Đồng thuận từ lòng dân

Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều công trình quy mô đã dần thành hình ở miền quê này.

Đằng sau tiến độ của các công trình lớn tại địa phương là cả một quá trình kiên trì tuyên truyền, đối thoại và tạo dựng niềm tin để chủ trương khi triển khai thật sự bắt nguồn từ sự đồng thuận của người dân.

Những băn khoăn ban đầu

Hơn 20 năm qua, ông Hoàng Nghĩa Hiệp (70 tuổi) đều đặn trông nom, quét dọn sạch sẽ khu di tích đền thờ/Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan - thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hình ảnh ấy đã trở nên quen thuộc với mỗi người dân thôn Vân Nội. Là hậu duệ đời thứ 18 của dòng họ Hoàng tại địa phương, ông chia sẻ bằng niềm tự hào: “Ngày nào tôi cũng ra đây, coi như công việc hương khói của con cháu trong nhà”.

Theo ông Hiệp, khu vực này trước kia vốn là đất đình của làng. Vì vậy, khi công trình nhà tưởng niệm được xây dựng và khánh thành năm 2005, không gian cũ vẫn được giữ lại trong tổng thể hiện nay. Đây là một trong những công trình quan trọng của Hưng Yên, chào mừng Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ 16 và là nơi để các tầng lớp nhân dân trong và ngoài tỉnh về dâng hương, thăm viếng, tưởng nhớ. Tuy nhiên, trong bối cảnh quy hoạch mới, một số công trình lân cận như đình Vân Nội và chùa Hưng Khánh không còn phù hợp không gian tổng thể. Quỹ đất hạn chế khiến việc tôn tạo tại chỗ gặp nhiều khó khăn, trong khi các phương án di chuyển đã được xác định trong quy hoạch sử dụng đất của địa phương đến năm 2030.

Chính từ thực tế này, bài toán đặt ra là làm sao vừa có thể sắp xếp lại không gian, vừa phải để người dân hiểu, đồng thuận với những thay đổi liên quan đời sống tinh thần vốn rất gắn bó lâu dài. Khi các nội dung liên quan quy hoạch và điều chỉnh không gian sinh hoạt cộng đồng được đưa ra, không khí ở Vân Nội từng có những lúc căng thẳng, bất đồng. Với người dân, những gì gắn với đời sống tinh thần luôn cần được cân nhắc, thận trọng.

Và cách lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Việt Tiến và thôn Vân Nội lựa chọn đối diện những băn khoăn đó đã tạo nên bước chuyển tích cực. Thay vì đẩy nhanh tiến độ bằng các quyết định hành chính, chính quyền bắt đầu từ việc tuyên truyền, giải thích, thông báo chủ trương, chính sách của địa phương, như Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Đức Đoàn cho biết.

Theo ông Hoàng Tuấn Hải, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Vân Nội, thôn có 450 hộ với hơn 1.600 nhân khẩu, chủ trương di dời đình, chùa hoàn toàn đúng đắn, hợp với “ý Đảng, lòng dân”. Đình, chùa nằm trong khuôn viên nhỏ hẹp cho nên khi nhận được kế hoạch xây dựng đình, chùa mới khang trang, rộng rãi hơn, người dân đồng thuận, chỉ có một số hộ còn băn khoăn mức đền bù giải phóng mặt bằng. Nhờ đó, tưởng như việc lấy ý kiến (bằng phiếu) của nhân dân trong thôn vào tháng 8/2025 sẽ gặp khó khăn do di dời đình, chùa, kết quả có đến 97,6% số phiếu đồng ý.

Cũng từ việc làm tốt công tác dân vận, nhiều hộ dân tại xã Việt Tiến đã tự nguyện hiến đất, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, hoàn thành tuyến đường giao thông nông thôn sau nhiều năm dang dở. Tuyến đường trục chính thôn Thổ Khối dài 700m, rộng 6m, kết nối với đường tỉnh 379 được khởi công từ năm 2023 nhưng từng bị đình trệ ở hơn 30m cuối do vướng phần đất thổ cư của hộ ông Lại Đình Khương.

Khi công tác tuyên truyền, vận động được tăng cường theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể đã kiên trì giải thích, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Đại diện gia đình hiến đất chia sẻ, sau khi hiểu rõ ý nghĩa lâu dài của công trình, gia đình đã tự nguyện tháo dỡ tường bao, hiến đất để mở đường, tạo thuận lợi cho việc đi lại và phát triển kinh tế địa phương.

