EU tìm kiếm chiến lược ứng phó chung

Nguy cơ khủng hoảng lan rộng ở Trung Đông đang gia tăng, khi xung đột tại Dải Gaza cùng những nơi khác leo thang nghiêm trọng. Trước tình hình đó, Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí về phản ứng chung của khối để thúc đẩy hòa bình, ổn định cho khu vực lâu nay chìm trong khói lửa giao tranh này.

Tại cuộc họp Hội đồng Đối ngoại EU vừa diễn ra ở Brussels (Bỉ), các quốc gia thành viên EU đã đạt thỏa thuận nguyên tắc về việc khởi động sứ mệnh phòng thủ ở Biển Đỏ.

Theo đó, khối này sẽ triển khai các tàu chiến và hệ thống cảnh báo sớm trên không để bảo vệ các tàu hàng. Đại diện cấp cao của EU về chính sách an ninh và đối ngoại Josep Borrell nhấn mạnh, động thái này của EU nhằm mục đích bảo vệ các tàu thương mại ở Biển Đỏ trước những cuộc tấn công của lực lượng Houthi từ Yemen.

Liên quan cuộc xung đột Israel-Hamas, EU khẳng định, tình hình tại Dải Gaza ngày càng thảm khốc và các nước cần tăng gấp đôi nỗ lực để tìm giải pháp chấm dứt cuộc đối đầu đẫm máu hiện nay.

Cuộc xung đột giữa Israel và Hamas vẫn bế tắc kể từ khi bùng phát cách đây hơn 3 tháng, thậm chí ngày càng lan rộng ra các khu vực khác, như Liban, Yemen, Syria... Đặc biệt, các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào tàu thương mại trên Biển Đỏ, tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới, đang đe dọa an ninh toàn khu vực, làm đình trệ chuỗi cung ứng toàn cầu và cản trở đà phục hồi vốn mong manh của kinh tế thế giới. Khối lượng vận chuyển hàng hóa trên tuyến đường quan trọng này đã giảm đáng kể do các cuộc tấn công.

Theo Viện Kinh tế Thế giới Kiel (IfW) của Đức, khối lượng container được vận chuyển qua Biển Đỏ trong tháng 12/2023 đã giảm hơn một nửa và hiện thấp hơn gần 70% so với khối lượng bình thường. Những gián đoạn trong hoạt động vận chuyển hàng hóa về lâu dài chắc chắn tác động tới nền kinh tế châu Âu.

Trong bối cảnh xung đột Israel-Hamas bước sang giai đoạn mới với chiến sự ngày một lan rộng, EU nỗ lực tìm chiến lược ứng phó chung. Theo trang Euractiv, EU đã soạn thảo kế hoạch cho một “giải pháp toàn diện, đáng tin cậy” về cuộc xung đột ở Trung Đông. Kế hoạch này vạch ra một loạt bước đi hướng tới hòa bình cho Dải Gaza, thành lập một nhà nước Palestine độc lập, bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các nước Arab. Một trong những sáng kiến của EU là thúc đẩy tổ chức hội nghị hòa bình trù bị, với sự tham gia của đại diện EU, Mỹ, Ai Cập, Jordan, Saudi Arabia, Liên đoàn Arab và Liên hợp quốc.

Tuy nhiên, theo truyền thông châu Âu, khó có thể bảo đảm rằng các quốc gia thành viên EU và các bên liên quan sẵn sàng thực hiện kế hoạch hòa bình này, nhất là trong bối cảnh EU từng mất nhiều thời gian để tìm được một lập trường thống nhất về xung đột tại Gaza.

Hội nghị thượng đỉnh EU vào tháng 12/2023 đã không đưa ra được tuyên bố cụ thể nào về tình hình ở Gaza do những khác biệt quan điểm giữa các quốc gia có thiện cảm hơn với Palestine, như Bỉ, Tây Ban Nha và những quốc gia thân cận với Israel như Đức.

Mới đây, Nghị viện châu Âu đã thông qua một nghị quyết kêu gọi ngừng bắn vĩnh viễn tại Dải Gaza sau khi tất cả số con tin được trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện, đồng thời giải tán tổ chức Hamas. Nghị quyết được thông qua với 312 phiếu thuận, 131 phiếu chống và 72 phiếu trắng.

Ông Joost Hiltermann, chuyên gia từ Nhóm khủng hoảng quốc tế nhận định, những thông điệp trái ngược nhau từ EU trong thời gian qua đã làm tổn hại đến uy tín của châu Âu ở Trung Đông.

Thủ tướng Ireland Leo Varadkar cũng đưa ra nhận định tương tự, cho rằng EU đã mất uy tín khi không thể có quan điểm mạnh mẽ và đoàn kết hơn trong vấn đề Israel-Palestine. Trong khi đó, các chuyên gia nhận định rằng, việc tìm cách xử lý cả hai cuộc xung đột ở Ukraine và Gaza sẽ là một khó khăn đối với EU, khi khối này phải phân chia nguồn lực hỗ trợ.

Hàng loạt nỗ lực ngoại giao con thoi đã được giới chức EU triển khai, song việc xoa dịu vùng đất đang sục sôi căng thẳng như Trung Đông vẫn là thách thức lớn. Giữa lúc khu vực này chứng kiến những nấc thang xung đột mới, giới chuyên gia cho rằng các nước EU cần nhanh chóng khỏa lấp khác biệt, vạch ra chiến lược phản ứng chung nhằm ngăn chặn các cuộc xung đột tác động sâu sắc đến mọi mặt đời sống của châu Âu và toàn cầu ■

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.