Giải bài toán đầu tư cho đổi mới khoa học công nghệ trong nông nghiệp

Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo ngày càng có vai trò quan trọng và đóng góp tích cực vào tăng trưởng nông nghiệp. Các nghiên cứu và kết quả tính toán theo các cách khác nhau đều cho thấy đóng góp của khoa học công nghệ và đổi mới sáng cho ngành nông, lâm, thủy sản là rất lớn, đạt mục tiêu trên 50%. Mặc dù có nhiều đóng góp tích cực nhưng đời sống của những người làm khoa học công nghệ còn nhiều khó khăn gây ảnh hưởng đến chất lượng công trình nghiên cứu khoa học.
Giải bài toán đầu tư cho đổi mới khoa học công nghệ trong nông nghiệp

Đây là những vấn đề được các chuyên gia đưa ra thảo luận tại Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 20/5, tại Hà Nội.

Khoa học công nghệ cải thiện năng suất lao động

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng có vai trò quan trọng và đóng góp tích cực vào tăng trưởng nông nghiệp. Các nghiên cứu và kết quả tính toán theo các cách khác nhau đều cho thấy đóng góp của Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cho ngành nông, lâm, thủy sản là rất lớn, đạt mục tiêu trên 50%. Điều này phản ánh nông nghiệp Việt Nam đang chuyển đổi từ mô hình theo chiều rộng sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu dựa vào Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đã giúp cải thiện cơ cấu giống và tăng năng suất cây trồng vật nuôi, những năm qua, cộng đồng các nhà khoa học đã công nhận 529 giống mới (393 giống cây trồng, 12 giống thủy sản; 82 giống cây lâm nghiệp và 42 giống vật nuôi). Công tác chọn tạo và sản xuất giống đã có hiệu quả lớn, góp phần đáng kể làm tăng năng suất và chất lượng của nông nghiệp như các giống lúa Việt Nam chọn tạo đã được chuyển giao và ứng dụng trên phạm vi cả nước với diện tích khoảng 6,2 triệu ha (chiếm gần 80% diện tích lúa cả nước).

Toàn cảnh Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 20/5, tại Hà Nội.

Toàn cảnh Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 20/5, tại Hà Nội.

Khoa học công nghệ đã thúc đẩy cơ giới hóa trong nông nghiệp, năng suất lao động nông, lâm, thủy sản. Nhiều nhóm sản phẩm chủ lực cấp quốc gia, cấp tỉnh có hàm lượng ứng dụng khoa học công nghệ rất cao được áp dụng từ khâu sản xuất giống, nuôi trồng, chế biến như: Tôm, cá tra…

Việc áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến, thân thiện với môi trường (như VietGAP, GlobalGAP...) ngày càng được phổ biến nhân rộng và hiệu quả mang lại là sản xuất ra được các sản phẩm an toàn, chất lượng cao phục vụ nhu cầu của thị trường.

Phát biểu tại Hội nghị Thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến nhận định: Sự phát triển của các nghiên cứu khoa học giúp ngành nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ của nền kinh tế. Năm 2023, tăng trưởng GDP toàn ngành lập kỷ lục 3,83%, cao nhất trong nhiều năm gần đây, đóng góp lớn vào mức tăng trưởng 5,05% của nền kinh tế.

Các Nhà khoa học đối mặt với nhiều khó khăn thách thức

Mặc dù vậy, có một thực tế "trái ngược" về khoa học công nghệ hiện nay đó là mặc dù khoa học công nghệ có những đóng góp tích cực như trên nhưng những người trực tiếp làm khoa học công nghệ lại đang chịu không ít khó khăn.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến: Có một thực tế, khoảng vài chục năm trước, sinh viên ra trường vào làm trong các viện nghiên cứu là "danh giá". Nhưng hiện tại, nhiều nghiên cứu sinh, thực tập sinh đang sống trong cảnh sáng nghiên cứu, chiều bán hàng online.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng vấn đề chính với hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ hiện nằm ở bài toán về tiền đầu tư cho các công trình nghiên cứu khoa học.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng vấn đề chính với hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ hiện nằm ở bài toán về tiền đầu tư cho các công trình nghiên cứu khoa học.

