Gần 10 năm gắn bó với công tác thôn bản, anh luôn phát huy tốt vai trò, tuyên truyền, vận động người dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới...
Đón chúng tôi từ đầu thôn Khuổi Làm (xã Đoàn Kết, tỉnh Lạng Sơn) với nụ cười tươi rói, Dương Văn Ngoan-chàng trai dân tộc H'Mông đen chân chất, hiền lành có đôi mắt luôn ánh lên vẻ rạng ngời, đầy nhiệt huyết.
Chia sẻ với chúng tôi về nơi mình sinh ra và lớn lên, anh Ngoan cho biết, thôn Khuổi Làm có 58 hộ gia đình với 240 nhân khẩu sinh sống, toàn bộ là đồng bào dân tộc H'Mông đen. Từ bao đời nay, Khuổi Làm lặng lẽ nép mình nơi triền núi, dân cư thưa thớt, ít người qua lại, lao động canh tác theo hướng tự cung tự cấp, gần như phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết cho nên đời sống khó khăn, hạn chế trong phát triển kinh tế-xã hội, cải thiện đời sống của bà con.
Là thanh niên thuộc thế hệ 9X, ngay từ nhỏ, Dương Văn Ngoan đã mong muốn được cống hiến một phần sức trẻ của mình xây dựng quê hương thoát nghèo. Cuối năm 2019, sau khi tốt nghiệp Trường đại học Sư phạm Thái Nguyên, anh quay trở về quê hương, tích cực tham gia hoạt động xã hội. Trưởng thành từ công tác dân phòng, là Tổ trưởng dân phòng, tạo được nhiều dấu ấn trong hoạt động gìn giữ an ninh, trật tự thôn bản, anh được dân bản yêu quý bởi tác phong sâu sát công việc, miệng nói tay làm, hết lòng vì người dân. Năm 2023, Dương Văn Ngoan được bà con tín nhiệm, bầu giữ chức Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Khuổi Làm.
Hiểu được tầm quan trọng của việc làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương, với sự hỗ trợ từ Đề án 2086 của Chính phủ trong phát triển kinh tế-xã hội các dân tộc thiểu số rất ít người, anh Ngoan đã đến từng nhà hướng dẫn, tuyên truyền, phát động người dân phát triển kinh tế theo hướng hộ gia đình. Đại diện dân bản tham gia các lớp tập huấn về trồng trọt và chăm sóc quế, hồi của tỉnh, anh quay trở về phổ biến, trực tiếp hướng dẫn bà con tập trung gieo trồng quế, hồi, thạch đen ngay tại vườn, giúp cải thiện chất lượng, đa dạng hóa giống cây trồng... đem lại nguồn thu nhập ổn định. Ông Trịnh Văn Lòng, thôn Khuổi Làm cho biết: “Với sự hỗ trợ, hướng dẫn nhiệt tình của đồng chí Bí thư Chi bộ, chúng tôi đã phát triển kinh tế ngay từ mảnh vườn sau nhà. Có gì chưa hiểu, đồng chí sang tận nơi nhiệt tình chỉ bảo. Từ cây quế, cây hồi, đời sống vật chất của bà con trong thôn được cải thiện rõ rệt”.
Không chỉ đồng hành giúp người dân phát triển kinh tế, anh Ngoan còn tích cực phối hợp các cấp chính quyền, kết nối chính quyền với cơ sở, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; từ đó phổ biến, tạo sự đồng thuận của người dân trong việc chung tay xây dựng nông thôn mới. Kết quả từ năm 2020 đến 2025, thôn Khuổi Làm đã xây dựng được 10 cây cầu dân sinh, tổng giá trị 150 triệu đồng cùng 400 ngày công lao động. Mong muốn cải tạo cảnh quan thôn khang trang, thân thiện, anh Ngoan cùng bà con đã tiến hành tu sửa, xây dựng 3 km đường đất trong thôn trở thành đường bê-tông sạch đẹp, thuận tiện trong việc di chuyển, giúp phát triển kinh tế, kết nối cộng đồng. Ông Lò Văn Tăng, thôn Khuổi Làm chia sẻ: “Từ ngày bị tai nạn, tôi luôn được đồng chí Bí thư Chi bộ cùng bà con đến tận nhà thăm hỏi, động viên. Nay được thôn cùng chính quyền bàn giao căn nhà trị giá 40 triệu đồng, gia đình tôi vô cùng cảm kích”.
Dương Văn Ngoan còn đẩy mạnh phối hợp với lực lượng công an chính quy tại xã nhằm bảo đảm an ninh trật tự, tuyên truyền phổ biến giúp người dân đẩy lùi tệ nạn, bài trừ hủ tục, gìn giữ bình yên nơi thôn bản. Trong nhiều năm công tác, anh luôn được tín nhiệm giữ vị trí Tổ trưởng Tổ hòa giải, trực tiếp giải quyết các mâu thuẫn, xung đột; tuyên truyền phổ biến giúp bà con nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, ổn định đời sống sinh hoạt. “Đồng chí Dương Văn Ngoan là một Bí thư Chi bộ trẻ gương mẫu, tiên phong, có tinh thần trách nhiệm cao với công việc, luôn chủ động, sáng tạo, đoàn kết, bám sát sự chỉ đạo của Đảng ủy và chính quyền, tham mưu tốt, tổ chức hiệu quả các phong trào, góp phần đáng kể trong phát triển địa phương và là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ Khuổi Làm noi theo”, đồng chí Dương Văn Hóa, nguyên Bí thư Chi bộ thôn Khuổi Làm nhận xét.
Ngoài việc gương mẫu đi đầu trong các công việc được giao, tận sâu trong tâm hồn, người thanh niên dân tộc H'Mông đen luôn đau đáu mong muốn được bảo tồn và phát huy kho tàng văn hóa cổ truyền của dân tộc. Trong đó đặc biệt phải kể tới khúc dân ca của đồng bào H'Mông đen - tiếng H'Mông gọi là Tú Sỉ Na Miẻo. Cầm trên tay cây sáo của dân tộc mình, anh Ngoan chia sẻ: “Nhà bà nội em ở tít sâu trong bản, nhưng ngay từ hồi bé, cứ rảnh là em lại vào với bà để nghe dân ca. Phụ nữ H'Mông đen trước đây ai cũng biết ngân nga đôi ba điệu hát. Câu hát cứ ngấm vào mình lúc nào không hay”.
Nỗ lực trong hành trình bảo tồn, gìn giữ điệu hát H'Mông đen, anh đã dành nhiều thời gian, tâm huyết cùng các nghệ nhân trong thôn tiến hành biên soạn cuốn sách “Hát Tú Sỉ Na Miẻo dân tộc H”Mông đen, huyện Tràng Định”. Cuốn sách tập hợp 33 bài hát bằng tiếng H'Mông đã được dịch sang tiếng Việt, trở thành nguồn tư liệu quý giúp cho việc nghiên cứu dân tộc học, văn học và văn hóa dân gian của người H'Mông nói chung và H'Mông đen ở Lạng Sơn nói riêng. Đồng thời, anh Ngoan cũng tham gia đứng lớp, dạy sáo H'Mông cho bà con nhân dân trong xã tại các lớp dạy dân ca do huyện Tràng Định trước đây tổ chức.
Với những nỗ lực, đóng góp thời gian qua, anh Dương Văn Ngoan vinh dự được nhận nhiều khen thưởng các cấp, như: Bí thư, Trưởng thôn giỏi; Thanh niên dân tộc tôn giáo tiêu biểu; Giải thưởng Văn học Nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn lần thứ 1.
