“Đường lên Điện Biên”

Tiểu thuyết “Gió chiều Hoàng Đạo” (NXB Văn học 10/2026), Lê Hồng Nguyên đã chạm đến những nỗi đau sâu kín của thân phận, vẻ đẹp bền bỉ của tình yêu và khát vọng đoàn tụ. Thành công tác phẩm kết tinh ở những điểm chính sau.

Chọn sự bền bỉ, tình yêu quê hương và niềm trân trọng văn hóa dân tộc làm sức mạnh, nhà sưu tập Vũ Đình Hải, một Việt kiều sinh sống tại Hoa Kỳ biến nỗi nhớ đất mẹ thành việc sưu tầm, gìn giữ và lan tỏa các tác phẩm hội họa từng làm nên diện mạo nghệ thuật miền nam trước năm 1975.

Sự kiện tiêu biểu vào ngày cuối cùng của tháng mười (thứ 7, 31/10) vừa qua là Nhà lưu niệm GS, viện sĩ Trần Huy Liệu (1901-1969) đón Bằng xếp hạng Di tích quốc gia tại thôn Vân Cát, xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình. Hội thảo “Trần Huy Liệu - nhà cách mạng, nhà văn hóa, người đặt nền móng cho sử học Việt Nam hiện đại” cũng nhằm kỷ niệm 60 năm Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam do GS Trần Huy Liệu là vị Chủ tịch đầu tiên. Nhiều đại biểu đồng tình với việc phát triển các “bảo tàng danh nhân”.

B’Lao - tên cũ của khu vực Bảo Lộc - vốn là đất trồng trà. Ở cao độ 800m so mực nước biển, B’Lao mát mẻ, sương đêm và sớm dày, mưa nắng đúng nhịp, độ chênh nhiệt giữa ban đêm và ban ngày lớn. Đó là những điều kiện lý tưởng, phù hợp tốc độ sinh trưởng chậm của cây trà, hình thành nên vị hương trà bền, vị trà hậu thanh mát.

Ngay tại nơi giao hòa giữa nét trầm mặc của đồng bằng và cảnh quan bán sơn địa, trong không gian Đoài To The West (thôn Yên Bình 2, xã Yên Xuân, Hà Nội), triển lãm nghệ thuật sắp đặt SE tại đây đã tạo dấu ấn gợi ý việc mở không gian sáng tạo ra ngoài nội đô đông đúc.

Dự án “Nếp nhà xưa - Mạch sống người Việt” đang tổ chức các buổi trò chuyện cùng chuyên gia và có hẳn “bài tập kết nối” giúp mọi người dễ dàng tiếp cận và ứng dụng kiến thức lịch sử, văn hóa trong thực tế.

Những năm trước, trong một chuyến ra đảo Phú Quốc, tôi tình cờ nghe được giọng nói xứ Thanh đặc trưng giữa sóng nước trùng khơi. Sự đồng điệu nơi đất khách quê người đã “kết duyên” cho chúng tôi biết nhau. Anh là Trịnh Văn Khiêm, một người con của vùng biển Sầm Sơn (Thanh Hóa), hiện định cư tại Khu 3, đặc khu Phú Quốc (An Giang).

Tối 31/10, SpaceSpeakers phát hành MV “Không xi nhê”, mở màn cho chuỗi dự án thuộc album KOSMIK năm 2026 nhân kỷ niệm 15 năm thành lập. Từ chủ đề “Homecoming” (Về nhà), trong MV, các nghệ sĩ SpaceSpeakers đưa khán giả trở lại những địa điểm quen thuộc tại Hà Nội, nơi cất giữ ký ức thanh xuân từ thuở mới vào nghề của cả các thành viên SpaceSpeakers.

Với chủ đề “Âm sắc Việt - Hội tụ, tỏa sáng”, Cuộc thi Độc tấu và hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026 quy tụ gần 800 nghệ sĩ, diễn viên tham gia biểu diễn.

Triển lãm “Vietnam Art Space - Kết nối Nghệ thuật 2026” diễn ra đến hết đến 1/11/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh, số 97 Phó Đức Chính, phường Bến Thành. Đây là không gian đối thoại trực tiếp giữa các họa sĩ từ nhiều vùng miền khác nhau, trong đó có các sĩ thành danh đến những gương mặt trẻ đang định hình ngôn ngữ nghệ thuật.

Ở nhiều địa phương, người dân ngày càng chủ động hơn trong việc phục hồi không gian thực hành, tổ chức truyền dạy, xây dựng câu lạc bộ, đưa di sản vào trường học và giới thiệu di sản trên các nền tảng số. Nhiều người trẻ không còn coi di sản là điều gì đó xa xôi, cũ kỹ, mà bắt đầu nhìn thấy trong di sản bản sắc, niềm tự hào, khả năng sáng tạo và cả những cơ hội nghề nghiệp mới... Đó là nhận định của TS Phạm Cao Quý (Cục Di sản văn hóa) trong cuộc trò chuyện với Thời Nay, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.

