Đưa văn hóa đọc đến gần học sinh

Bổ sung tiết đọc sách vào chương trình chính khóa, sáng tạo nhiều phương thức tiếp cận và thiết kế đa dạng mô hình thư viện mở là cách mà nhiều cơ sở giáo dục tại Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai để hình thành, phát triển văn hóa đọc trong học sinh.
Học sinh Trường tiểu học Đặng Trần Côn khám phá không gian đọc sách mở ngay tại sân trường.
Học sinh Trường tiểu học Đặng Trần Côn khám phá không gian đọc sách mở ngay tại sân trường.

Đa dạng mô hình

Đầu năm học này, Trường tiểu học Đặng Trần Côn (Quận 4) chính thức đưa Không gian văn hóa Hồ Chí Minh vào hoạt động, phục vụ nhu cầu tìm hiểu thông tin về Bác của toàn thể giáo viên, học sinh. Thay vì đặt mô hình vào thư viện hay không gian khép kín, ban giám hiệu nhà trường quyết định thiết kế theo hướng mở với điểm nhấn bức tranh kể về các cột mốc đặc biệt trong cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bao quanh bức tường chạy dọc sân trường là hình ảnh vẽ tay tái hiện lại những địa danh gắn liền với Bác như Làng Sen, Bến Nhà Rồng, hang Pác Bó, Quảng trường Ba Đình, Lăng Bác. Tại không gian này, nhà trường bày nhiều bộ sách giới thiệu về quá trình hoạt động cách mạng cùng những đóng góp, hy sinh của Bác cho đất nước, nhân dân. Điểm đặc biệt là trường có riêng một tủ sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho bạn đọc nhỏ tuổi với kiến thức mềm mại, dễ tiếp thu và nhiều hình ảnh minh họa sống động.

Phía dưới bức tranh lớn là bãi cỏ nhân tạo, vào giờ ra chơi tập trung rất đông học sinh đến đọc sách. Cạnh đó là những bàn đọc sách tự do, bố trí riêng cho các tủ sách di động rải rác quanh sân. Thế nhưng, không gian hấp dẫn hơn cả là những ống sách treo. Bà Phạm Thúy Hà, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, cả sân trường có 36 ống sách được treo với đa dạng chủ đề, thể loại nhằm tạo sự hứng thú, tò mò cho học sinh. Vào mỗi tuần, sách trong ống sẽ được thay để tránh nhàm chán, lặp lại. Sách giấy, tranh ảnh minh họa thôi chưa đủ, nhà trường còn gắn nhiều mã QR trên cây giúp giáo viên thuận tiện hơn trong việc tìm hiểu và giới thiệu cho học sinh về những tác phẩm nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh như “Đường Kách mệnh”, “Nhật ký trong tù”, “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”, “Tuyên ngôn Độc lập”…

Thư viện thông minh theo hướng mở tại Trường THCS Lê Văn Tám (quận Bình Thạnh) đã giúp cho việc tự học, chủ động đọc sách của học sinh trở nên dễ dàng, thú vị hơn. Thư viện này được trang bị 50 máy tính bảng phục vụ các hoạt động đổi mới học tập, tiếp cận nguồn tài nguyên trên không gian mạng. Nhà trường giới thiệu, chia sẻ danh sách đường dẫn theo nhiều chủ đề để học sinh tìm đến kho kiến thức mở, trang bị thêm nhiều thông tin bổ ích. Bên cạnh việc thiết kế lại không gian đọc sách tại thư viện theo hướng gần gũi nhất, nhà trường còn xây dựng thư viện xanh ngoài trời để đứng ở đâu, học sinh cũng có thể thấy sách, đọc sách.

Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ trang bị 5 triệu quyển sách đến tay người dân thông qua mô hình thư viện tại các trường phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên cùng thư viện 21 quận, huyện trên địa bàn và Thành phố Thủ Đức. Sở Thông tin và Truyền thông cùng với Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố dự kiến còn triển khai chương trình “50 thư viện thông minh tặng học sinh thành phố” nhằm đa dạng hóa không gian đọc sách cho độc giả nhỏ tuổi.

