Gắn các kỳ thi kỹ năng nghề với nhu cầu doanh nghiệp và chuẩn quốc tế

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng các quy định nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc tổ chức các kỳ thi kỹ năng nghề trong nước; làm căn cứ cho việc tuyển chọn, huấn luyện thí sinh và tổ chức tham dự các kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế. 

Xưởng thực hành điện tử bán dẫn Trường cao đẳng Cơ giới và thủy lợi (Ảnh minh họa: NGỌC CHÂU)
Xưởng thực hành điện tử bán dẫn Trường cao đẳng Cơ giới và thủy lợi (Ảnh minh họa: NGỌC CHÂU)

Hoàn thiện quy định tổ chức các kỳ thi kỹ năng nghề

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Việt Nam đã tổ chức 12 kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia, tham gia 11 kỳ thi kỹ năng nghề ASEAN và 9 lần tham dự kỳ thi kỹ năng nghề thế giới.

Thí sinh tham dự các kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia và tham dự thi kỹ năng quốc tế theo tiêu chuẩn và quy định của Tổ chức kỹ năng nghề thế giới, trong đó có quy định giới hạn độ tuổi tham dự không quá 22 tuổi và không quá 25 tuổi đối với một số nghề. Trên thực tế, đối tượng thí sinh tham dự các kỳ thi kỹ năng nghề trong nước và quốc tế chiếm đại đa số là học sinh, sinh viên của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.

Tuy nhiên, hiện chưa có văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn cụ thể hoạt động tổ chức, tham dự thi kỹ năng nghề các cấp trong nước và quốc tế. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong thực tế, đã có các tình trạng như: Ban tổ chức ở một số kỳ thi cấp tỉnh thành lập muộn hoặc chưa được giao đầy đủ trách nhiệm; quy chế tổ chức, huấn luyện đội tuyển có nơi chưa được xây dựng, phê duyệt, công bố kịp thời; việc xây dựng đề thi, đăng ký đoàn dự thi và huy động nguồn lực xã hội hóa chưa được hướng dẫn cụ thể.

Ngày 24/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin cho biết, Dự thảo Thông tư hướng dẫn tổ chức, tham dự thi kỹ năng nghề các cấp trong nước và quốc tế được Bộ đưa ra lấy ý kiến góp ý xây dựng nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc tổ chức các kỳ thi kỹ năng nghề trong nước.

"Đây cũng sẽ là căn cứ để tuyển chọn, huấn luyện thí sinh và tổ chức tham dự các kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình tổ chức và tham dự các kỳ thi", Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin.

Theo Dự thảo, phạm vi điều chỉnh bao gồm khâu chuẩn bị, tổ chức kỳ thi kỹ năng nghề cấp tỉnh, kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia; chuẩn bị, tham dự các kỳ thi kỹ năng nghề ASEAN, châu Á và thế giới. Đối tượng áp dụng không chỉ có người học mà còn gồm nhà giáo, người dạy nghề, nghệ nhân, chuyên gia, lao động có kỹ năng nghề; các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục, hiệp hội, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Dự thảo quy định cụ thể các khâu từ lựa chọn nghề, xây dựng kế hoạch, ban hành quy chế, xây dựng đề thi, đăng ký, huấn luyện thí sinh và cử thí sinh tham dự thi, tổ chức thi đối với kỳ thi kỹ năng nghề trong nước và chuẩn bị, tham dự kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế.

Gắn kỳ thi với nhu cầu doanh nghiệp và chuẩn kỹ năng nghề quốc tế

Một điểm đáng chú ý của Dự thảo là nghề được lựa chọn tổ chức thi có thể là nghề thuộc danh mục nghề nghiệp Việt Nam, danh mục nghề đào tạo; nghề được tổ chức tại các kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế; hoặc nghề mới, nghề đáp ứng yêu cầu ưu tiên của hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hội nhập quốc tế, cũng như nghề được đề xuất bởi bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp.