Đọc “Đánh thức mã gen văn học từ góc nhìn thể loại”, tiểu luận phê bình của Hà Vinh Tâm, NXB Hội nhà văn, 2026, nếu cần phải chỉ ra từ chìa khóa (key words) cho cuốn sách này, đó chắc chắn phải là cụm từ “mã gen văn học” và “thể loại”. Toàn bộ 27 bài viết được chia làm hai phần trong cuốn sách tập trung khám phá, giải mã, cắt nghĩa và trao đổi về một số vấn đề, tác giả, tác phẩm và hoạt động giảng dạy văn học xoay quanh hai trục ý tưởng đó.

Ở tuổi gần 80, mới đây họa sĩ Thành Chương được trao giải ở hạng mục Tác phẩm tại Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 với bộ tranh sơn mài “Hà Nội có cầu Long Biên”. Cây cầu trong tranh ông vừa là ký ức tuổi thơ, vừa là hình ảnh hiện hữu mỗi ngày, khi từ nhà bước ra, ông đã có thể nhìn thấy cây cầu thân thuộc.

Dự thảo Nghị định “Ban hành Quy chế đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng” vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đăng tải trên cổng thông tin https://bvhttdl.gov.vn. Dự thảo có nhiều nét mới và khi được ban hành, sẽ thay thế Nghị định số 91/2005/NĐ-CP ngày 11/7/2005 của Chính phủ về việc ban hành “Quy chế đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng”.

Hội thảo khoa học quốc tế “Ngôn ngữ học và Việt Nam học trong kỷ nguyên mới: Thách thức và cơ hội” vừa diễn ra, do Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội tổ chức.

Chiều thứ năm (22/10) vừa qua, Tuần lễ Sách - Công nghệ và Ngày hội Văn hóa đọc Đà Nẵng vừa được khai mạc tại Thư viện thành phố Đà Nẵng với chủ đề “Lan tỏa tri thức - Kết nối công nghệ”. Không gian điểm nhấn của ngày hội mang tên “Thư viện số - Công nghệ đọc thông minh”, giới thiệu nhiều sách điện tử, sách nói, sách tương tác thực tế ảo và thực tế tăng cường (VR/AR). Ngoài ra, còn nhiều hoạt động trải nghiệm công nghệ và giao lưu thơ-nhạc, văn nghệ, và đố vui có thưởng được tổ chức.

Tôi biết đến câu chuyện ấy trong một đêm ở Bệnh viện E, khi bản thân cũng đang cần đến sự chăm sóc của các y, bác sĩ. Giữa những lo lắng của riêng mình, tôi chú ý đến một người đàn ông trung niên. Bác không phải người nhà bệnh nhân, cũng chẳng quen biết gì với cháu sinh viên vừa gặp tai nạn giao thông được mình đưa vào cấp cứu.

Việc phát lộ khẩu súng thần công ngay trong vùng lõi Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải là một phát hiện khảo cổ học có giá trị lịch sử to lớn.

Năm 2025, đạo diễn Trần Quang Hàm (Hàm Trần) ghi dấu bộ phim ăn khách “Tử chiến trên không”, kể về một sự kiện lịch sử có thật làm chấn động ngành hàng không Việt Nam. Chia sẻ với Thời Nay, trong vai trò là đạo diễn, biên kịch, dựng phim, anh nói về những “bí quyết” để làm nên một tác phẩm điện ảnh lịch sử hấp dẫn.

Từ cuộc gặp chẳng ai mong muốn nơi ngã tư đường, “Người khách mới trên chuyến xe 461” (NXB Kim Đồng) mở ra câu chuyện đẹp về tình thân, tình người giữa nhịp sống đô thị hối hả. Chọn cách kể ký ức đan xen hiện tại, nhà báo-nhà văn Nguyễn Khắc Cường khéo léo xâu chuỗi các tình tiết để từng câu chuyện tưởng chừng giản đơn ấy dẫn người đọc đến nhiều tầng cảm xúc khác nhau.

Một đêm nhạc jazz được lên ý tưởng, dàn dựng và chuẩn bị từ thiết kế sân khấu, truyền thông đến hậu cần và biểu diễn… đều do sinh viên. Điều đặc biệt thú vị, chương trình đã chọn hướng giới thiệu jazz trong sự hòa quyện với mạch nguồn truyền thống âm nhạc Việt Nam và truyền thống tri ân người đi trước, những thế hệ nghệ sĩ-giảng viên đặt nền móng cho sự ra đời, trưởng thành của Khoa Nhạc Jazz, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam.