Lễ Pặt Oong của người Pu Péo có từ rất lâu đời, được tổ chức vào dịp đầu năm mới (từ mùng 5 đến 12/1 âm lịch).
Theo ông Củng Chẩn Tráng, Bí thư Chi bộ thôn Chúng Trải cho biết, vào ngày 30 Tết Nguyên đán, các gia đình người Pu Péo làm lễ mời tổ tiên về nhà ăn Tết.
Sau khi mời tổ tiên về nhà ăn Tết, người Pu Péo không mang lửa ra khỏi nhà, không mang nông cụ ra đồng, lên nương sản xuất. “Người Pu Péo sẽ chọn ngày đẹp nhất dịp đầu năm mới để làm lễ Pặt Oong.
Trong nghi lễ này, nghệ nhân dân gian người Pu Péo sẽ làm lễ để xin phép tổ tiên cho người dân bước vào vụ gieo trồng mới, cầu mong cho một năm mới mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Nghi lễ còn có ý nghĩa làm sạch nước và phát lửa để xua đuổi điềm xấu”, ông Củng Chẩn Tráng cho biết.
Nghi lễ Pặt Oong được thực hiện tại nhà nghệ nhân dân gian với mâm lễ được cộng đồng người Pu Péo trong thôn chuẩn bị, bao gồm 2 con gà, bánh chưng, rượu thịt. Sau khi làm lễ tại gia đình mình, chủ lễ cầm trên tay bó đuốc đi đến từng hộ gia đình người Pu Péo trong thôn.
Đến mỗi gia đình, chủ lễ đọc bài cúng, xin phép cho người dân được ra đồng sản xuất và cầu chúc cho một năm mới luôn khỏe mạnh, mọi sự tốt lành.
Sau khi đến các gia đình trong thôn, chủ lễ sẽ cúng thần rừng tại khu vực nhà văn hóa thôn. Kết thúc buổi lễ, người dân cầm cày, cầm cuốc ra đồng lao động, sản xuất, bắt đầu cho mùa vụ mới.
Lễ Pặt Oong năm nay được cộng đồng người Pu Pèo ở thôn Chúng Trải tổ chức vào ngày 9/1 âm lịch. Ngay sau nghi lễ, cộng đồng người Pu Pèo mặc trên mình những bộ váy áo truyền thống cùng tập trung ở sân nhà văn hóa thôn để giao lưu văn hóa, văn nghệ, chơi các trò chơi dân gian.
Ông Nguyễn Văn Hãnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phố Bảng cho biết, lễ Pặt Oong là nét đẹp trong văn hóa của người Pu Péo, được người dân nơi đây gìn giữ qua nhiều thế hệ, làm phong phú thêm nét văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc tại xã biên giới Phố Bảng. Nghi lễ ngoài ý nghĩa cầu mong cho một năm mới mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt còn là sợi dây gắn kết tinh thần trong cộng đồng người Pu Péo.
“Nhờ phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, cộng đồng người Pu Péo tại xã Phố Bảng đã đoàn kết, vượt qua khó khăn, thi đua lao động sản xuất để có cuộc sống tốt khấm khá hơn. Hiện thôn có 46 hộ, chỉ còn 3 hộ nghèo và cận nghèo; bà con trong thôn cũng đã xóa bỏ được các hủ tục như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống”, ông Nguyễn Văn Hãnh cho biết.
