Đưa văn hóa đọc đến gần học sinh

Bổ sung tiết đọc sách vào chương trình chính khóa, sáng tạo nhiều phương thức tiếp cận và thiết kế đa dạng mô hình thư viện mở là cách mà nhiều cơ sở giáo dục tại Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai để hình thành, phát triển văn hóa đọc trong học sinh.
Học sinh Trường tiểu học Đặng Trần Côn khám phá không gian đọc sách mở ngay tại sân trường.
Học sinh Trường tiểu học Đặng Trần Côn khám phá không gian đọc sách mở ngay tại sân trường.

Đa dạng mô hình

Đầu năm học này, Trường tiểu học Đặng Trần Côn (Quận 4) chính thức đưa Không gian văn hóa Hồ Chí Minh vào hoạt động, phục vụ nhu cầu tìm hiểu thông tin về Bác của toàn thể giáo viên, học sinh. Thay vì đặt mô hình vào thư viện hay không gian khép kín, ban giám hiệu nhà trường quyết định thiết kế theo hướng mở với điểm nhấn bức tranh kể về các cột mốc đặc biệt trong cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bao quanh bức tường chạy dọc sân trường là hình ảnh vẽ tay tái hiện lại những địa danh gắn liền với Bác như Làng Sen, Bến Nhà Rồng, hang Pác Bó, Quảng trường Ba Đình, Lăng Bác. Tại không gian này, nhà trường bày nhiều bộ sách giới thiệu về quá trình hoạt động cách mạng cùng những đóng góp, hy sinh của Bác cho đất nước, nhân dân. Điểm đặc biệt là trường có riêng một tủ sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho bạn đọc nhỏ tuổi với kiến thức mềm mại, dễ tiếp thu và nhiều hình ảnh minh họa sống động.

Phía dưới bức tranh lớn là bãi cỏ nhân tạo, vào giờ ra chơi tập trung rất đông học sinh đến đọc sách. Cạnh đó là những bàn đọc sách tự do, bố trí riêng cho các tủ sách di động rải rác quanh sân. Thế nhưng, không gian hấp dẫn hơn cả là những ống sách treo. Bà Phạm Thúy Hà, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, cả sân trường có 36 ống sách được treo với đa dạng chủ đề, thể loại nhằm tạo sự hứng thú, tò mò cho học sinh. Vào mỗi tuần, sách trong ống sẽ được thay để tránh nhàm chán, lặp lại. Sách giấy, tranh ảnh minh họa thôi chưa đủ, nhà trường còn gắn nhiều mã QR trên cây giúp giáo viên thuận tiện hơn trong việc tìm hiểu và giới thiệu cho học sinh về những tác phẩm nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh như “Đường Kách mệnh”, “Nhật ký trong tù”, “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”, “Tuyên ngôn Độc lập”…

Thư viện thông minh theo hướng mở tại Trường THCS Lê Văn Tám (quận Bình Thạnh) đã giúp cho việc tự học, chủ động đọc sách của học sinh trở nên dễ dàng, thú vị hơn. Thư viện này được trang bị 50 máy tính bảng phục vụ các hoạt động đổi mới học tập, tiếp cận nguồn tài nguyên trên không gian mạng. Nhà trường giới thiệu, chia sẻ danh sách đường dẫn theo nhiều chủ đề để học sinh tìm đến kho kiến thức mở, trang bị thêm nhiều thông tin bổ ích. Bên cạnh việc thiết kế lại không gian đọc sách tại thư viện theo hướng gần gũi nhất, nhà trường còn xây dựng thư viện xanh ngoài trời để đứng ở đâu, học sinh cũng có thể thấy sách, đọc sách.

Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ trang bị 5 triệu quyển sách đến tay người dân thông qua mô hình thư viện tại các trường phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên cùng thư viện 21 quận, huyện trên địa bàn và Thành phố Thủ Đức. Sở Thông tin và Truyền thông cùng với Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố dự kiến còn triển khai chương trình “50 thư viện thông minh tặng học sinh thành phố” nhằm đa dạng hóa không gian đọc sách cho độc giả nhỏ tuổi.

Nhiều cách làm hay

Thư viện thân thiện tại Trường THPT Bùi Thị Xuân (Quận 1) cũng tạo nên nhiều chuyển biến tích cực trong việc phát triển văn hóa đọc của học sinh. Không gian hiện đại, chia theo khu vực đọc sách, mượn sách và tự học với máy lạnh cùng rất nhiều cây xanh. Thư viện có hơn 14 nghìn đầu sách, phục vụ tốt nhu cầu học tập, rèn kỹ năng, mở rộng kiến thức, giải trí… Nhà trường còn xây dựng đội ngũ “Đại sứ tri thức”, hoạt động cả hai hình thức trực tiếp và trực tuyến. Một nhóm tình nguyện viên sẽ chia nhau xuống thư viện hỗ trợ các bạn tìm và mượn sách, nhóm còn lại sẽ xây dựng các nội dung liên quan đến khuyến đọc rồi lan tỏa trên các kênh tương tác của trường. Đều đặn mỗi tháng, nhóm đại sứ tri thức sẽ tổ chức một chương trình trải nghiệm nhằm thu hút bạn bè đến thư viện nhiều hơn.

Từ năm học 2023-2024, trường này đã đưa hẳn tiết đọc sách vào chương trình chính khóa. Theo đó, quyền sáng tạo hoạt động được giao hẳn cho giáo viên và học sinh chứ không áp khuôn, yêu cầu thành tích. Mỗi lớp được thiết kế giờ đọc theo mong muốn, nhu cầu của học sinh, nhà trường sẽ hỗ trợ nguồn sách cùng không gian trải nghiệm. “Nhờ tiết đọc sách này, giáo viên và học sinh nghĩ ra rất nhiều mô hình hiệu quả. Chúng tôi còn khuyến khích giáo viên tổ Văn giới thiệu những đầu sách đang được yêu thích trên thị trường nhằm phục vụ tốt hơn thị hiếu đọc của các bạn trẻ. Chúng tôi tìm đủ cách để học sinh chịu gõ cửa thư viện. Khi biết rõ không gian bên trong thân thiện, nhiều hoạt động bổ ích, các em sẽ chủ động ghé thăm, dần hình thành thói quen đọc sách và chia sẻ kiến thức cùng nhau”, ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng nhà trường cho hay.

Tiết đọc sách cho học sinh cũng được Trường tiểu học Đặng Trần Côn chăm chút tỉ mỉ từ nội dung đến hình thức. Giáo viên chủ nhiệm mỗi lớp được giao thiết kế chủ đề trọng tâm và hướng dẫn học sinh cách tiếp cận trước khi tham gia giờ đọc tại thư viện. Sau mỗi giờ đọc, học sinh được khuyến khích chia sẻ cảm nhận về cuốn sách thông qua nhiều hình thức khác nhau như vẽ tranh, viết văn, kể chuyện, diễn tiểu phẩm... Hiệu trưởng Thúy Hà cho biết, từ sự định hướng ban đầu của giáo viên, học sinh trở nên hứng thú hơn với việc đọc sách và chia sẻ về kiến thức mình có được đến bạn bè trong lớp: “Mỗi tuần, vào giờ chào cờ, nhà trường còn khuyến khích các lớp diễn tiểu phẩm với nội dung chọn lọc từ sách để học sinh nhận ra lợi ích của văn hóa đọc. Thư viện có rất nhiều sách nhưng vào đầu năm học, tôi vẫn vận động học sinh tặng, trao đổi sách như một cách nhắc nhở, khuyến khích các em”.

Có thể bạn quan tâm

Nhặt từ sách

Nhặt từ sách

“Nếu là người lãnh đạo, bạn sẽ làm thế nào để mọi người có cùng mức độ tận tâm như bạn? Với cương vị lãnh đạo, Sam Walton có một khả năng rất đặc biệt là làm cho mọi người tin tưởng vào cách làm việc của Wal-Mart. Nhóm nhân viên điều hành đã áp dụng triết lý của ông khi ông còn sống, và cho đến nay họ vẫn tiếp tục theo gương ông.

Tiến về miền chưa biết

Tiến về miền chưa biết

Trong cuốn du ký “Từ nhà anh về nhà em” do NXB Kim Đồng vừa phát hành, tác giả Thibault Clemenceau đã kể lại chặng đường cùng vợ đạp xe 16 nghìn km suốt hơn một năm từ Pháp về Việt Nam với rất nhiều trải nghiệm đáng nhớ.

Nghệ sĩ Thanh Miền với các chiến sĩ.

Luôn thấy cảm hứng mới qua từng mùa vụ

Hơn một thập niên cầm máy, nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền ghi dấu ấn với các tác phẩm về ruộng bậc thang và đời sống vùng cao Tây Bắc, đặc biệt là Mù Cang Chải. Nhiều tác phẩm của ông đoạt giải tại các cuộc thi ảnh trong nước và quốc tế, góp phần quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa Việt Nam.

Ra mắt vở xiếc - rối “Mơ show”

Ra mắt vở xiếc - rối “Mơ show”

“Mơ show” vừa mở màn ấn tượng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Vở diễn quy mô lớn này do UBND thành phố chỉ đạo, Sở Văn hóa và Thể thao đầu tư, Trung tâm Nghệ thuật thành phố thực hiện.