Nhiều cách làm hay

Thư viện thân thiện tại Trường THPT Bùi Thị Xuân (Quận 1) cũng tạo nên nhiều chuyển biến tích cực trong việc phát triển văn hóa đọc của học sinh. Không gian hiện đại, chia theo khu vực đọc sách, mượn sách và tự học với máy lạnh cùng rất nhiều cây xanh. Thư viện có hơn 14 nghìn đầu sách, phục vụ tốt nhu cầu học tập, rèn kỹ năng, mở rộng kiến thức, giải trí… Nhà trường còn xây dựng đội ngũ “Đại sứ tri thức”, hoạt động cả hai hình thức trực tiếp và trực tuyến. Một nhóm tình nguyện viên sẽ chia nhau xuống thư viện hỗ trợ các bạn tìm và mượn sách, nhóm còn lại sẽ xây dựng các nội dung liên quan đến khuyến đọc rồi lan tỏa trên các kênh tương tác của trường. Đều đặn mỗi tháng, nhóm đại sứ tri thức sẽ tổ chức một chương trình trải nghiệm nhằm thu hút bạn bè đến thư viện nhiều hơn.

Từ năm học 2023-2024, trường này đã đưa hẳn tiết đọc sách vào chương trình chính khóa. Theo đó, quyền sáng tạo hoạt động được giao hẳn cho giáo viên và học sinh chứ không áp khuôn, yêu cầu thành tích. Mỗi lớp được thiết kế giờ đọc theo mong muốn, nhu cầu của học sinh, nhà trường sẽ hỗ trợ nguồn sách cùng không gian trải nghiệm. “Nhờ tiết đọc sách này, giáo viên và học sinh nghĩ ra rất nhiều mô hình hiệu quả. Chúng tôi còn khuyến khích giáo viên tổ Văn giới thiệu những đầu sách đang được yêu thích trên thị trường nhằm phục vụ tốt hơn thị hiếu đọc của các bạn trẻ. Chúng tôi tìm đủ cách để học sinh chịu gõ cửa thư viện. Khi biết rõ không gian bên trong thân thiện, nhiều hoạt động bổ ích, các em sẽ chủ động ghé thăm, dần hình thành thói quen đọc sách và chia sẻ kiến thức cùng nhau”, ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng nhà trường cho hay.

Tiết đọc sách cho học sinh cũng được Trường tiểu học Đặng Trần Côn chăm chút tỉ mỉ từ nội dung đến hình thức. Giáo viên chủ nhiệm mỗi lớp được giao thiết kế chủ đề trọng tâm và hướng dẫn học sinh cách tiếp cận trước khi tham gia giờ đọc tại thư viện. Sau mỗi giờ đọc, học sinh được khuyến khích chia sẻ cảm nhận về cuốn sách thông qua nhiều hình thức khác nhau như vẽ tranh, viết văn, kể chuyện, diễn tiểu phẩm... Hiệu trưởng Thúy Hà cho biết, từ sự định hướng ban đầu của giáo viên, học sinh trở nên hứng thú hơn với việc đọc sách và chia sẻ về kiến thức mình có được đến bạn bè trong lớp: “Mỗi tuần, vào giờ chào cờ, nhà trường còn khuyến khích các lớp diễn tiểu phẩm với nội dung chọn lọc từ sách để học sinh nhận ra lợi ích của văn hóa đọc. Thư viện có rất nhiều sách nhưng vào đầu năm học, tôi vẫn vận động học sinh tặng, trao đổi sách như một cách nhắc nhở, khuyến khích các em”.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh: HẢI ANH

Thăm nhà cũ ngày xuân nắng nhạt

T rong vùng ký ức xưa cũ nhất của tôi là hình ảnh chập chờn một đứa trẻ lên ba, lên bốn, ngồi trên chiếc giường đặt tạm giữa sân.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Bóng trăng

Ngày nhiều gió, Hoàng chở cây hoàng yến sau xe máy, gạt chống xe rồi mở khóa cổng vào nhà. Anh loay hoay trồng cây hoàng yến, nhắm hướng cho vừa tầm với góc nhìn của My từ ô cửa sổ trên căn gác.

Chia vui cùng tác giả giành giải.

Gieo thói quen đọc sách

Phát động từ tháng 6/2025, cuộc thi Kể chuyện sách với thiếu nhi của báo Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút đông đảo thiếu nhi và phụ huynh cả nước.

“Giá trị tác phẩm báo chí phải được kiểm chứng bởi cuộc sống và bạn đọc”

“Giá trị tác phẩm báo chí phải được kiểm chứng bởi cuộc sống và bạn đọc”

Kỷ niệm 75 năm Báo Nhân Dân ra số đầu, nhìn lại hành trình phát triển báo chí cách mạng đặt trong bối cảnh truyền thông số biến đổi nhanh chóng, nhà báo Hồ Quang Lợi - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam chia sẻ suy nghĩ về vai trò của “tính nhân dân” trong báo chí cũng như trách nhiệm của thế hệ nhà báo trẻ.

Người yêu nghệ thuật tham quan Triển lãm mỹ thuật quốc tế “CHON’S HANOI MINI ART FAIR 2026.

