Kết quả bước đầu khẳng định năng lực làm chủ công nghệ, góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện và hướng tới xây dựng lưới điện thông minh.
Hệ thống SCADA/DMS Network Manager 10.4 là nền tảng công nghệ do Hitachi Energy cung cấp, đã được Tổng Công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHANOI) đưa vào vận hành với cấu hình đồng bộ, tích hợp các chức năng tự động hóa như phát hiện, cô lập sự cố và khôi phục điện (FLISR), dự báo quá tải, tối ưu vận hành. Đáng chú ý là khả năng lập trình kịch bản điều khiển theo chuỗi (Sequence Control), cho phép tự động hóa các thao tác trên lưới điện trung áp.
Trên nền tảng này, các kỹ sư EVNHANOI đã chủ động nghiên cứu và sử dụng ngôn ngữ lập trình xử lý tín hiệu, logic điều khiển và tự động hóa (SPL) để xây dựng các kịch bản vận hành tự động. Công cụ này cho phép mã hóa toàn bộ logic xử lý sự cố thành các chuỗi lệnh có trình tự, giúp hệ thống tự động thực hiện thao tác thay cho phương thức thủ công trước đây.
Khi xảy ra sự cố trên lưới điện trung áp, hệ thống SCADA/DMS tiếp nhận tín hiệu từ các thiết bị như máy cắt, RMU, Recloser… Trên cơ sở kịch bản SPL đã được thiết lập, hệ thống tự động xác định vị trí sự cố, nhanh chóng cô lập khu vực bị ảnh hưởng, đồng thời tái lập cấp điện cho các khu vực còn lại. Quá trình xử lý diễn ra theo logic đã được xây dựng từ trước, bảo đảm độ chính xác và tốc độ vượt trội so với vận hành thủ công.
Thử nghiệm được triển khai trên mạch vòng trung áp thuộc Công ty Điện lực Từ Liêm với 16 trạm biến áp và hơn 3.100 khách hàng. Đây là mạch vòng điển hình, có 2 nguồn cấp, được chia thành 7 phân đoạn có kết nối SCADA, đáp ứng các điều kiện để triển khai tự động hóa.
Quá trình thử nghiệm được thực hiện đồng bộ, từ mô phỏng sự cố tại hiện trường đến giám sát, điều khiển và đánh giá trên hệ thống. Các bước triển khai tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị, bảo đảm an toàn trong suốt quá trình thực hiện.
Kết quả cho thấy hệ thống vận hành ổn định, xử lý thành công toàn bộ các phân đoạn, xác định chính xác vị trí sự cố, thực hiện cô lập và chuyển tải đúng theo kịch bản. Thời gian khôi phục cấp điện được rút ngắn đáng kể, không phát sinh lỗi trong quá trình vận hành.
Trên cơ sở đó, mạch vòng tự động hóa 488E1.25-491E1.25 đã được đưa vào vận hành chính thức từ ngày 27/3/2026, tạo tiền đề để mở rộng tự động hóa trên lưới điện phân phối, hướng tới hệ thống điện thông minh vận hành an toàn, tin cậy và hiệu quả.
Trong các tình huống mô phỏng sự cố ngắn mạch ba pha hoặc chạm đất, hệ thống cho thấy khả năng phản ứng nhanh: tự động cô lập chính xác phân đoạn sự cố và khôi phục cấp điện cho phần lớn khách hàng chỉ trong thời gian ngắn. Các thao tác đóng, cắt được thực hiện tuần tự, đúng logic, không cần can thiệp trực tiếp của điều độ viên.
Một điểm đáng chú ý là các kịch bản SPL có thể linh hoạt điều chỉnh theo phương thức vận hành thực tế. Khi cấu trúc lưới điện thay đổi, các kỹ sư có thể cập nhật kịch bản để bảo đảm hệ thống luôn vận hành tối ưu, thể hiện rõ năng lực làm chủ công nghệ.
Việc ứng dụng SPL trong SCADA/DMS không chỉ rút ngắn thời gian khôi phục điện mà còn giúp giảm chi phí vận hành, tối ưu nguồn lực, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện; đồng thời tạo nền tảng dữ liệu phục vụ công tác phân tích và quy hoạch phát triển lưới điện.
Trong bối cảnh phụ tải điện tăng cao và yêu cầu chất lượng cung cấp điện ngày càng khắt khe, việc EVNHANOI chủ động làm chủ công nghệ, đặc biệt trong xây dựng các kịch bản tự động hóa, không chỉ là bước tiến kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa chiến lược.
Đây là nền tảng quan trọng để tiến tới vận hành lưới điện thông minh, nơi hệ thống có thể tự động phân tích, xử lý và ra quyết định trên cơ sở dữ liệu và thuật toán, giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý vận hành và bảo đảm cung cấp điện an toàn, liên tục, ổn định cho Thủ đô.
