Giảm dần nhiệt điện than

Việt Nam đang chuyển hướng khỏi nhiệt điện than trong chiến lược năng lượng dài hạn có tầm nhìn đến năm 2045. Việc phát triển thêm các nguồn năng lượng tái tạo, giảm dần năng lượng hóa thạch sẽ giúp chúng ta hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Điện than vẫn là một phần trong việc bảo đảm cung ứng điện quốc gia. Ảnh: NAM HẢI
Điện than vẫn là một phần trong việc bảo đảm cung ứng điện quốc gia. Ảnh: NAM HẢI

Nhiệt điện than của Việt Nam đã phát triển rất nhanh, bổ sung 2/3 (11,8 GW) từ công suất điện than đang hoạt động là 18,0 GW kể từ năm 2015. Tuy nhiên, ít nhất 6,0 GW thuộc các dự án điện than trong nước đã bị đình trệ do nhiều lý do khác nhau. Thời gian dài phát triển các dự án điện than cũng làm dấy lên lo ngại rằng các dự án sẽ không được xây dựng đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng cao. Những khó khăn trong việc xây dựng các dự án điện than cũng khiến chúng ta xem xét lại các kế hoạch năng lượng của mình.

Chúng ta cũng đã chuyển hướng khỏi điện than trong chiến lược năng lượng dài hạn, thúc đẩy việc thay thế các nguồn năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch bằng năng lượng tái tạo. Từ năm 2016 đến 2020, năng lượng tái tạo đã tăng 484%, hoặc gấp đôi tỷ lệ đã được lên kế hoạch, trong khi năng lượng tái tạo không dùng thủy điện đã tăng lên 26% tổng lượng điện năng của cả nước vào cuối năm 2020.

Đề án Quy hoạch phát triển Điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030 (Quy hoạch điện VIII) đề xuất 40 GW điện than vào năm 2030, giảm gần 50% so với 75 GW được đề xuất trong Quy hoạch điện VII, được công bố năm 2011 và giảm 31% so với kế hoạch 55 GW trong Quy hoạch điện VII sửa đổi, được công bố vào năm 2016. Chính quyền các tỉnh đã yêu cầu hủy bỏ 11,6 GW điện than hoặc chuyển sang các nguồn nhiên liệu khác. Các nhà máy điện than mới cũng sẽ phải tuân theo các tiêu chuẩn hiệu quả nghiêm ngặt hơn.

Những tín hiệu trên hết sức tích cực vì nhiệt điện than là một trong những nguồn chính gây ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, chúng ta không thể ngay lập tức từ bỏ nhiệt điện than. Và đâu đó, trên báo chí, truyền thông và mạng xã hội vẫn đang có những yêu cầu muốn chúng ta ngay lập tức phải từ bỏ nguồn năng lượng này. Nhưng những yêu cầu này luôn đi kèm với những lý do, những tin tức sai và quan niệm sai lầm. Đó là nhiệt điện than của Việt Nam nhiều nhất thế giới; các nước tiên tiến hàng đầu trên thế giới không còn xây dựng mới nhiệt điện than; đến Trung Quốc cũng đã đóng cửa và giảm mạnh nhiệt điện than.

Đây là những đánh giá sai lầm. Theo số liệu của trang theo dõi năng lượng toàn cầu (Global Energy Monitor) tính đến tháng 7/2021, lượng phát thải CO2 điện than của Việt Nam tính theo năm là 89 triệu tấn, Nhật Bản là 224 triệu tấn, Đức là 201 triệu tấn, Mỹ là 1.138 triệu tấn, Ấn Độ là 1.037 triệu tấn, Trung Quốc là 4.518 triệu tấn... Đến cuối năm 2019, tổng công suất nhiệt điện than của Việt Nam vẫn ít hơn Thổ Nhĩ Kỳ (19,8 GW), Ba Lan (30,0 GW), Hàn Quốc (37,6 GW), Nhật Bản (45,5 GW), Đức (45,6 GW), Mỹ (254,3GW).

