Tại buổi làm việc mới đây giữa Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh và Ban Chỉ đạo xây dựng, phát triển Trung tâm tài chính quốc tế, nhiều ý kiến tâm huyết được đưa ra, xoay quanh các vấn đề về thể chế, tổ chức bộ máy, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực, nhằm tìm hướng đi hiệu quả cho trung tâm này.
Hoàn thiện thể chế, đa dạng sản phẩm dịch vụ tài chính
Nghị quyết số 222/2025/ QH15 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam vừa ban hành được đánh giá như “xương sống” định hướng xây dựng mô hình theo chuẩn mực quốc tế, với năm nhóm vấn đề then chốt: hội nhập toàn cầu, sử dụng tiếng Anh và chuẩn mực quốc tế; mô hình quản lý đặc thù; mười một nhóm chính sách phát triển (tài chính xanh, fintech, sandbox, quỹ đầu tư mạo hiểm…); cơ chế giải quyết tranh chấp độc lập cùng hệ thống giám sát phù hợp thông lệ toàn cầu.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết: Trung tâm tài chính quốc tế là một cấu trúc đặc thù, là sân chơi của các định chế tài chính lớn như ngân hàng, công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng.
Thành phố Hồ Chí Minh được xác định phát triển một trung tâm toàn diện, bao gồm cả các sản phẩm, dịch vụ tài chính truyền thống và hiện đại. Hành lang pháp lý chỉ là điều kiện cần, điều kiện đủ phải là các sản phẩm, dịch vụ tài chính cụ thể, hấp dẫn như sàn giao dịch hàng hóa, sản phẩm phái sinh, dịch vụ fintech… Đây mới là yếu tố then chốt tạo niềm tin, thu hút nhà đầu tư và khẳng định vị thế của Việt Nam trong mạng lưới trung tâm tài chính toàn cầu.
Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để phát triển một trung tâm tài chính toàn diện, với quy mô kinh tế, hệ thống hạ tầng và sự hiện diện của Sở Giao dịch Chứng khoán. Trong khi đó, Đà Nẵng sẽ phát triển theo hướng khu công nghệ cao gắn với khu thương mại tự do, tạo sự khác biệt và bổ trợ cho Thành phố Hồ Chí Minh.
Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Võ Trí Thành nhận định, việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh đã bao quát cả dịch vụ truyền thống lẫn mới, bảo đảm phát triển toàn diện, bền vững. Lợi thế múi giờ cũng giúp Việt Nam đón dòng tiền luân chuyển toàn cầu. Ông đề xuất sớm triển khai cơ chế sandbox và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nhất là trong lĩnh vực fintech để giữ chân các startup trong nước, đồng thời thu hút nguồn vốn mạo hiểm từ quốc tế.
Theo Tiến sĩ Cấn Văn Lực, thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng Chính phủ, trung tâm cần hướng đến bốn mục tiêu lớn: Thúc đẩy phát triển kinh tế thành phố và vùng lân cận; huy động, phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính; nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ truyền thống, đồng thời phát triển dịch vụ mới và cuối cùng là góp phần hoàn thiện thể chế.
Đột phá về hạ tầng và nguồn nhân lực
Song song với hoàn thiện thể chế, các chuyên gia cho rằng, Thành phố Hồ Chí Minh cần những đột phá mạnh mẽ về hạ tầng và nhân lực để hình thành Trung tâm tài chính quốc tế.
Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh nêu quan điểm: Thành phố cần dám nghĩ lớn, hành động quyết liệt, phát huy mọi nguồn lực để hình thành một trung tâm tầm khu vực và quốc tế. Đây vừa là cơ hội lịch sử, vừa là sức ép buộc chúng ta phải thay đổi mạnh mẽ. Các đơn vị sự nghiệp cần đổi mới phương thức hoạt động, gắn với khả năng huy động vốn xã hội và thu hút nhà đầu tư chiến lược.
Thành phố phải ưu tiên phát triển hạ tầng dịch vụ, tòa nhà văn phòng, trung tâm dữ liệu, sàn giao dịch hàng hóa, sản phẩm phái sinh nhằm tạo sức hút cho các tập đoàn công nghệ, tài chính quy mô lớn. Bài học từ các trung tâm tài chính lớn trên thế giới cho thấy, một trung tâm quốc tế phải vận hành 24/7, gắn liền với mô hình “thành phố không ngủ”, kinh tế đêm sôi động và hệ thống dịch vụ đồng bộ.
Đặc biệt, việc quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm và vùng phụ cận cần được rà soát, điều chỉnh để hình thành không gian dịch vụ chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của chuyên gia, nhà đầu tư quốc tế. Song song đó, hệ thống giao thông phải được kết nối đồng bộ, trong đó liên thông giữa sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành giữ vai trò quyết định trong thu hút dòng vốn, dòng nhân lực chất lượng cao từ khắp nơi trên thế giới.
Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang cho rằng, Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ phục vụ sự phát triển của thành phố mà còn phải vươn ra khu vực và quốc tế. Vì vậy, cần được vận hành trên cơ sở minh bạch, ổn định, tạo dựng niềm tin cho các nhà đầu tư chiến lược, nhất là những tập đoàn tài chính hàng đầu.
“Bước đi đầu tiên phải thật vững chắc. Chúng ta phải chuẩn bị kỹ về mô hình, cơ chế, nhân sự, hạ tầng để Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh đi vào hoạt động hiệu quả”, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Đồng thời, yêu cầu các cơ quan liên quan sớm cụ thể hóa giải pháp, phản hồi kịp thời những đề xuất, góp ý của nhà đầu tư trong và ngoài nước, qua đó đưa trung tâm vận hành hiệu quả, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
