Theo kịp thời cuộc
Theo thống kê, tỉnh Đồng Nai có khoảng 600 già làng, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là lực lượng đang giữ vai trò đại diện và là “cầu nối” giữa gần 406.000 người dân tộc thiểu số với các cấp ủy đảng, chính quyền trong thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, giữ gìn an ninh trật tự. Phần lớn người có uy tín có tuổi đời dưới 60 tuổi; trình độ học ngày được nâng lên. Đáng chú ý, trong giai đoạn chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, người có uy tín, nhất là các trưởng bản đang ngày càng chủ động tham gia chuyển đổi số để kết nối, gắn kết cộng đồng.
Thông qua việc sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến, họ kịp thời truyền đạt chủ trương, chính sách, chia sẻ thông tin hữu ích và vận động người dân tham gia các phong trào ở địa phương. Sự vào cuộc của người có uy tín giúp chuyển đổi số trở nên gần gũi, dễ tiếp cận, góp phần thu hẹp khoảng cách số, tăng cường sự đồng thuận và phát huy sức mạnh cộng đồng trong giai đoạn mới.
Thôn 5, xã Bù Đăng, tỉnh Đồng Nai có gần 400 hộ dân thì hơn 80% số gia đình là đồng bào dân tộc thiểu số. Ông Điểu Lích, người có uy tín trong cộng đồng được nhân dân tín nhiệm bầu làm trưởng thôn 11 năm liền. Thời gian đầu, ban điều hành thôn gặp nhiều khó khăn vì tuyên truyền hoàn toàn bằng phương pháp thủ công. Khoảng bốn năm trở lại đây, ông đã tự sắm máy tính và điện thoại thông minh để trở thành “Trưởng thôn số”. Ông còn cùng tổ công nghệ số cộng đồng thôn đưa ra nhiều giải pháp tuyên truyền, hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng các ứng dụng do Nhà nước triển khai, nộp thủ tục hành chính trực tuyến. Ông khẳng định: “Khi toàn xã hội chuyển đổi số thì buộc mình phải chuyển đổi theo. Nhờ tận dụng lợi thế của mạng xã hội để làm kênh tuyên truyền, tiếp nhận ý kiến đồng bào ở cơ sở mà cán bộ thôn như mình không phải chạy đi, chạy lại vất vả. Giờ thì mình làm rẫy cách nhà hàng chục cây số cũng có thể quản lý công việc của thôn rất dễ dàng”.
Để giúp người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, già làng thực hiện chuyển đổi số có hiệu quả, nhiều hoạt động tư vấn, tập huấn và trực tiếp cầm tay chỉ việc đã được các cơ quan chức năng thực hiện nhằm giúp những “cầu nối” giữa Đảng, chính quyền với đồng bào. Già làng Điểu Ho (ấp Xa Cô, xã Tân Hưng, tỉnh Đồng Nai) là người tích cực tham gia tập huấn về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin khi chính quyền địa phương triển khai. Sau quá trình học rồi trải nghiệm thực tế, ông phổ biến, hướng dẫn lại cho người dân trong cộng đồng. Cũng từ những kiến thức có được, ông và người dân nhận biết đâu là trang thông tin chính thống để dẫn nguồn cũng như tránh tin hay làm theo thông tin trên những trang mạng xã hội chưa được kiểm chứng. “Thời gian gần đây, người dân trong ấp nhận được nhiều cuộc gọi lừa đảo về thanh toán tiền điện hoặc mạo danh công an cài đặt các ứng dụng. Tuy nhiên, thông qua các chương trình tập huấn, tuyên truyền trên báo đài, người dân đều rất cảnh giác, tự nhận diện được thủ đoạn lừa đảo hoặc báo ngay cho trưởng thôn để ngăn chặn kịp thời. Vì vậy, những năm gần đây trong ấp không có trường hợp nào sa vào cạm bẫy lừa đảo trên không gian mạng”, già làng Điểu Ho cho biết.
Động lực mới
Trong thực tiễn, người có uy tín trong vùng đồng bào đồng bào dân tộc thiểu số từ lâu đã khẳng định vai trò không thể thay thế. Họ là lực lượng nòng cốt trong gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và là kênh thông tin tin cậy giúp đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến từng hộ gia đình. Để đội ngũ người có uy tín có thêm động lực cống hiến, vừa qua Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Nai đã thông qua nghị quyết quy định chế độ hỗ trợ đối với người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số với nhiều nội dung thiết thực; chính sách hỗ trợ được xây dựng toàn diện, bao phủ nhiều mặt đời sống của họ. Cụ thể, mỗi người sẽ được hỗ trợ kinh phí thực hiện nhiệm vụ 800.000 đồng/người/tháng; được mua và cấp thẻ bảo hiểm y tế hằng năm đối với những trường hợp chưa được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng từ các chính sách khác.
Nghị quyết cũng quy định rõ chế độ hỗ trợ khi người có uy tín ốm đau, điều trị bệnh tại các cơ sở y tế nhà nước, với mức cao nhất 3.000.000 đồng/người/ năm đối với tuyến chuyên sâu; 1.500.000 đồng/người/năm đối với tuyến cơ bản và 800.000 đồng/người/năm đối với tuyến ban đầu. Trường hợp hộ gia đình của người có uy tín gặp rủi ro do thiên tai, hỏa hoạn hoặc sự cố bất khả kháng, tỉnh hỗ trợ đột xuất 2.000.000 đồng/hộ. Bên cạnh đó, chế độ thăm hỏi nhân dịp lễ, Tết; thăm hỏi khi ốm đau hoặc khi có thân nhân qua đời cũng được quy định cụ thể, bảo đảm kịp thời, đúng đối tượng.
Không chỉ chú trọng hỗ trợ tài chính, tỉnh Đồng Nai còn quan tâm đến việc nâng cao nhận thức, cập nhật thông tin cho người có uy tín. Theo đó, người có uy tín được cấp miễn phí một số ấn phẩm báo chí, gồm báo chí chuyên ngành, Báo Đồng Nai và Bản tin Dân tộc thiểu số & Miền núi. Đồng thời, khi tham gia các đoàn đi công tác, giao lưu, học tập kinh nghiệm do cấp xã tổ chức, họ được hưởng chế độ tiếp khách trong nước theo quy định và được tặng quà giao lưu với mức 500.000 đồng/người/lần.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Lê Trường Sơn khẳng định: “Với việc ban hành và triển khai những chính sách mang tính nhân văn, thiết thực này, Đồng Nai tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán: Già làng, người có uy tín là lực lượng quan trọng, là nguồn lực xã hội đặc biệt trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh”.