Một phần nguyên nhân, theo các viện nghiên cứu, là số lượng nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu khoa học được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao có xu hướng giảm. Ngoài ra, sự phát triển của khối tư nhân, doanh nghiệp cũng thu hút một phần "chất xám" của các cơ sở đào tạo.

Thống kê của Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho thấy tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp đã qua đào tạo có xu hướng giảm. Con số này là 4,62% vào năm 2020, nhưng đến năm 2022 còn 4,08%.

Trong lĩnh vực khuyến nông, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Lê Minh Lịnh thừa nhận, hoạt động chuyển giao tiến bộ kỹ thuật trước đây giờ cần đổi mới theo hướng kết hợp giữa Nhà nước với doanh nghiệp, theo chuỗi ngành hàng, chuyển đổi số.

Ông Lịnh kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đặt hàng những tiến bộ kỹ thuật ưu tiên, phù hợp với định hướng của Bộ đối với viện, trường, địa phương để triển khai các dự án khuyến nông theo mục tiêu chung của ngành. Đồng thời, gắn các hoạt động chuyển giao này với tổ chức sản xuất theo chuỗi nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả, chất lượng sản phẩm, nâng cao giá trị cây trồng trên một đơn vị diện tích, tăng thu nhập cho nông dân và phát triển bền vững.

Đồng quan điểm trên, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường Nguyễn Hữu Ninh đề nghị sớm rà soát, hoàn thiện các quy chế, quy định quản lý nội bộ, nhất là với 3 Viện xếp hạng đặc biệt của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhằm tiến tới quản lý điều hành thống nhất, minh bạch, hiệu quả, khắc phục thủ tục, giấy tờ, các khâu trung gian.

Ông Ninh cho rằng việc trao quyền tự chủ cho tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học công nghệ, gắn với vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, các thành phần kinh tế tham gia nghiên cứu, hoàn thiện và chuyển giao công nghệ mới là một cách để huy động thêm tiềm lực cho khoa học công nghệ.

Sau khi nghe ý kiến các đại biểu, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng vấn đề chính với hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ hiện nằm ở bài toán về tiền đầu tư cho các công trình nghiên cứu khoa học.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, giờ không phải là lúc "trông chờ vào Bộ" để triển khai các nhiệm vụ khoa học. Thay vào đó, cơ sở đào tạo cần chủ động hợp tác quốc tế, liên kết với doanh nghiệp, hoặc phối hợp theo ngành dọc giữa khối viện và trường.

Một gợi ý được Thứ trưởng đưa ra, là hiện ngân sách dành cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của các địa phương khá lớn. Tuy nhiên, nhiều nơi mới dùng khoảng 0,5-0,6% tổng chi ngân sách.

"Theo Quyết định 569/QĐ-TTg của Thủ tướng, mức chi cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo chiếm từ 2% trở lên trong tổng ngân sách. Dư địa, vì thế, còn rất nhiều. Vấn đề là chúng ta có chủ động nắm lấy hay vẫn trông chờ, ỷ lại", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Một gia đình sẵn sàng cho chuyến du lịch trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 lựa chọn tàu hỏa chất lượng cao làm phương tiện di chuyển.

Hành khách “đổi gu” di chuyển: Tàu trải nghiệm lên ngôi dịp lễ

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay, ngành đường sắt chứng kiến một sự chuyển dịch rõ rệt trong thói quen đi lại của người dân. Không chỉ đơn thuần là một phương tiện vận tải, những đoàn tàu chất lượng cao như "Hoa Phượng Đỏ" trên tuyến Hà Nội-Hải Phòng trở thành lựa chọn ưu tiên, mang lại hành trình trải nghiệm cho mọi lứa tuổi.

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo mới quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên.

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.