Giáo dục kỹ năng công dân số cho học sinh tiểu học

Xu hướng giáo dục kỹ năng công dân số cho học sinh tiểu học ngày càng phổ biến trên toàn thế giới. Để đáp ứng được xu hướng thay đổi của thế giới cũng như thực tiễn ở Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện giáo dục kỹ năng công dân số theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở cấp tiểu học; trước mắt sẽ tập huấn triển khai thí điểm tại 10 tỉnh, thành phố đại diện vùng miền.
Giờ tin học tại Trường tiểu học đô thị Sài Đồng, Hà Nội. (Ảnh ĐĂNG ANH)
Giờ tin học tại Trường tiểu học đô thị Sài Đồng, Hà Nội. (Ảnh ĐĂNG ANH)

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, trong hầu hết các môn học thuộc Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đều hàm chứa những nội dung, cơ hội hình thành và phát triển năng lực tin học nói riêng và thực hiện giáo dục kỹ năng công dân số nói chung.

Vì vậy, việc tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng công dân số vào quá trình dạy học các môn, hoạt động giáo dục là một giải pháp khả thi và hiệu quả.

Vụ trưởng Giáo dục tiểu học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài cho biết: Học sinh tiểu học là độ tuổi đang bắt đầu khám phá, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông.

Việc giúp các em có các kỹ năng cơ bản về sử dụng công nghệ và truyền thông một cách an toàn, đúng cách sẽ góp phần tránh được các rủi ro và nguy hiểm trực tuyến. Có kỹ năng cũng giúp các em phát triển một tư duy đa chiều và phát triển các kỹ năng sáng tạo cần thiết trong kỷ nguyên số.

Các trường học và tổ chức giáo dục trên thế giới đang triển khai các chương trình giáo dục kỹ năng công dân số cho học sinh tiểu học, bao gồm cả các hoạt động ngoài giờ học và trong lớp học.

Việc giáo dục kỹ năng công dân số cho học sinh tiểu học cũng được chú trọng hơn trong các chính sách giáo dục của nhiều quốc gia trên thế giới, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và truyền thông.

Nhiều quốc gia đã đưa giáo dục kỹ năng công dân số vào các chương trình giáo dục chính thức và đầu tư để đào tạo giáo viên và cung cấp tài nguyên giáo dục để triển khai chương trình này.

Ở Việt Nam, trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, môn Tin học đã trở thành bắt buộc ở cấp tiểu học, từ lớp 3, với thời lượng 1 tiết/tuần trong 35 tuần học/năm.

Các nội dung kỹ năng công dân số cũng được thể hiện phong phú, đa dạng hơn với ba mạch kiến thức chủ đạo là khoa học máy tính; công nghệ thông tin và truyền thông; học vấn số hóa phổ thông.

Theo TS Kiều Phương Thùy (Khoa Công nghệ thông tin, Trường đại học Sư phạm Hà Nội), trong những năm gần đây, nhận thấy sự cần thiết của giáo dục kỹ năng công dân số cho học sinh, các hoạt động giáo dục kỹ năng công dân số đã được triển khai ngày càng sôi nổi, dưới nhiều hình thức phong phú, đa dạng như học về robot và STEM trong nhà trường, học lập trình tại các trung tâm, tổ chức và tham gia các cuộc thi sáng tạo về công nghệ...

Thạc sĩ Cao Hồng Huệ (Viện Công nghệ thông tin, Trường đại học Sư phạm Hà Nội 2) cho rằng: Việc giáo dục kỹ năng công dân số cho học sinh tiểu học tại Việt Nam đã được nhà trường và phụ huynh quan tâm, chú trọng và đầu tư nhưng hầu hết các hoạt động giáo dục bổ trợ hiện nay chỉ diễn ra tại các trường ngoài công lập và trong các gia đình có điều kiện đầu tư cho con học ngoại khóa.

Để bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội được tham gia giáo dục kỹ năng công dân số, cần thiết phải có một chương trình quốc gia được triển khai tại tất cả các trường học.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết, việc thực hiện thí điểm giáo dục kỹ năng công dân số tại các địa phương là cấp thiết và hết sức quan trọng, nhất là ở khâu chuẩn bị.

Đối với các địa phương được lựa chọn làm thí điểm, cần phải nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm trong quá trình triển khai. Bởi thí điểm không chỉ là được thực hiện ở một trường, một phòng giáo dục và đào tạo, một địa phương mà còn là điều kiện, nền tảng để Bộ Giáo dục và Đào tạo làm mẫu, có thể nhân rộng đến các địa phương khác và có những quyết định về lộ trình mới tiếp theo.

Cũng theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, trong quá trình triển khai chương trình các địa phương cần linh hoạt, sáng tạo, không cứng nhắc, triển khai phù hợp với điều kiện địa phương và mục tiêu chung của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã đề ra.

Bên cạnh đó, đội ngũ giáo viên phải được tập huấn kỹ, nhất là những giáo viên trực tiếp giảng dạy cần có nhận thức đúng đắn, rõ ràng đối với việc giáo dục kỹ năng công dân số. Đây là việc quyết định thành công hay không của chương trình thí điểm lần này.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các địa phương có chỉ đạo về giám sát, kiểm tra nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn và đồng hành với giáo viên trong quá trình thực hiện.

Các sở giáo dục và đào tạo tham mưu UBND tỉnh, thành phố có phương án bố trí nguồn kinh phí, trang bị cơ sở vật chất để bảo đảm thực hiện giáo dục kỹ năng công dân số phù hợp với điều kiện cụ thể tại địa phương; tăng cường công tác tuyên truyền để tạo sự đồng thuận, huy động nguồn lực của cộng đồng triển khai thực hiện hiệu quả giáo dục kỹ năng công dân số trong thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại các cơ sở giáo dục phổ thông thuộc thẩm quyền quản lý.