Nhịp cầu hội họa

N hững ngày đầu tháng 3, Hà Nội trở thành điểm hẹn của chuỗi hoạt động giao lưu mỹ thuật quốc tế với các nghệ sĩ Việt Nam, Hàn Quốc... Từ triển lãm giao lưu tranh Việt - Hàn đến CHONs Hanoi Mini Art Fair 2026, các hoạt động này đã tạo nên không gian gặp gỡ đáng chú ý của mỹ thuật đương đại.

Tặng sách cho Hội đồng Đội Trung ương

Tặng sách cho Hội đồng Đội Trung ương

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Xuất bản Việt Nam vừa phối hợp cùng các đơn vị tổ chức chương trình Trao tặng Tủ sách Thiếu nhi cho Hội đồng Đội Trung ương nhằm tiếp tục lan tỏa văn hóa đọc đến các trường học, các cơ sở Đoàn - Đội và các điểm sinh hoạt thiếu nhi trên cả nước.

Hành trình để nhớ, để yêu

Hành trình để nhớ, để yêu

Nhà thơ Phan Hoàng vừa ra tuyển tập “Theo dấu bụi vàng tích Việt” (NXB Hội nhà văn), tập hợp nhiều bài ký giúp người đọc bước vào cuộc hành trình trên cả chiều dài lịch sử và không gian đất nước.

Lễ ăn than của người Giẻ-Triêng. Ảnh: K.MINH

Gia tăng sức mạnh mềm quốc gia

Sự kiện tiêu biểu đầu tiên cần điểm lại cuối tuần qua ở miền trung là việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ VHTT&DL) vừa công nhận 4 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia của tỉnh Quảng Ngãi là:

Chung tay làm bánh của đồng bào dân tộc Thái. Ảnh: BẮC SƠN

“Nón lắp bo mi xẩu quyệt”

Trong tiếng Thái vùng núi Thanh Hóa, có một câu nói ví von đầy ý nhị nhưng cũng thật trần trụi về nhu cầu cơ bản của con người: "Kin khẩu bo mi kẻng cắp/Nón lắp bo mi xẩu quyệt". Dịch ra tiếng Kinh, nghĩa là: “Ăn cơm không có canh khác gì đi ngủ không có người ôm”.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Tin vào cánh đào xuân

Đầu giờ chiều, trên bãi đất trống ở trụ sở xã Yên Sơn đã đầy xe máy, xe đạp. Bụi đất đỏ vồng lên thành luồng theo một chiếc xe máy đi từ đường lớn vào sân.

Nhiều di tích trong phố cổ Hà Nội trở thành điểm đến thu hút du khách và người dân dịp Tết cổ truyền Xuân Bính Ngọ 2026. Ảnh: TÚ NHI

Di sản - Nguồn lực chiến lược cho tương lai

Trong bối cảnh phát triển mới, khi yêu cầu tăng trưởng xanh, bền vững và dựa vào nội lực được đặt ra ngày càng rõ nét, di sản không còn được nhìn nhận đơn thuần như “ký ức của quá khứ” cần bảo tồn nguyên trạng. Di sản đang dần được xác lập vị thế như một nguồn lực chiến lược cho hiện tại và tương lai.

Từ chối làm "nô bộc" của "người bạn mới" AI

Từ chối làm "nô bộc" của "người bạn mới" AI

Nhìn nhận, đồng hành, ứng phó và khắc phục trước trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong nhiều nội dung được quan tâm và bàn luận tại tọa đàm “Phẩm giá của thơ ca” trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 do Hội Nhà văn Việt Nam và UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức.

Nhà thơ Raja Ahmad Aminullah tặng sách nhà thơ Nguyễn Quang Thiều.

Người lữ hành đi tìm hồn thơ trong lòng Hà Nội

Trong xu thế hoạt động văn chương hiện nay, có những người tập trung kiến tạo nên những không gian để tâm hồn nhân loại gặp gỡ. Raja Ahmad Aminullah là nhà thơ, nhà văn hóa uy tín người Malaysia cũng là một người như thế.

Tổ chức tốt Ngày thơ Việt Nam trên đất mỏ

Tổ chức tốt Ngày thơ Việt Nam trên đất mỏ

Đêm thơ Nguyên tiêu “Trước biển lớn” đã diễn ra cuốn hút tại Cung quy hoạch, hội chợ, triển lãm Quảng Ninh vào tối ngày 3/3 với sự tham dự của Phó Thủ tướng Lê Thành Long và đông đảo khán giả là các văn nghệ sĩ, cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội, thanh niên, người dân trên địa bàn.

