Dưới sắc Xuân năm mới

Từ một bản H’Mông biệt lập vùng biên viễn Thanh Hóa, đường bộ cách trở và tập quán sản xuất cũ, bản Mùa Xuân đang dần chuyển mình. Dưới sắc xuân năm mới, những đổi thay không chỉ trong cảnh vật, mà còn hiện rõ trong đời sống của người dân, từ đường đi, cách làm ăn đến sinh hoạt hằng ngày.

Thứ Bảy, ngày 28/02/2026 - 07:36

Người H,Mông tại bản Mùa Xuân gặp gỡ đầu năm mới.

Sau 7 năm, chúng tôi quay lại bản Mùa Xuân vào những ngày đầu năm mới. Con đường mới dài hơn, nhưng thay vì cả đi lẫn về phải mất 13 giờ đồng hồ cho quãng đường đất lầy, dốc dựng, bùn nhão, thì nay, xe máy có thể đi lại khá thuận tiện.

Dù chưa hoàn thiện, nhưng đó cũng là sự thay đổi rõ rệt, là mong ước đã trở thành sự thật của người dân nơi đây. Từ một bản vùng cao gần như biệt lập, nơi đây đang dần trở thành điểm kết nối các khu vực sản xuất và các bản vùng cao trong khu vực.

Bản Mùa Xuân hiện có 127 hộ với 595 nhân khẩu, toàn bộ là người dân tộc H’Mông.

Đồng chí Sung Văn Cấu, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Mùa Xuân cho biết, chi bộ bản xác định khâu đột phá là thay đổi nhận thức, xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại. Nội dung phát triển kinh tế được đưa vào sinh hoạt hằng tháng để bà con hiểu và làm theo.

Bản có 17 đảng viên. Chúng tôi phân công các đồng chí bám hộ, hướng dẫn người dân phát triển kinh tế, vận động tham gia các mô hình kinh tế tập thể như tổ vay vốn, tổ hợp tác.

Từ những buổi sinh hoạt này, tư duy của người dân dần thay đổi, nhiều hộ đã chuyển sang nuôi bò sinh sản, mỗi năm bán được 1 đến 2 con; có hộ nuôi lợn đen, nuôi gà giống H’Mông để bán dịp Tết; diện tích trồng dứa, đào, mơ cũng được mở rộng, không còn hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên mà đã chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật, tạo ra những đổi thay về năng suất và thu nhập.

Người dân bản Háng Lìa A chăm sóc cây khoai tây lần đầu tiên được trồng trên đất ruộng.

Hỗ trợ đồng bào H’Mông tăng vụ trên đất lúa

06/02/2026 23:39

Anh Sung Văn Da, sinh năm 1998, là một người làm kinh tế hiệu quả ở bản. Ngoài 5 sào ruộng, anh dồn tiền mua chiếc xe tải nhỏ để chở hàng thuê, tạo thêm nguồn thu nhập ổn định. Gia đình anh cũng đã học được cách chuyển sang sản xuất lúa nước hai vụ, duy trì canh tác quanh năm.

“Trước đây chỉ làm một vụ, thiếu trước hụt sau. Giờ làm hai vụ, rồi chạy xe thêm, mỗi tháng cả nhà thu hơn 10 triệu đồng, cuộc sống đỡ khó khăn”, anh Da cho biết. Từ những người như anh Sung Văn Da, tinh thần tự lực, chủ động dần được lan tỏa, góp phần hình thành lớp nông dân mới ở vùng cao.

Khi kinh tế khá hơn, nhiều hủ tục cũng dần bỏ, đám cưới gọn hơn, việc sinh nhiều con giảm, trẻ con đi học đều hơn, các hủ tục từng bước bị loại bỏ, những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp được gìn giữ và phát huy, tạo nên diện mạo mới cho bản làng.

Đồng chí Lê Đình Xuân, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Thủy, khẳng định: Vai trò của cấp ủy, của chi bộ rất rõ nét, đảng viên phát huy tính tiền phong, gương mẫu, chủ động, sáng tạo để đồng bào noi theo, từ đó niềm tin của nhân dân đối với chính quyền được củng cố.

Theo đồng chí Lê Đình Xuân, bản Mùa Xuân có vị trí quan trọng trong tổng thể phát triển của địa phương, là điểm kết nối các vùng sản xuất và các bản đồng bào H’Mông; định hướng lâu dài là phát triển rừng gắn với sản xuất nông nghiệp và du lịch cộng đồng, tạo sinh kế bền vững, giữ đất, giữ rừng, gìn giữ bản sắc.

Theo đồng chí Mạc Văn Tới, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Sơn Thủy, nhiều chương trình, dự án đã và đang được triển khai đã mang lại nhiều thay đổi rõ rệt.

Năm 2022, toàn bộ các gia đình trong bản đều là hộ nghèo, đến năm 2025, 85% số gia đình trong bản đã chuyển được sang diện hộ cận nghèo, thu nhập bình quân đạt 14,2 triệu đồng/người/năm.

Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tập trung giảm nghèo bền vững, thúc đẩy sản xuất gắn với thị trường và du lịch cộng đồng, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nghề cho người dân. Trong bức tranh đổi thay ấy, phụ nữ trong bản cũng đang dần khẳng định vai trò của mình.

Theo Chi hội trưởng phụ nữ Thao Thị Chá Ly, chị em trong bản ngày càng tích cực tham gia các mô hình kinh tế, các tổ nhóm tiết kiệm, xây dựng gia đình hạnh phúc. Tuy hiện tượng tảo hôn, sinh nhiều con vẫn còn, nhưng phụ nữ đang từng bước tham gia tích cực vào quá trình phát triển của bản làng.

Trên điểm trường tại bản Mùa Xuân, thầy giáo Hà Thanh Sơn, người đã gắn bó 13 năm với các điểm trường vùng cao, cho biết: Dù điều kiện vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng điểm trường đã được sửa sang, xây dựng khang trang hơn trước, việc dạy và học cũng thuận lợi hơn nhiều.

Trước đây, học sinh ở đây bỏ học khá nhiều, đến nay đã duy trì sĩ số đạt 100%, các em cũng tự tin, chủ động hơn trong học tập. Từ giáo dục đến đời sống, bản Mùa Xuân ngày càng ghi nhận nhiều đổi mới. Bà con dân bản vẫn nhắc đến anh Thao Văn Dia, người đi đầu trong lao động sản xuất, đẩy lùi hủ tục, thay đổi nhận thức người dân địa phương.

Từ năm 2003 đến 2022, anh Dia liên tục được bầu vào các vị trí phó bản, trưởng bản, rồi bí thư chi bộ bản. Anh Dia tâm sự: Nhớ lần trước nhà báo lên bản, cả đoàn ăn cơm tối dưới ánh đèn pin đội trên đầu, muốn gọi điện thì phải ra tận mỏm núi cách nhà gần 3km.

Bây giờ đã có điện, sóng điện thoại, wifi rồi, ngồi ở nhà cũng làm được nhiều việc, không phải đi xa nữa.

BÙI THÁI BÌNH