hoạt tín ngưỡng dân gian, và là dịp để cộng đồng tìm hiểu về cội nguồn văn hóa, tri ân tiền nhân và giữ gìn những giá trị di sản đặc sắc của dân tộc.

Bánh hú thường xuyên xuất hiện trong các liên hoan ẩm thực tại địa phương.

Dẻo thơm bánh hú Song An

Bánh hú (hay còn gọi là bánh khúc) là món bánh đặc sản dân dã, nổi tiếng tại một số địa phương phía nam tỉnh Hưng Yên, trong đó được biết đến nhiều nhất là tại Song An (phường Vũ Phúc).

Độc đáo những phiên chợ Âm Dương vùng Kinh Bắc

Độc đáo những phiên chợ Âm Dương vùng Kinh Bắc

Những phiên chợ Âm Dương chỉ họp duy nhất một phiên trong năm vào dịp Tết, bắt đầu từ đêm mồng 4 và kết thúc rạng sáng mồng 5 tháng Giêng, là nét văn hóa đặc sắc của vùng quê Bắc Ninh-Kinh Bắc. Chính trong không gian huyền bí ấy, tinh thần cộng đồng được củng cố, vun đắp, tạo nên một mạch nối văn hóa lắng sâu, bền bỉ...

Một số tranh khắc vị La Hán trên vách động Liên Hoa, chùa Phong Phú, tỉnh Ninh Bình.

Gìn giữ, phát huy giá trị Bảo vật quốc gia

Được công nhận là Bảo vật quốc gia đầu năm 2026, 18 tranh khắc trên vách núi đá (ma nhai) 18 vị La Hán tại động Liên Hoa, chùa Phong Phú, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình là hiện vật gốc, độc bản, mang giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật của dân tộc.

Phường rối nước Thanh Hải biểu diễn tại Trung tâm Văn hóa Xứ Đông.

Phát huy giá trị nghệ thuật rối nước

Mỗi khi tiếng trống hội vang lên, chú Tễu lại xuất hiện với nụ cười hóm hỉnh, mở đầu cho những câu chuyện dân gian quen thuộc. Những con rối gỗ chuyển động kỳ ảo trên mặt nước không chỉ tái hiện quá khứ mà còn khẳng định sức sống của một di sản văn hóa trong đời sống hôm nay, lặng lẽ, bền bỉ nhưng đầy sức lan tỏa.

Bộ Thánh tượng được đánh giá có niên đại cổ và đẹp nhất trong các bộ đầu rối ở miền bắc.

Giữ gìn giá trị nghệ thuật hát rối chầu Thánh - Ổi lỗi

Mỗi độ xuân về, khi tiếng trống hội vang lên trong không gian linh thiêng của Chùa Đại Bi (xã Nam Trực, tỉnh Ninh Bình), cũng là lúc đánh thức một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc: Hát rối chầu Thánh, còn được gọi với tên cổ là Ổi lỗi.

Một góc thôn Bắc Hoa.

Về Bắc Hoa nghe câu hát sloong hao

Trên bản đồ du lịch tỉnh Bắc Ninh, thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn, là một điểm đến mới đầy ấn tượng với du khách. Những nếp nhà trình tường mái ngói âm dương nhuốm màu thời gian, điệu hát sloong hao mộc mạc vang lên giữa núi rừng mang đậm nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Nùng trong thôn.

Tượng Kim Cương tại chùa Long Đọi Sơn, tỉnh Ninh Bình.

Độc đáo chùa Long Đọi Sơn

Nằm trên đỉnh núi Đọi, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình, bộ tượng Kim Cương tại chùa Long Đọi Sơn là một di sản đặc biệt quý hiếm, hội tụ đầy đủ các giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, tôn giáo và mỹ thuật thời kỳ nhà Lý.

Người dân nhiều địa phương về chợ Viềng mua bán cây cảnh dịp đầu năm.

Nét đẹp chợ Viềng

Đêm mồng 7 rạng sáng mồng 8 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026, giữa làn sương xuân bảng lảng phủ trên những cánh đồng ven đường, khu vực chợ Viềng thuộc hai xã Vụ Bản và Hiển Khánh, tỉnh Ninh Bình lại sáng rực ánh đèn. Dòng người từ khắp các vùng miền đổ về, tạo nên nhịp chuyển động rộn ràng trong không khí đầu xuân.