Hát ru. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mùa ca dao đã mất

“À ơi... Gió đưa cây cải về trời. Rau răm ở lại chịu lời đắng cay...”, phải chăng ký ức của mỗi người vẫn đang cất giữ những lời ru ầu ơ, vẫn như đang nghe thấy tiếng võng đưa kẽo kẹt…

Không thể chấp nhận mãi sự tụt hậu

Không thể chấp nhận mãi sự tụt hậu

“Trí tuệ thực sự không phải là biết những điều người khác không biết, mà là khả năng diễn đạt những điều khó nhất bằng ngôn ngữ chạm đến trái tim của mọi người”.

Sắm Tết thời bao cấp. Ảnh tư liệu

Nhớ những năm dành dụm Tết

Thời bao cấp, cái gì cũng tem phiếu, cho sao được thế, gọi là tiêu chuẩn, túi hàng Tết mỗi gia đình coi như đầy đủ trong 3 ngày Tết. Có bóng bì, bánh đa nem, mộc nhĩ, nấm hương, miến dong, hạt tiêu, mì chính, chè gói Ba Đình, thuốc lá giấy bạc Điện Biên…, tất cả được đựng trong túi nylon, bán với giá rẻ.

Ảnh: K.MINH

Di sản, sách báo chào xuân

Trong những ngày đầu xuân năm mới, một loạt sự kiện đáng chú ý diễn ra trên khắp cả nước, tôn vinh những giá trị di sản nhiều thế hệ đã để lại cho dân tộc.

Lễ thiết triều của Vua Lê Hy Tông trong sách của Samuel Baron.

Năm mới trong cung đình Vua Lê thế kỷ 17

Cha cố Giovanni Filippo De Marini (1608-1682) lên tàu đi truyền giáo từ Ấn Độ tới Đàng Ngoài vào năm 1646 và ở lại đây cho đến năm 1658. Thời gian ở Đàng ngoài của ông dưới sự trị vì của Vua Lê Thần Tông và Vua Lê Chân Tông.

Cảnh quan một góc Hồ Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Giữ hệ sinh thái nhân văn ­­­cho vùng di sản Hồ Tây

Vùng cảnh quan đặc sắc Hồ Tây với nhiều lớp phủ văn hóa đã qua hơn hai thiên niên kỷ dần định hình trong ký ức Hà Nội ngày nay. Không gian văn hóa đó mang những giá trị sinh thái nhân văn riêng có/và của Hà Nội chứ không phải được giới hạn bởi một đường bê-tông chạy trên/bao quanh mặt nước Hồ Tây.

Ảnh: HẢI ANH

Chợ gốc đa, những sớm mai ở lại

Sáng nào thức dậy sớm, tôi cũng đi bộ về phía gốc đa già nằm giữa đình Quán La và chùa Khai Nguyên (nay thuộc phường Xuân Đỉnh, Hà Nội). Cái chợ nhỏ ấy, họp chẳng cần biển hiệu, cũng không cần mái che, người dân quen gọi là chợ gốc đa.

Ảnh: NGUYỄN NAM

Hết Tết, lại nhớ khói chiều cuối năm

Những chiều cuối năm ấy luôn đến chầm chậm, không báo trước, chỉ bằng lớp nắng mỏng tang trên mái ngói và tiếng chổi quét sân nghe rõ từng nhịp. Chạm đến chiều ba mươi, trong tôi lại dâng lên một cảm giác vừa hồi hộp, vừa bình yên như làn khói mỏng bay từ gian bếp.

Lễ hội áo dài đã trở thành thường niên tại Hà Nội. Ảnh: KHIẾU MINH

Nhớ tà áo dài thời gian khó

Bạn bè các nước đến thăm Việt Nam, rất mê vẻ đẹp của tà áo dài, và trong từ điển văn hóa, họ để nguyên từ Aodai, thể hiện sự trân trọng áo dài - nét độc đáo của văn hóa Việt Nam.

Tác phẩm của họa sĩ Giang Phong.

Những mảng màu phi thực

Sử dụng chất liệu sơn dầu hoặc acrylic nhưng nhiều bức tranh của Giang Phong lại toát lên vẻ màu của sơn mài.

Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 tại Ninh Bình với chủ đề "Tổ quốc bay lên". Ảnh: QUANG HƯNG

Ngày thơ ra biển, nhà thơ xuống hầm lò

Mong lan tỏa tinh thần thơ ca đến các địa phương, vùng miền, năm nay 2026, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 được Hội nhà văn Việt Nam phối hợp tỉnh Quảng Ninh tổ chức. Nhiều dự định hay đã được chia sẻ tại cuộc gặp gỡ báo chí ở trụ sở Hội vừa diễn ra. Thời Nay xin chia sẻ cùng bạn đọc.