Đóng góp hiệu quả của khoa học, công nghệ cho nông nghiệp

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng có vai trò quan trọng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng nông nghiệp. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, khoa học, công nghệ đóng góp trên 30% giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp, 38% trong sản xuất giống cây trồng, vật nuôi. Các chương trình sản phẩm quốc gia, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen... được triển khai hiệu quả, góp phần duy trì xuất khẩu các mặt hàng nông sản chủ lực.
Nghiên cứu sự sinh trưởng của cây tại Viện Cây lương thực và cây thực phẩm.
Nghiên cứu sự sinh trưởng của cây tại Viện Cây lương thực và cây thực phẩm.

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, giai đoạn 2022-2023, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo đã giúp cải thiện cơ cấu giống và tăng năng suất cây trồng, vật nuôi, thúc đẩy cơ giới hóa nông nghiệp cải thiện năng suất lao động, thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số trong nông nghiệp, từng bước hoàn thiện hệ thống canh tác bền vững, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn Việt Nam trong lĩnh vực nông nghiệp, góp phần quan trọng trong tăng trưởng ngành, thúc đẩy tái cơ cấu và xuất khẩu. Đơn cử như trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật, đã công nhận được hai giống lúa, hai giống khoai lang và một giống sắn, 14 giống cây thực phẩm, tự công bố lưu hành giống chanh leo Nafoods 1 phù hợp cho chế biến, xác định được một giống cà-phê chè triển vọng chất lượng cao TN9 và 14 dòng cà-phê mới. Ngoài ra, tự công bố lưu hành năm giống dược liệu bao gồm: đinh lăng, chè dây, ba kích, đương quy Nhật Bản, giảo cổ lam. Giống mới và quy trình kỹ thuật được các công ty dược và người dân trồng dược liệu tại Hòa Bình, Bắc Giang, Thái Bình áp dụng, cho hiệu quả kinh tế hơn so với giống đối chứng.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Hoàng Giang cho biết, những kết quả trên đã chứng tỏ vai trò của khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo. Thời gian qua, các hoạt động khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo phục vụ nông nghiệp được lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ cũng như Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn rất quan tâm và ngày càng đi vào thực chất, mang lại hiệu quả rõ rệt.

Nhiều chương trình khoa học, công nghệ cấp quốc gia giai đoạn 2021-2030 liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn đã được Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ phê duyệt, tạo điều kiện thuận lợi để định hướng và xây dựng kế hoạch cho giai đoạn 2021-2030.

Các Chương trình khoa học, công nghệ quốc gia giai đoạn 2021-2030 do Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý cơ bản đã có đủ cơ sở pháp lý để triển khai thực hiện. Hai bộ cũng đã thúc đẩy sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu của tái cơ cấu ngành; tập trung cho các lĩnh vực: Chọn tạo giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản; xây dựng và công nhận các tiến bộ về quy trình canh tác, quy trình chăn nuôi, giải pháp phòng chống bệnh cho vật nuôi; quy trình công nghệ bảo quản, chế biến nông sản sau thu hoạch; thiết kế hệ thống dây chuyền máy móc, thiết bị phục vụ bảo quản, chế biến sau thu hoạch; xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn cho ngành; sở hữu trí tuệ…

Thực tiễn triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ lĩnh vực nông nghiệp đã bộc lộ những bất cập. Theo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, việc bố trí nguồn vốn sự nghiệp khoa học, công nghệ chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra của ngành, còn dàn trải; phân bổ nguồn kinh phí chưa kịp thời, ảnh hưởng tiến độ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, do vậy, chưa tạo được sự bứt phá trong các lĩnh vực nghiên cứu phục vụ phát triển ngành.

Nguồn lực cũng cần được tăng cường đầu tư để nâng cấp, hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị tiên tiến, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao đối với một số hướng nghiên cứu và công nghệ mới. Bên cạnh đó, trách nhiệm quản lý, xử lý tài sản khi kết thúc nhiệm vụ còn nhiều vướng mắc, gây khó khăn cho việc chuyển giao các kết quả là sản phẩm của nhiệm vụ khoa học, công nghệ.

Nhiều ý kiến cho rằng, cần sớm sửa đổi Nghị định 70/2018/NĐ-CP theo hướng giao sản phẩm khoa học, công nghệ hình thành từ các nhiệm vụ có sử dụng ngân sách nhà nước cho các tổ chức chủ trì nhiệm vụ để chủ động khai thác, sử dụng và chuyển giao, thương mại hóa sản phẩm theo quy định hiện hành về sở hữu trí tuệ và các quy định khác.

Bộ Khoa học và Công nghệ cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tháo gỡ khó khăn, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế chính sách để thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.