Các thầy mo thực hiện nghi lễ cúng Tổ Bàn Vương theo phong tục cổ truyền tại Miếu Bàn Vương.

Lễ hội Bàn Vương của đồng bào Dao

Từ bao đời nay, Lễ hội Bàn Vương ở xã Ba Chẽ (Quảng Ninh) là nghi lễ tín ngưỡng thiêng liêng, cũng là dịp để cộng đồng người Dao tưởng nhớ và tôn vinh Tổ tiên Bàn Vương, người đã có công khai thiên lập địa, che chở đồng bào Dao sinh sống, lao động và phát triển.

Hiện còn khoảng 10 hộ dân khu vực cầu Báng vẫn giữ nghề làm bánh chưng truyền thống.

Tết về nhớ bánh chưng cầu Báng

Không biết từ bao giờ, những chiếc bánh chưng ở khu vực Tân Bình (phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) mang tên gọi thân thuộc bánh chưng cầu Báng. Trước kia, có đến trăm hộ dân nơi đây làm nghề gói bánh chưng. Theo thời gian, dù đã có sự mai một, nhưng vẫn còn đó những gian bếp đỏ lửa, những cư dân địa phương yêu và giữ nghề.

Những niêu cá kho Nhân Hậu chuẩn bị hoàn thành.

Làng cá kho Nhân Hậu vào vụ Tết

Làng cá kho Nhân Hậu, xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình (thuộc thôn Nhân Hậu, xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam cũ) từ lâu được nhiều người tiêu dùng biết đến bởi hương vị thơm ngon, đậm đà của món cá kho nơi đây.

Lễ hội dân tộc Sán Dìu ở xã Bình Dân, đặc khu Vân Đồn, Quảng Ninh.

Gìn giữ giá trị văn hóa đặc sắc của người Sán Dìu

Cộng đồng Sán Dìu ở Quảng Ninh hiện nay lưu giữ được những phong tục, tập quán truyền thống đặc sắc, mang đậm nét đẹp văn hóa tinh thần riêng có. Điều này đã góp phần làm phong phú, đậm đà bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc tỉnh biên giới.

Cây đình liệu khổng lồ được trai tráng trong làng rước ra đền Lộng Khê.

Độc đáo Lễ hội đền Lộng Khê

Lễ hội truyền thống đền Lộng Khê (xã A Sào, tỉnh Hưng Yên) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2017. Điểm nhấn độc đáo của lễ hội truyền thống này còn lưu giữ được cho đến ngày nay là tục đốt cây đình liệu khổng lồ, thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài tỉnh.

Vườn hoa bốn mùa tại Thung Nham thu hút du khách.

Thiên đường hoa giữa lòng di sản

Giữa vùng lõi Di sản văn hóa, thiên nhiên thế giới Tràng An, nơi núi non trùng điệp soi bóng xuống những hồ nước trong xanh, vườn hoa bốn mùa tại Khu du lịch sinh thái Thung Nham (thôn Hải Nham, phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình) được mệnh danh là “thiên đường hoa”, hiện lên như một bức tranh thiên nhiên sống động.

Du khách thả hoa đăng trên sông Lục Đầu.

Hội hoa đăng nơi miền di sản

Hội hoa đăng tại Đền Kiếp Bạc không chỉ là nghi lễ tâm linh cầu quốc thái dân an mà còn là nét văn hóa giàu bản sắc của vùng Đồng bằng sông Hồng. Bên dòng Lục Đầu Giang, hàng vạn ánh đèn hoa đăng như soi chiếu chiều sâu truyền thống, kết nối lịch sử với hiện tại, lòng người với di sản làm lan tỏa những giá trị nhân văn bền vững.

Phía trước chùa Chuông.

Khám phá “Phố Hiến đệ nhất danh thắng” chùa Chuông

Là một trong 17 di tích trọng điểm của Khu di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến (tỉnh Hưng Yên), chùa Chuông nằm tại khu phố Nhân Dục, phường Hiến Nam trở thành điểm dừng chân quen thuộc của du khách yêu di sản. Ngôi chùa cổ với kiến trúc đặc sắc trong đó hình tượng quả chuông màu vàng gắn trên mái ngói tạo nên dấu ấn riêng.