Dân vận đi vào từng ngõ xóm

Ở Việt Tiến, công tác dân vận không dừng ở các cuộc họp hay văn bản mà đi vào từng ngõ xóm, từng hộ gia đình. Mô hình “1+10 dân vận khéo” được triển khai với cách làm khá giản dị: Mỗi cán bộ, đảng viên phụ trách một nhóm hộ dân cụ thể. Không còn những thông tin chung chung, mỗi câu chuyện đều gắn với hoàn cảnh cụ thể của từng gia đình. Ông Hải chia sẻ thêm, có những buổi tối, cán bộ thôn, xã phải sang nhà người dân nhiều lần chỉ để giải thích một vấn đề. Không phải ai cũng hiểu ngay. Có người hỏi lại, có người còn băn khoăn, nhưng “mưa dầm thấm lâu”, người dân dần hiểu được việc hài hòa giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế-xã hội địa phương và lợi ích quốc gia, công cộng... Cùng với đó, thông tin được công khai bằng nhiều kênh, từ loa truyền thanh, bảng niêm yết đến các buổi tiếp xúc cử tri. Những nội dung dễ gây hiểu lầm được giải thích kỹ, tránh để thông tin “truyền miệng” làm sai lệch bản chất.

Đối với công trình tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn với hệ thống Đại thủy nông Bắc Hưng Hải, cuối năm 2025, các cơ quan chức năng cùng chính quyền địa phương đã tổ chức khảo sát thực địa, thống nhất phương án lựa chọn địa điểm xây dựng. Công trình mang ý nghĩa tri ân những lần Bác Hồ về thăm công trường, ghi dấu vai trò của hệ thống thủy lợi này đối với phát triển nông nghiệp trong khu vực. Trong tổng thể quy hoạch sau sắp xếp đơn vị hành chính, vị trí xây dựng tượng đài được lựa chọn gần khu tưởng niệm, tạo sự kết nối hài hòa về không gian.

Điểm đáng chú ý là, giống như các nội dung quy hoạch khác, công trình này cũng nhận được sự đồng thuận cao từ người dân. Đây là kết quả của một quá trình dân vận kiên trì, trong đó người dân được thông tin, được lắng nghe và tham gia quá trình hình thành chủ trương. Nếu chỉ nhìn vào số phiếu đồng thuận, nhiều người sẽ nghĩ rằng, việc di dời đình Vân Nội và chùa Hưng Khánh ở Việt Tiến diễn ra thuận lợi một cách tự nhiên.

Thế nhưng, phía sau 97,6% số phiếu đồng ý là một quá trình bền bỉ, thận trọng và đầy trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương - nơi công tác dân vận thật sự đi trước một bước, như ông Đoàn cho biết. Cách làm này thật sự đòi hỏi thời gian, sự kiên nhẫn và cả trách nhiệm. Theo ông Đoàn, không phải lúc nào cũng có sự đồng ý ngay từ đầu, nhưng khi người dân cảm thấy họ được tôn trọng, họ sẽ sẵn sàng lắng nghe lại.

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Việt Tiến, việc người dân tham gia giám sát được thực hiện qua nhiều kênh: Họp dân, tiếp xúc cử tri, hệ thống truyền thanh, niêm yết thông tin công khai tại trụ sở xã, nhà văn hóa thôn, bảo đảm người dân nắm rõ và có thể góp ý. Địa phương chủ động tổ chức các cuộc trao đổi với chức sắc tôn giáo, lấy ý kiến sư trụ trì, phật tử và đại diện nhân dân. Nhờ cách làm này, nhiều vấn đề phát sinh được nhận diện sớm và xử lý ngay từ cơ sở, hạn chế trở thành điểm nóng trong quá trình triển khai.

Ông Đoàn cho biết: “Khi quyền và lợi ích của người dân được đặt lên hàng đầu, các chủ trương, chính sách sẽ dễ đi vào cuộc sống hơn. Chúng tôi luôn cố gắng xử lý công việc một cách khách quan, không để lợi ích riêng chi phối. Ban đầu, người dân còn dè dặt, nhưng khi thấy cách làm rõ ràng, minh bạch, họ dần tin tưởng và đồng thuận. Khi đã có niềm tin, việc triển khai các kế hoạch cũng thuận lợi hơn...”.

Câu chuyện ở Việt Tiến cho thấy, khi người dân được thông tin đầy đủ, được lắng nghe và được tham gia quá trình quyết định, những việc tưởng chừng khó khăn nhất cũng có thể tìm được tiếng nói chung. Đây là bài học, là kinh nghiệm để khẳng định rằng, nền móng vững chắc của những công trình rất cần được dựng xây trên sự đồng lòng của nhân dân.

​