Giải bài toán đầu tư cho đổi mới khoa học công nghệ trong nông nghiệp

Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo ngày càng có vai trò quan trọng và đóng góp tích cực vào tăng trưởng nông nghiệp. Các nghiên cứu và kết quả tính toán theo các cách khác nhau đều cho thấy đóng góp của khoa học công nghệ và đổi mới sáng cho ngành nông, lâm, thủy sản là rất lớn, đạt mục tiêu trên 50%. Mặc dù có nhiều đóng góp tích cực nhưng đời sống của những người làm khoa học công nghệ còn nhiều khó khăn gây ảnh hưởng đến chất lượng công trình nghiên cứu khoa học.
Giải bài toán đầu tư cho đổi mới khoa học công nghệ trong nông nghiệp

Đây là những vấn đề được các chuyên gia đưa ra thảo luận tại Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 20/5, tại Hà Nội.

Khoa học công nghệ cải thiện năng suất lao động

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng có vai trò quan trọng và đóng góp tích cực vào tăng trưởng nông nghiệp. Các nghiên cứu và kết quả tính toán theo các cách khác nhau đều cho thấy đóng góp của Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cho ngành nông, lâm, thủy sản là rất lớn, đạt mục tiêu trên 50%. Điều này phản ánh nông nghiệp Việt Nam đang chuyển đổi từ mô hình theo chiều rộng sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu dựa vào Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đã giúp cải thiện cơ cấu giống và tăng năng suất cây trồng vật nuôi, những năm qua, cộng đồng các nhà khoa học đã công nhận 529 giống mới (393 giống cây trồng, 12 giống thủy sản; 82 giống cây lâm nghiệp và 42 giống vật nuôi). Công tác chọn tạo và sản xuất giống đã có hiệu quả lớn, góp phần đáng kể làm tăng năng suất và chất lượng của nông nghiệp như các giống lúa Việt Nam chọn tạo đã được chuyển giao và ứng dụng trên phạm vi cả nước với diện tích khoảng 6,2 triệu ha (chiếm gần 80% diện tích lúa cả nước).

Toàn cảnh Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 20/5, tại Hà Nội.

Toàn cảnh Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 20/5, tại Hà Nội.

Khoa học công nghệ đã thúc đẩy cơ giới hóa trong nông nghiệp, năng suất lao động nông, lâm, thủy sản. Nhiều nhóm sản phẩm chủ lực cấp quốc gia, cấp tỉnh có hàm lượng ứng dụng khoa học công nghệ rất cao được áp dụng từ khâu sản xuất giống, nuôi trồng, chế biến như: Tôm, cá tra…

Việc áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến, thân thiện với môi trường (như VietGAP, GlobalGAP...) ngày càng được phổ biến nhân rộng và hiệu quả mang lại là sản xuất ra được các sản phẩm an toàn, chất lượng cao phục vụ nhu cầu của thị trường.

Phát biểu tại Hội nghị Thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến nhận định: Sự phát triển của các nghiên cứu khoa học giúp ngành nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ của nền kinh tế. Năm 2023, tăng trưởng GDP toàn ngành lập kỷ lục 3,83%, cao nhất trong nhiều năm gần đây, đóng góp lớn vào mức tăng trưởng 5,05% của nền kinh tế.

Các Nhà khoa học đối mặt với nhiều khó khăn thách thức

Mặc dù vậy, có một thực tế "trái ngược" về khoa học công nghệ hiện nay đó là mặc dù khoa học công nghệ có những đóng góp tích cực như trên nhưng những người trực tiếp làm khoa học công nghệ lại đang chịu không ít khó khăn.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến: Có một thực tế, khoảng vài chục năm trước, sinh viên ra trường vào làm trong các viện nghiên cứu là "danh giá". Nhưng hiện tại, nhiều nghiên cứu sinh, thực tập sinh đang sống trong cảnh sáng nghiên cứu, chiều bán hàng online.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng vấn đề chính với hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ hiện nằm ở bài toán về tiền đầu tư cho các công trình nghiên cứu khoa học.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng vấn đề chính với hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ hiện nằm ở bài toán về tiền đầu tư cho các công trình nghiên cứu khoa học.

Một phần nguyên nhân, theo các viện nghiên cứu, là số lượng nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu khoa học được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao có xu hướng giảm. Ngoài ra, sự phát triển của khối tư nhân, doanh nghiệp cũng thu hút một phần "chất xám" của các cơ sở đào tạo.

Thống kê của Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho thấy tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp đã qua đào tạo có xu hướng giảm. Con số này là 4,62% vào năm 2020, nhưng đến năm 2022 còn 4,08%.