Ảnh: ANH QUÂN

Sôi nổi hoạt động hè

Tại Huế, đang trong thời gian của Festival Huế, tối cuối tuần qua (13/6), đã khai mạc Tuần lễ Âm nhạc quốc tế Huế 2026. Chương trình sẽ diễn ra trong 6 đêm liên tiếp với 15 suất diễn kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và đương đại mới nhất của 8 đoàn đến từ 5 quốc gia: Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp, Tây Ban Nha, Australia và Việt Nam.

Ga Hà Nội xứng đáng được ghi nhận như một di sản của ngành đường sắt, của lĩnh vực giao thông. Ảnh: KHIẾU MINH

Ga Hà Nội: Dấu xưa trong chuyển động quy hoạch hôm nay*

Khi không gian đường sắt nội đô đứng trước những yêu cầu tổ chức mới, câu chuyện về Ga Hà Nội cũng gợi ra cách nhìn thận trọng hơn với một công trình vừa mang giá trị giao thông, vừa lưu dấu lịch sử quy hoạch của Thủ đô.

Thời trang Việt Nam đang nỗ lực vươn ra khu vực và thế giới.

Bứt tốc khẳng định thương hiệu quốc gia

Để hiện thực hóa khát vọng thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa đòi hỏi những bước chuyển mình toàn diện từ hệ thống cơ chế đến vận hành thực tế. Một lộ trình cần được vạch ra, nhằm kết nối nguồn lực, biến vốn văn hóa thành những giá trị thương mại có tầm ảnh hưởng xuyên biên giới.

Ảnh: SONG ANH

Một quãng đê hoa vàng, cỏ xanh

Quãng đê nào cũng hấp dẫn, và quãng đê dẫn lên đầu cầu Đuống thật sự khác biệt. Bất thình lình, một triền đê hoa vàng, cỏ xanh mở ra mênh mang. Không dài nhưng đủ để gieo vào lòng lữ khách một chút bồi hồi, man mác. Một cảm xúc rất Pau (Paustovsky - nhà văn Nga)!

Bộ phim “Mưa trên cánh bướm” (2024) của đạo diễn Dương Diệu Linh từng sở hữu 2 giải thưởng lớn: Phim hay nhất và Phim sáng tạo nhất tại Tuần lễ Phê bình phim Quốc tế, thuộc khuôn khổ Liên hoan Phim Venice năm 2024.

40 năm đổi mới: Điện ảnh Việt có gì?

40 năm nhìn lại để nhắc rằng, điện ảnh không chỉ là công nghiệp mà còn là nghệ thuật. Và nếu không có những tiến triển trong nghệ thuật ấy thì càng ngày điện ảnh sẽ càng khô cứng và thiếu đi chiều sâu nhân văn cũng như sự sáng tạo.

Báo và thơ đều đi tìm sự thật

Báo và thơ đều đi tìm sự thật

Sáng tạo trên các miền đất của thơ, nhạc, báo chí, Lê Cảnh Nhạc (ảnh) lúc nào cũng rất sung sức. Ông chia sẻ, dù dưới bất cứ ngôn ngữ, hình thức nào, việc viết chính là đi tìm sự thật, để giúp thấu hiểu con người cũng như thời đại mình đang sống.

"Hồ Gươm", acrylic, 31x41cm, 2026.

Giữ vào tranh một ánh nhìn Hà Nội

Vừa từ đường Thanh Niên ồn ào rẽ vào, trên con phố Yên Hoa uốn lượn ở góc này Hồ Tây, bao nhiêu cấp tập ngay lập tức bỏ lại. Trước mặt đã vội thoáng đãng, sáng bừng lên với gió hồ trên mặt nước bàng bạc, man mát. Họa sĩ Bùi Lê Dũng lắng lại cho mình và không cố ý nhưng cũng đang giữ lại cho những người yêu tranh của anh, cái không khí bình yên đó.

Lạm dụng AI làm công cụ hỗ trợ sẽ dẫn đến nguy cơ thụ động trong sáng tạo.

AI tạo nên sự lười biếng?

Sự phát triển vũ bão của Trí tuệ nhân tạo (AI) đã mang đến những đặc quyền chưa từng có cho ngành công nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, khi rào cản kỹ thuật bị phá vỡ, sự lười biếng dễ dàng lên ngôi.

Hình ảnh 2D ca khúc "Mạnh Bà chê ta phiền" của Uy Mãnh Tiên Sinh.

Có không ca khúc AI thành công trong vài giây?