Để các bên chủ động chuẩn bị, tại Dự thảo quy định kế hoạch tổ chức kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia được công bố tối thiểu 9 tháng trước ngày khai mạc; Quy chế chuẩn bị, tổ chức kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia được ban hành tối thiểu 6 tháng trước ngày khai mạc.

Đối với những nghề tại kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia trùng với nghề được tổ chức tại các kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế, dự thảo quy định việc biên soạn đề thi dựa trên mô tả kỹ thuật, tài liệu liên quan và đề thi được sử dụng tại kỳ thi quốc tế. Cách tiếp cận này hướng hoạt động thi kỹ năng nghề trong nước tới yêu cầu kỹ thuật và thực tiễn nghề nghiệp ở cấp độ quốc tế.

Quy định tại Dự thảo đồng thời tăng cường sự tham gia của cơ sở giáo dục, hiệp hội và doanh nghiệp trong hoạt động thi kỹ năng nghề, từ tuyển chọn, huấn luyện thí sinh đến huy động chuyên gia, cơ sở vật chất, trang thiết bị và các nguồn lực hợp pháp phục vụ tổ chức, tham dự kỳ thi.

Nguồn kinh phí cũng được thiết kế theo hướng kết hợp ngân sách nhà nước với nguồn xã hội hóa, nguồn tự bảo đảm của cơ sở giáo dục, cơ quan, tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp và các nguồn hợp pháp khác. Dự thảo đặt định hướng ưu tiên ngân sách nhà nước đối với nghề trọng điểm, nghề mũi nhọn có tính cạnh tranh cao, nhu cầu lớn và khả năng chuyển dịch lao động trên thị trường quốc tế.

Mở rộng cơ hội phát hiện, bồi dưỡng và tôn vinh người có kỹ năng nghề cao

Dự thảo xác định kỳ thi kỹ năng nghề không chỉ nhằm lựa chọn thí sinh dự thi mà còn góp phần thúc đẩy học tập, rèn luyện kỹ năng nghề; nâng cao chất lượng dạy và học; giúp cơ sở giáo dục tiếp cận thiết bị, công nghệ mới trong thực tiễn sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; đồng thời tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục.

Đáng chú ý, đối với kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế, người học được lựa chọn có thể là thí sinh đã đoạt giải tại kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia. Dự thảo đồng thời quy định trường hợp người học không tham dự kỳ thi quốc gia nhưng được cơ sở giáo dục, hiệp hội, cơ quan, tổ chức hoặc doanh nghiệp lựa chọn, đề cử tham dự kỳ thi quốc tế bằng kinh phí xã hội hóa, tự bảo đảm, với điều kiện đáp ứng các quy định của kỳ thi quốc tế.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, việc chuẩn bị cho các kỳ thi quốc tế cũng được chú trọng. Dự thảo cho phép lựa chọn cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức làm đơn vị chủ trì huấn luyện thí sinh.

Cùng với việc tổ chức thi, Dự thảo dành một chương quy định về công nhận, vinh danh, khen thưởng đối với tập thể, cá nhân; qua đó gắn kết quả thi kỹ năng nghề với các chính sách hiện hành dành cho người học, nhà giáo và những cá nhân có thành tích, đóng góp trong hoạt động phát triển kỹ năng nghề.

Có thể bạn quan tâm

Đông đảo học sinh, sinh viên tham gia là Giải Việt dã học sinh, sinh viên thành phố mở rộng năm 2026 tại Ngày hội (Ảnh: CTV)

Thành phố Hồ Chí Minh tăng cường chăm lo việc học hành và đời sống của tân sinh viên

Sáng 26/9, tại Nhà Văn hóa Sinh viên (Khu đô thị Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), Hội Sinh viên Việt Nam thành phố phối hợp Nhà Văn hóa Sinh viên thành phố và các đơn vị đồng hành khai mạc Ngày hội Tân sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 21 năm 2026 với chủ đề “Khát vọng sinh viên thành phố mang tên Bác”.