Tỷ trọng nhiệt điện than trên tổng điện quốc gia của chúng ta là khoảng 30%. Trong khi đó, tỷ trọng nhiệt điện than của Australia lên đến 61%, của Ba Lan là 78,8%, Nam Phi là 87,7%, Hàn Quốc là 46,3%. Đức là nước luôn được đánh giá là một quốc gia năng lượng sạch thì trong năm 2020 cũng đã xây dựng thêm điện than có công suất tổng 1,1 GW và nhiệt điện than chiếm khoảng 37% trên tổng điện quốc gia. Lượng tiêu thụ điện than tính trên đầu người của Việt Nam chỉ bằng một phần ba của Australia và Đức, gần bằng một phần tư của Nhật Bản, gần bằng một phần năm của Mỹ và Ba Lan.

Hiện, Trung Quốc đã đóng cửa một số nhà máy nhiệt điện than nhỏ, công suất thấp với công nghệ lạc hậu. Nhưng đồng thời họ cũng đang xây mới rất nhiều nhà máy nhiệt điện than. Trong vòng 10 năm tới, số nhà máy nhiệt điện than của Trung Quốc sẽ chiếm gần 50% số nhà máy nhiệt điện than trên thế giới. Trong tháng vừa qua, Trung Quốc đã đưa vào vận hành nhà máy nhiệt điện lớn nhất nước này với công suất của tổ máy số 1 lên tới 4 GW tại khu vực Nội Mông. Nhà máy này dự kiến sẽ đưa vào vận hành bốn tổ máy. Theo kế hoạch, Trung Quốc sẽ xây dựng hơn 1.100 nhà máy nhiệt điện than với tổng công suất lên đến 121GW.

Đúng là cả thế giới mong muốn từ bỏ nhiệt điện than. Nhưng nhu cầu năng lượng vẫn khiến chúng ta chưa thể từ bỏ nguồn năng lượng này. Thực tế là ba nước có công suất điện than lớn nhất thế giới là Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ không hề từ bỏ điện than. Có rất nhiều nước tiên tiến trên thế giới vẫn tiếp tục xây mới các nhà máy nhiệt điện than với Trung Quốc và Ấn Độ là hai nước xây mới nhiều nhất.

Theo Quy hoạch điện VIII, đến năm 2045, nhiệt điện than sẽ chiếm tỷ lệ từ 15,4-19,4%. Riêng năng lượng tái tạo ngoài thủy điện sẽ chiếm 40,1-41,7%. Điều này cho thấy chúng ta vẫn không thể từ bỏ hoàn toàn nhiệt điện than mà phải giảm đi từ từ trong tương lai. Chúng ta hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 bằng cách phát triển thêm nhiều nguồn năng lượng tái tạo, giảm năng lượng đến từ nhiên liệu hóa thạch, và không thể “lạc quan tếu” loại bỏ nhiệt điện than một cách hoàn toàn theo những thông tin sai lệch. 

Có thể bạn quan tâm

Mặt bằng nhỏ, xu thế lớn

Những mặt bằng có diện tích lớn, nằm ở vị trí đắc địa thường có lợi thế trong kinh doanh bán lẻ, dịch vụ, kinh doanh ăn uống (F&B), nhưng hiện nay không còn ở vị trí độc tôn. Các cửa hàng nhỏ đang chứng tỏ nhiều lợi thế trong việc tiếp cận khách hàng cũng như định hình xu thế kinh doanh mới.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Thử nghiệm vận chuyển nông sản bằng UAV tại Điện Biên.

Khi bầu trời trở thành thị trường

Một chuyến drone mang 50kg cà-phê rời vùng nguyên liệu Mường Ảng (tỉnh Điện Biên). Đó là một trong những thử nghiệm đang diễn ra để trả lời một câu hỏi lớn hơn về không gian kinh tế mới của Việt Nam.

Tiêu dùng cuối của hộ gia đình có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Ảnh: NAM HẢI

Gom lực cho nhịp tăng trưởng cuối năm

Kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho chặng đường cuối năm. Việc phát huy các động lực hiện hữu, thúc đẩy động lực mới và khơi thông nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Cần nghiên cứu phương án tiếp tục bổ sung nguồn lực cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Ảnh: ANH QUÂN

Kìm hãm đà tăng giá xăng dầu

Giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp, lên mức cao nhất sáu tháng, đang tạo sức ép lên chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa. Trong khi dư địa giảm thuế và Quỹ Bình ổn giá hạn chế, bài toán kìm hãm đà tăng giá trở nên cấp thiết.

Sầu riêng tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của xuất khẩu rau quả. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngành rau quả hướng tới cột mốc mới

Từ đà tăng trưởng của các nhóm hàng chủ lực, sự mở rộng của thị trường và nguồn cung thuận lợi trong những tháng cuối năm, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội bứt phá, hướng tới một cột mốc mới về kim ngạch xuất khẩu.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư đang nghĩ gì?