Trong lĩnh vực khuyến nông, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Lê Minh Lịnh thừa nhận, hoạt động chuyển giao tiến bộ kỹ thuật trước đây giờ cần đổi mới theo hướng kết hợp giữa Nhà nước với doanh nghiệp, theo chuỗi ngành hàng, chuyển đổi số.

Ông Lịnh kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đặt hàng những tiến bộ kỹ thuật ưu tiên, phù hợp với định hướng của Bộ đối với viện, trường, địa phương để triển khai các dự án khuyến nông theo mục tiêu chung của ngành. Đồng thời, gắn các hoạt động chuyển giao này với tổ chức sản xuất theo chuỗi nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả, chất lượng sản phẩm, nâng cao giá trị cây trồng trên một đơn vị diện tích, tăng thu nhập cho nông dân và phát triển bền vững.

Đồng quan điểm trên, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường Nguyễn Hữu Ninh đề nghị sớm rà soát, hoàn thiện các quy chế, quy định quản lý nội bộ, nhất là với 3 Viện xếp hạng đặc biệt của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhằm tiến tới quản lý điều hành thống nhất, minh bạch, hiệu quả, khắc phục thủ tục, giấy tờ, các khâu trung gian.

Ông Ninh cho rằng việc trao quyền tự chủ cho tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học công nghệ, gắn với vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, các thành phần kinh tế tham gia nghiên cứu, hoàn thiện và chuyển giao công nghệ mới là một cách để huy động thêm tiềm lực cho khoa học công nghệ.

Sau khi nghe ý kiến các đại biểu, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng vấn đề chính với hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ hiện nằm ở bài toán về tiền đầu tư cho các công trình nghiên cứu khoa học.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, giờ không phải là lúc "trông chờ vào Bộ" để triển khai các nhiệm vụ khoa học. Thay vào đó, cơ sở đào tạo cần chủ động hợp tác quốc tế, liên kết với doanh nghiệp, hoặc phối hợp theo ngành dọc giữa khối viện và trường.

Một gợi ý được Thứ trưởng đưa ra, là hiện ngân sách dành cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của các địa phương khá lớn. Tuy nhiên, nhiều nơi mới dùng khoảng 0,5-0,6% tổng chi ngân sách.

"Theo Quyết định 569/QĐ-TTg của Thủ tướng, mức chi cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo chiếm từ 2% trở lên trong tổng ngân sách. Dư địa, vì thế, còn rất nhiều. Vấn đề là chúng ta có chủ động nắm lấy hay vẫn trông chờ, ỷ lại", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Khối kết cấu cầu vòm thép cùng hệ khung đỡ nặng 3.400 tấn của cầu đi bộ qua sông Sài Gòn đã được hạ thủy thành công xuống sà lan chuyên dụng tại cảng Đông Xuyên (Vũng Tàu). (Ảnh: VÕ LÊ)

Hạ thủy thành công nhịp cầu đi bộ 3.400 tấn, chuẩn bị hợp long

Sau nhiều tháng tính toán phương án kỹ thuật và nghiên cứu thủy văn, 2 giờ, 45 phút sáng 16/10, khối kết cấu cầu vòm thép cùng hệ khung đỡ nặng 3.400 tấn của cầu đi bộ qua sông Sài Gòn đã được hạ thủy thành công xuống sà lan chuyên dụng tại cảng Đông Xuyên (Vũng Tàu).

(Ảnh minh họa: Thu Lan)

Ngày 16/10: Giá bạc trong nước và thế giới đồng loạt phục hồi

Ngày 16/10, giá bạc thế giới tăng lên mức 57,61 USD/ounce, được hỗ trợ bởi đà giảm của lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, áp lực lạm phát và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt vẫn hạn chế đà phục hồi của kim loại quý này.

Dự án mở rộng đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận đang được nhà thầu đẩy nhanh tiến độ. (Ảnh: NGUYỄN SỰ)

Dự án mở rộng đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận thiếu mặt bằng

Dự án mở rộng đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận đang được các nhà thầu đẩy nhanh thi công. Trên công trường, rất nhiều thiết bị, máy móc được huy động để đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, mặt bằng chưa thông suốt và hạ tầng kỹ thuật chưa di dời, khiến công tác triển khai thi công gặp nhiều khó khăn.

Lãnh đạo tỉnh Tây Ninh kiểm tra quá trình tổ chức thực hiện dự án đã quy hoạch giao cho nhà đầu tư tại xã Bến Lức. (Ảnh: THANH PHONG)

Tây Ninh: Nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước từ chất lượng và tính đồng bộ của quy hoạch

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là để nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện, bảo đảm đồng bộ giữa các quy hoạch, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát. Đây là cơ sở để địa phương tháo gỡ điểm nghẽn, phát huy tiềm năng, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững.

