Giáo dục ý thức bảo vệ di sản văn hóa

Như vậy là, những nét đẹp của âm nhạc Việt Nam đã được cộng đồng văn hóa thế giới ghi nhận, và rồi đây sẽ được biết đến nhiều hơn. Nói cách khác, những âm điệu thanh tao, sang trọng của Ca trù, những giai điệu, lời hát đằm thắm, tinh tế của Quan họ đã không chỉ làm say đắm các thế hệ người Việt Nam, mà còn ghi dấu ấn trong bạn bè thế giới. Mừng vui và hy vọng, nhưng cũng chính từ đây, lại nảy sinh một vấn đề là chúng ta cần làm thế nào để bảo tồn và gìn giữ các di sản này cho con cháu mai sau, và cho kho tàng âm nhạc nhân loại? 

Cũng giống như Nhã nhạc và Cồng chiêng, Quan họ và Ca trù vốn có lịch sử tồn tại, phát triển từ nhiều thế kỷ trong không gian văn hóa của người Việt. Tuy nhiên, trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, Quan họ và Ca trù có lúc bị lãng quên, nhiều liền anh và liền chị, nhiều ca nương và kép hát từng phải giấu đi niềm đam mê hát xướng, thậm chí giấu cả nghiệp hát và thân phận của mình. Cho nên, đội ngũ của họ ngày càng thưa thớt và hiếm hoi, họ trở thành "báu vật sống" của nghề. Bên cạnh đó, phải nói rằng, phần lớn số nghệ nhân nay đã là người cao tuổi, gặp khó khăn về sức khỏe khi muốn truyền lại nghề cho con cháu, nhất là khi cả Quan họ và Ca trù lại thường truyền dạy qua con đường truyền khẩu, có những quy định nghiêm ngặt đối với người theo học. Rồi nữa là thời gian, công sức bỏ ra để có thể thành nghề cũng là một vấn đề không nhỏ đối với người theo học.

Trong khi đó, cuộc sống xã hội ngày càng sôi động, hối hả, không gian văn hóa dành cho các loại hình văn hóa này ngày càng thu hẹp hoặc bị thay đổi. Giới trẻ hiện nay số đông không hiểu hết giá trị của Quan họ và Ca trù, mà có xu hướng ưa chuộng những hình thức âm nhạc mới, hiện đại, ít quan tâm tìm hiểu cái hay, cái đẹp của âm nhạc dân tộc. Vì vậy, nguy cơ khó bảo tồn và phát huy được các giá trị của di sản âm nhạc không phải là không có.

Với sự phát triển của nghệ thuật dân tộc, có một điều hiển nhiên là không ai có thể giữ gìn nét đẹp văn hóa tốt hơn, hiệu quả hơn chính chủ nhân của các loại hình nghệ thuật ấy. Như âm nhạc dân tộc chẳng hạn, không thể đứng ngoài sinh hoạt của cộng đồng dân cư, hoặc đứng ngoài không gian văn hóa của nó.

Ðể có thể duy trì sức sống cho các loại hình âm nhạc dân tộc vốn đã được nhân loại tôn vinh, thì trước hết, các di sản văn hóa ấy phải được bảo tồn như nó vốn có, phải được "sống" và tôn vinh trong chính cộng đồng của nó. Cho nên, cần bảo tồn và ứng xử với di sản văn hóa bằng lòng tự hào dân tộc, bằng hiểu biết và niềm đam mê cái đẹp, cái tinh túy của di sản văn hóa.

Muốn có được điều ấy, đã đến lúc cần tăng cường giáo dục thẩm mỹ, giáo dục sự hiểu biết các tri thức văn hóa nói chung và di sản văn hóa dân tộc nói riêng, từ đó khơi dậy và nhân lên niềm đam mê, ý thức bảo vệ di sản trong thế hệ trẻ. 

Có thể bạn quan tâm

“Dệt sắc đan mây” nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các em học sinh. (Ảnh: DIỆU HƯƠNG)

“Dệt sắc đan mây”- Nối dài hành trình gieo hạt tri thức

Ngày 7/10, tại Trường tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), dự án giáo dục Libreria Project đã mở đầu mùa hoạt động thứ 8 bằng sự kiện “Dệt sắc đan mây”, mang đến nhiều trải nghiệm ý nghĩa cho học sinh, tiếp tục nối dài hành trình gieo hạt tri thức.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ trao sách tặng các đại biểu. (Ảnh: NXB)

Nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số

Với kết cấu gồm 3 chương, cuốn sách của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ tập trung làm rõ nhận thức về không gian mạng và dữ liệu cá nhân; tình hình và thực tiễn bảo vệ dữ liệu cá nhân; những vấn đề đặt ra và các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng.

Toàn cảnh buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

“Jazz & Friends”-Dấu ấn hội nhập và sáng tạo của Jazz Việt

Hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Khoa Nhạc Jazz tổ chức chuỗi hoạt động chủ đề “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. Đây là dấu mốc quan trọng trong hoạt động của Khoa, cũng là dịp nhìn lại những bước chuyển mình của Jazz Việt trong đời sống âm nhạc đương đại.

Khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II năm 2026. (Ảnh: BẢO LONG)

Nguồn lực quốc gia từ ngoại giao văn hóa

Ngoại giao văn hóa cần được nhìn nhận rộng hơn hoạt động giao lưu, quảng bá hình ảnh hay tổ chức sự kiện; đó có thể là một cơ chế kết nối nguồn lực trong nước với tri thức, thị trường, công nghệ, vốn và mạng lưới quốc tế.

Không gian ấn tượng của triển lãm "CHATS" trước giờ khai mạc. (Ảnh: THỤY PHƯƠNG)

Mèo trong thế giới tạo hình nghệ thuật của Phan Hiền Nhân

Hơn 50 tác phẩm về mèo của họa sĩ Phan Hiền Nhân được giới thiệu tại triển lãm "CHATS" diễn ra từ ngày 6-15/10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Từ hình tượng gần gũi trong đời sống, mèo được họa sĩ chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình giàu màu sắc, qua đó gợi mở những trạng thái, cảm xúc và suy tư về con người.

Người dân thắp hương tưởng nhớ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Lan tỏa giá trị văn hóa, khơi dậy hào khí dân tộc qua Lễ hội Nguyễn Trung Trực

Đầu tháng 10, hòa chung không khí trang nghiêm, tự hào, tỉnh An Giang tổ chức Lễ hội truyền thống kỷ niệm 158 năm Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh (1868-2026). Với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, xúc tiến du lịch, lễ hội là dịp để nhân dân tưởng nhớ vị anh hùng áo vải kiên trung, khơi dậy tinh thần đoàn kết dân tộc.

Các đại biểu dự lễ công bố chương trình "Chắp cánh tuổi thơ".

Báo Nhân Dân tổ chức chương trình nghệ thuật “Chắp cánh tuổi thơ”

Chiều 6/10, Báo Nhân Dân tổ chức lễ công bố chương trình nghệ thuật “Chắp cánh tuổi thơ”, với chủ đề “Hành trình của ước mơ và những khám phá diệu kỳ”. Chương trình được tổ chức nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10 và nhằm tạo thêm một không gian văn hóa dành cho thiếu nhi và gia đình.

Tỉnh Lào Cai đang tích cực kết nối những vùng ruộng bậc thang nổi tiếng của mình thành một tuyến du lịch chung. (Ảnh: Duy Doanh)

Kết nối di sản văn hóa ruộng bậc thang

Từ Tú Lệ, Mù Cang Chải sang Sa Pa, về Bản Liền, tỉnh Lào Cai đang tích cực kết nối những vùng ruộng bậc thang nổi tiếng của mình thành một tuyến du lịch chung. Liên kết các điểm đến để du khách lưu lại lâu hơn, người dân được hưởng lợi nhiều hơn là hướng đi giúp du lịch địa phương phát triển bền vững.

“Trở về thời khắc thiêng liêng” đưa công chúng "xuyên không", trải nghiệm thời khắc lịch sử ngày 2/9/1945 bằng công nghệ thực tế ảo (VR). (Ảnh: VOV)

Trải nghiệm Ngày Độc lập 2/9 bằng công nghệ thực tế ảo

Từ ngày 10-11/10, với chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” diễn ra tại Phố sách Hà Nội (phố 19/12, phường Cửa Nam), người dân và du khách có cơ hội trở về Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 bằng công nghệ thực tế ảo. Chương trình phục vụ công chúng từ 8-18 giờ mỗi ngày, nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô.

Chấm điểm “bản sắc” cho sản phẩm công nghiệp văn hóa

Chấm điểm “bản sắc” cho sản phẩm công nghiệp văn hóa

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đề xuất đánh giá “mức độ bản sắc văn hóa Việt Nam” của sản phẩm công nghiệp văn hóa làm căn cứ hưởng chính sách hỗ trợ, ưu đãi. Từ cách làm của một số nước, chúng ta có thể tham khảo kinh nghiệm quý giá trong việc đánh giá, “chấm điểm” cho sản phẩm văn hóa.

Khởi động sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng 2026

Khởi động sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng 2026

Lần đầu tiên sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng sẽ được tổ chức vào cuối tháng 10 với chủ đề “Lịch sử của Ngày mai”. Chương trình quy tụ hơn 20 hoạt động liên tục, hướng đến việc từng bước xây dựng hệ sinh thái sáng tạo và định hình Đà Nẵng trở thành đô thị "Di sản-Sáng tạo-Giàu bản sắc".

Nhân dân bản du lịch cộng đồng Tù Lu-Tìa Ló rất mong được đón du khách muôn phương về tham quan, trải nghiệm. (Ảnh: LÊ LAN)

Tù Lu-Tìa Ló, rộn ràng đợi đón khách phương xa

Được Ban tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 chọn là điểm tham quan trải nghiệm, những ngày này, nhân dân bản Tù Lu-Tìa Ló (xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên) đang hối hả sửa sang nhà cửa, sắp xếp cảnh quan không gian; họ cùng nhau làm đẹp con đường, ngôi nhà với niềm mong đón khách về và giữ khách ở lại nhiều hơn…!