Việc thị trường chứng khoán (TTCK) chưa khởi sắc đang khiến các nhà đầu tư (NĐT) có những suy nghĩ, hành động khác nhau.

Định hình công nghiệp biểu diễn

Đảng và Nhà nước đang chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, nên việc chuyên môn hóa, hay công nghiệp hóa từng lĩnh vực trong đó là xu thế tất yếu. Công nghiệp biểu diễn trong thời gian qua đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Các hoạt động xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường. Ảnh: NGUYỆT ANH

Gỡ điểm nghẽn, mở đường cho doanh nghiệp

Cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động và chiếm khoảng 55% tổng thu ngân sách. Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một góc trang trại của Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh.

Cuộc đua giành một biểu tượng

Việt Nam có nhiều mặt hàng nông sản mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Nhưng trong khi thế giới cạnh tranh bằng chip hay trí tuệ nhân tạo, một cuộc đua khác cũng âm thầm diễn ra. Đó là cuộc đua giành quyền sở hữu những cái tên không thể sao chép.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Bất ngờ “cổ dầu”

“Cổ dầu” là cách gọi của một số nhà đầu tư (NĐT) dành cho nhóm cổ phiếu (CP) ngành dầu khí. Trong khoảng hai tháng qua, đây là nhóm CP có suất sinh lời cao bậc nhất thị trường chứng khoán (TTCK).

Động lực tăng trưởng nhìn từ âm nhạc truyền thống

Các lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, trong đó có âm nhạc, luôn đóng vai trò quan trọng không chỉ trong bảo tồn, phát triển văn hóa, mà còn góp phần tạo ra động lực cho tăng trưởng kinh tế, xây dựng thương hiệu cho quốc gia và địa phương.

Nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng bền vững. Ảnh: NAM ANH

Nâng hạng chứng khoán và bài toán mua theo kỳ vọng

Nâng hạng thị trường chứng khoán mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế, nhưng không bảo đảm lợi nhuận cho từng khoản đầu tư. Với nhà đầu tư cá nhân, điều cần làm rõ không chỉ là quỹ nước ngoài mua cổ phiếu nào, mà còn là giá mua và cơ sở để tiếp tục nắm giữ.

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Đồng hành với quá trình đổi mới kinh tế nông thôn, dòng vốn tín dụng đóng vai trò làm “bà đỡ” giúp ngành nông nghiệp chuyển mình từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa và hội nhập quốc tế.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Tài sản trí tuệ - Một trong những nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Định giá để tạo lập thị trường tài sản trí tuệ

Việt Nam đã có hàng chục nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ, nhưng phần lớn vẫn nằm trên giá hồ sơ hoặc trong sổ sách của các viện, trường. Khi Chính phủ đặt mục tiêu thí điểm định giá 100 quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thách thức nằm ở việc tạo ra cơ chế để tài sản vô hình thật sự bước vào thị trường.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Khởi đầu mới cho mối quan hệ cũ

Những năm gần đây, một số yếu tố đã đưa các quỹ đầu tư và công ty chứng khoán (CTCK) xích lại gần nhau hơn, hứa hẹn một thời kỳ “mặn nồng”.

Thách thức với bán lẻ đa trải nghiệm

Chỉ mới tháng 4 năm ngoái, hệ thống bán lẻ đa trải nghiệm Oh!Some xuất hiện tại Việt Nam với nhiều kỳ vọng. Nhưng chỉ sau hơn một năm hoạt động, những ngày gần đây đã xuất hiện thông tin về việc Oh!Some đóng một loạt cửa hàng đặt tại các trung tâm thương mại (TTTM) lớn.

Chi phí vốn hạ nhiệt sẽ tạo dư địa để ngân hàng giảm lãi suất cho vay. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dư địa giảm lãi suất cuối năm

Lợi nhuận ngân hàng tiếp tục tăng, biên lãi thuần cải thiện nhưng nợ xấu vẫn nhích lên và bộ đệm dự phòng thu hẹp. Nhiều chuyên gia cho rằng, các ngân hàng đang có thêm dư địa giảm lãi suất cho vay vào cuối năm 2026, dù mức giảm sẽ khó diễn ra trên diện rộng.