Đại diện Simexco 2-9 Daklak nhận giải thưởng Doanh nghiệp châu Á - Asia Pacific Enterprise Awards (APEA) 2026. (Ảnh: CỘNG TÁC VIÊN)

Doanh nghiệp nông sản Daklak được vinh danh tại hai giải thưởng cấp khu vực và quốc gia

Hai ngày liên tiếp được vinh danh tại hai giải thưởng cấp khu vực và quốc gia, Tổng Công ty Simexco 2-9 Đắk Lắk (Simexco 2-9 Daklak) tiếp tục khẳng định vị thế doanh nghiệp nông sản hàng đầu Việt Nam, ghi dấu hành trình hơn ba thập niên kiến tạo uy tín, phát triển bền vững và đưa giá trị nông sản Việt vươn tầm quốc tế.

Phân luồng giao thông trục đường Nguyễn Thị Minh Khai phục vụ thi công tuyến Metro số 2. (Ảnh: QUÝ HIỀN)

TP Hồ Chí Minh: Thi công tuyến Metro số 2 Bến Thành-Tham Lương theo phương châm “làm đến đâu gọn đến đó”

Tại cuộc họp báo thường kỳ chiều 15/10, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, việc điều tiết, phân luồng giao thông phục vụ thi công Metro số 2 trên tinh thần “làm đến đâu gọn đến đó”, nhằm bảo đảm giao thông thông suốt và giảm thiểu thấp nhất ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

[Infographic] Chứng khoán ngày 15/10: VN-Index giảm 14,55 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 15/10: VN-Index giảm 14,55 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Thị trường tiếp tục giảm điểm phiên thứ 5 liên tiếp. Kết phiên 15/10, VN-Index giảm 14,55 điểm (-0,85%) về mức 1.704,87 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 2,9% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị 772,7 tỷ đồng trên HoSE.

Ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức quản lý hải quan góp phần giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. (Ảnh: Cục Hải quan)

Giảm chi phí cho doanh nghiệp từ đổi mới quản lý hải quan

Cải cách hải quan đang chuyển từ cắt giảm thủ tục sang đổi mới quy trình xử lý hồ sơ, phân bổ nguồn lực kiểm tra và khai thác dữ liệu. Kết quả bước đầu của mô hình thông quan tập trung cùng việc số hóa chứng từ đặt ra yêu cầu triển khai đồng bộ về thể chế, công nghệ và nhân lực để giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.

Cát thi công san lấp là nguồn vật liệu khan hiếm tại các công trình trọng điểm của Thành phố. (Ảnh: QUÝ HIỀN)

Gỡ điểm nghẽn vật liệu, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm

Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến huy động 55 triệu m³ cát biển làm vật liệu san lấp, mở thêm nguồn cung cho các công trình hạ tầng trọng điểm trong bối cảnh nhu cầu vật liệu tăng cao. Tuy nhiên, từ nguồn tài nguyên đến công trường là cả chuỗi công việc liên quan đến thủ tục, chất lượng, vận chuyển và điều phối...

Thiết bị, công nghệ tinh luyện vonfram hàng đầu thế giới được kỹ sư Việt Nam tiếp nhận, vận hành hoàn hảo và cải tiến để tối ưu trong vận hành. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Từ thu hút FDI đến làm chủ công nghệ

Vượt qua mục tiêu vốn đầu tư và giải quyết việc làm, yêu cầu then chốt đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hiện nay là chuyển giao công nghệ, phát triển R&D (Nghiên cứu và Phát triển), đồng thời, thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Kinh tế sinh học và thương mại hóa công nghệ sinh học, động lực tăng trưởng mới trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi xanh, kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia. Việt Nam cũng không nằm ngoài bối cảnh đó, nhất là khi nước ta đang đẩy nhanh tiến độ đáp ứng cam kết phát thải ròng bằng 0 (net-zero) vào năm 2050.

Lãnh đạo Trung ương và tỉnh Tây Ninh ấn nút khởi động hai dự án thành phần đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THANH PHONG)

Tây Ninh khởi động hai dự án thành phần đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 15/10, tỉnh Tây Ninh tổ chức lễ khởi động Dự án thành phần 2-4 và 2-5 thuộc Dự án đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh, với tổng chiều dài khoảng 78,3km, tổng mức đầu tư khoảng 43.298 tỷ đồng. Công trình kỳ vọng mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối vùng và tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.