Trong năm học 2023-2024, Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai thí điểm giáo dục kỹ năng công dân số cho học sinh tiểu học giai đoạn 1 tại 10 tỉnh, thành phố gồm: Hà Nội, Bắc Giang, Bắc Ninh, Lào Cai, Lạng Sơn, Hà Tĩnh, Bến Tre, Thừa Thiên Huế, Cần Thơ và Thành phố Hồ Chí Minh.

Với lộ trình dự kiến, năm học 2024-2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục triển khai thí điểm 10 tỉnh tiếp theo. Năm học 2025-2026 triển khai diện rộng ở 63 tỉnh, thành phố.

(Nguồn: Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh: NGUYỄN ĐĂNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn xác định nhóm 30% điểm cao nhất để xét hưởng học bổng Chính phủ

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn cụ thể cách xác định người học thuộc diện hưởng học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP ngày 20/5/2026 của Chính phủ, triển khai thống nhất trên cả nước.

Con đường tới trường mỗi ngày của cô giáo Phan Thị Lệ và em N.T.H. (Ảnh: LINH PHAN)

Ấm áp nghĩa cô trò nơi rẻo cao Lũng Trời

Sáng sáng, trên cung đường cua tay áo, cô giáo Phan Thị Lệ và em N.T.H. lại cùng nhau tới trường. Tiếng đá sỏi lạo xạo dưới bánh xe thi thoảng thay bằng tiếng ì oạp của bùn non trơn nhẫy. Bóng xanh của rừng cây và những con suối dần khuất lấp, cánh cổng Trường tiểu học Trương Lương dần hiện ra nơi chân mây.

Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026.

Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026

Từ ngày 5 đến 7/10, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức thực hiện Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026, với chủ đề “Quản trị bao trùm trong kỷ nguyên phát triển mới: Chuyển đổi hệ thống, đổi mới sáng tạo và chính phủ sẵn sàng trước tương lai”.

Tranh thủ thời tiết thuận lợi, nhà thầu đang tập trung nhân công đẩy nhanh tiến độ thi công Trường Phổ thông nội trú liên cấp Na Sang, xã Na Sang, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: LÊ LAN)

Công an Điện Biên quyết tâm đưa dự án hai trường phổ thông nội trú liên cấp về đích trước 2 tháng

Phấn đấu hoàn thành xây dựng hai trường phổ thông nội trú liên cấp tại hai xã Na Sang, Mường Pồn vào ngày 30/6/2027 (sớm 2 tháng so kế hoạch), Công an tỉnh Điện Biên chủ động tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu; đồng thời, đề nghị nhà thầu phải xây dựng phương án thi công khoa học, thích ứng mọi điều kiện thời tiết.

Quang cảnh buổi gặp gỡ Chào Tân sinh viên diễn ra tại trụ sở Đại sứ quán. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary cung cấp)

Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary tổ chức chương trình Chào Tân sinh viên

Chương trình Chào Tân sinh viên là dịp để Đại sứ quán gặp gỡ các tân sinh viên, cung cấp những thông tin thiết thực về môi trường học tập, sinh hoạt và các quy định cần lưu ý; đồng thời tạo điều kiện để các bạn kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình học tập, nghiên cứu tại Hungary.

Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh trao Bằng khen của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo tới tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc. (Ảnh: THANH TÙNG)

Phát triển giáo dục hòa nhập, bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng

Ngày 4/10, tại Hà Nội, Khoa Giáo dục đặc biệt, Trường Khoa học phát triển trẻ thơ, Trường đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức kỷ niệm 25 năm thành lập với chủ đề “25 năm đánh thức những vì sao”. Đánh dấu chặng đường xây dựng, phát triển và những đóng góp của các thế hệ cán bộ, giảng viên, sinh viên đối với lĩnh vực giáo dục đặc biệt.

[Video] Vẫn cần bổ sung 43.267 giáo viên trong năm học 2026-2027

[Video] Vẫn cần bổ sung 43.267 giáo viên trong năm học 2026-2027

Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, 34/34 địa phương đã thực hiện sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục. Số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 37.530 xuống 18.555, giảm 18.975 đầu mối, tương ứng trên 50%. Tuy nhiên, các địa phương vẫn còn thiếu 116.095 giáo viên.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La trao học bổng Tô Hiệu cho các học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vượt khó học giỏi. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Sơn La phát động hưởng ứng Tuần lễ học tập suốt đời năm 2026

Ngày 2/10, tại Trường trung học phổ thông Chuyên Sơn La, Ban Chỉ đạo Xây dựng xã hội học tập tỉnh Sơn La tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Tuần lễ học tập suốt đời năm 2026 với chủ đề “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời”.

 (Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN)

Bộ Giáo dục và Đào tạo: Hoàn thiện nội dung rà soát, cập nhật, điều chỉnh Chương trình và sách giáo khoa

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định không xây dựng lại Chương trình và sách giáo khoa từ đầu, mà rà soát, cập nhật, bổ sung và điều chỉnh trên cơ sở những nội dung đang thực hiện, phù hợp với những yêu cầu mới đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Học tập tại giảng đường Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: VNU)

Giảm lý thuyết, tăng thực hành trong chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên

Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến thiết kế lại Chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên theo hướng tập trung vào những năng lực cơ bản, thiết yếu của giảng viên; giảm những nội dung lý thuyết, trùng lặp và tăng thời lượng thực hành, thảo luận, bài tập, xử lý tình huống và vận dụng vào hoạt động nghề nghiệp.