Vào một đêm khuya tháng 3 năm 2026, trong đầu tôi hiện ra một câu chuyện thần thoại tình yêu về canh Mạnh Bà. Nhưng tôi không có đủ công cụ để phối khí, cũng không có diễn viên để quay hình. AI đã giúp tôi chạm tới giấc mơ” - Uy Mãnh Tiên Sinh, tác giả gốc của ca khúc tỷ view Trung Quốc "Mạnh Bà chê ta phiền" chia sẻ.

CHUYÊN ĐỀ: NHẠC AI: RANH GIỚI GIỮA “TẠO RA” VÀ “SÁNG TẠO”

CHUYÊN ĐỀ: NHẠC AI: RANH GIỚI GIỮA “TẠO RA” VÀ “SÁNG TẠO”

AI đã bắt đầu xâm nhập vào đời sống nghệ thuật ngày một nhiều. Nhiều ca khúc trong một đêm tràn ngập các nền tảng số mà người nghe không thể tìm ra một thông tin nào về ca sĩ hay nhạc sĩ trước đó. Trong nhiều trường hợp, khán giả thậm chí còn không phân biệt được đâu là một tác phẩm có sự tham gia của AI.

Chắt từ máu và hoa

Chắt từ máu và hoa

Nhà văn Phạm Việt Long trực tiếp ra chiến trường nhận nhiệm vụ vào những năm ác liệt nhất, những năm bắt đầu tổng tiến công Mậu Thân 1968. Nơi ông đến: Chiến trường Nam Trung Bộ cũng là một trong những mặt trận gian khó nhất.

Họa sĩ Bùi Tiên bên một tác phẩm tại triển lãm.

Dành 8 năm cho triển lãm tranh lụa

Triển lãm cá nhân “Cái gì là thật” của họa sĩ Bùi Tiên vừa diễn ra tại TomuraLee Gallery tại phường An Khánh, TP Hồ Chí Minh. Tác phẩm tại triển lãm bắt nguồn từ năm 2014 với đồ án tốt nghiệp đại học mỹ thuật Huế của chị.

Giải nóng qua điện ảnh

Giải nóng qua điện ảnh

Trong những ngày nắng hè gay gắt, ở hai đầu đất nước đều cùng lúc diễn ra những sự kiện thú vị qua điện ảnh để công chúng thưởng thức và giải nhiệt.

Anh Ngô Duy Duyệt giới thiệu về “Điểm trưng bày kỷ vật chiến tranh - Quảng Trị”.

Tâm huyết cá nhân tiếp sức giáo dục truyền thống

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu đột phá mạnh mẽ về thể chế phát triển, khơi thông và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực; khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Trong lĩnh vực bảo tồn di sản và giáo dục truyền thống cách mạng, định hướng ấy đang được không ít cá nhân cụ thể hóa bằng những cách làm sáng tạo, tâm huyết, rất cần được khích lệ, cổ vũ.

Nhiếp ảnh gia Tom Hricko và các khán giả trẻ trò chuyện về tác phẩm của ông tại triển lãm "Inscape". Nguồn ảnh: NOIRFOTO GALLERY

Không thể là nơi nào khác ngoài Việt Nam

Kể từ năm 1994, nhiếp ảnh gia người Mỹ Tom Hricko lựa chọn “ở lại” Việt Nam vì cảm nhận được “tinh thần lạc quan, sự khao khát được biết cái mới” của con người nơi đây.

Sau hơn 10 năm hoạt động, nhà sách cuối cùng trong hệ thống Cá Chép phải nói lời tạm biệt Thành phố Hồ Chí Minh.

Khoảng lặng giữa phố

Ly trà đặt nhẹ trên bàn, chưa kịp phả hơi lạnh vào lòng tay khách, giọng của nữ quản lý đã nhuốm màu buồn bã: “Hôm nay ngồi thật lâu nha! Hai ngày nữa thôi, quán phải ngưng, thay đổi mô hình”. Tiếng thở dài thật khẽ, đủ để khách và quản lý quán cùng vấn vương, không làm phiền những người còn lại.

Sách cũ. Ảnh: NAM ANH

Tiệm sách cũ phố Cát Cụt

Hiệu sách cũ nằm ở phố Cát Cụt của Hải Phòng, nơi mà nếu người ta không để ý, sẽ dễ dàng đi ngang qua, chẳng hề hay biết mình vừa bỏ lỡ một thế giới khác.

Yêu thương trong “Mùa thu Catwalk”

Yêu thương trong “Mùa thu Catwalk”

Sau tập tản văn "Tháng ngày mẻ mải”, tập truyện ngắn "Mùa thu catwalk” do NXB Dân Trí phát hành năm 2026 là cuốn sách thứ hai của Lê Ngọc Sơn.