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo và Suntory PepsiCo Việt Nam ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026–2029. (Ảnh: TIẾN KHÔI)

MIZUIKU mở rộng hành trình, từ nước sạch đến sức khỏe học đường

Ngày 25/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Suntory PepsiCo Việt Nam ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026–2029, mở rộng chương trình từ giáo dục về nước sạch, môi trường sang chăm sóc sức khỏe, giáo dục thể chất, thể thao học đường. Đây là bước phát triển mới từ nền tảng hơn một thập kỷ của MIZUIKU - Em yêu nước sạch tại Việt Nam.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh, đại diện đoàn công tác Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh ký thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: MINH KHỞI)

Vĩnh Long ký kết hợp tác với Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh về nghiên cứu khoa học, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực

Chiều 25/9, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Ủy viên Trung ương Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã có buổi làm việc, ký kết thỏa thuận cùng với lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long về hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2026-2030

(Ảnh: Trường đại học Giao thông vận tải)

Chính sách tín dụng học sinh, sinh viên bước đầu tạo thêm nguồn lực phát triển nhân lực chất lượng cao

Các chương trình tín dụng hỗ trợ cho học sinh, sinh viên được triển khai đang mang lại kết quả tích cực, góp phần hỗ trợ người học, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Trong đó, người học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán đã tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi phục vụ học tập, nghiên cứu. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với các cơ quan liên quan về đánh giá kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược: Từ mở rộng quy mô đến năng lực làm chủ

Sau một năm thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, quy mô đào tạo nhân lực STEM và công nghệ chiến lược đã có những chuyển động đáng kể. Yêu cầu của giai đoạn tiếp theo là chuyển sự gia tăng về số lượng thành chất lượng người học, năng lực nghiên cứu và những kết quả công nghệ có thể kiểm chứng trong thực tiễn.

Học sinh tham gia Ngày hội tuyển sinh, hướng nghiệp giáo dục nghề nghiệp (Ảnh: CAO TÂN)

Ban hành Quy chế tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp, thống nhất quy định về tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp, tăng quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình của cơ sở đào tạo, đồng thời tăng cường ứng dụng dữ liệu và công nghệ số trong quản lý, tổ chức tuyển sinh.

Một buổi tư vấn tâm lý cho học sinh tại Hà Nội.

Yêu cầu mới của khoa học tâm lý

Mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ hiện đại đang làm thay các mối quan hệ của con người, cũng như cách con người tư duy, suy nghĩ.

Trao học bổng cho các em học sinh vùng biên giới, vùng biển đảo tỉnh Đồng Tháp và Vĩnh Long. (Ảnh: NGUYỄN SỰ)

Chăm lo cho học sinh vùng biên giới, biển đảo

Ngày 22/9, tại tỉnh Đồng Tháp, Quỹ “Vì Tuổi trẻ vùng cao và hải đảo” và Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa-Trường Sa thân yêu” tổ chức chương trình Họp mặt hội viên nhân kỷ niệm 12 năm thành lập Câu lạc bộ (1/8/2014-1/8/2026); trao học bổng năm học 2026-2027, nhà Đại đoàn kết cho người dân tỉnh Đồng Tháp và tỉnh Vĩnh Long.

Đồng chí Hồ Văn Niên, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi phát biểu kết luận tại buổi làm việc với Đảng ủy Sở Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi coi trọng chất lượng giáo dục thực chất

Ngày 22/9, kết luận buổi làm việc giữa Thường trực Tỉnh ủy Quảng Ngãi với Đảng ủy Sở Giáo dục và Đào tạo, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên yêu cầu, ngành cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học; không chạy theo thành tích, mà phải coi trọng chất lượng thực chất và sự phát triển toàn diện của người học.