Hôm 28/4, giới chức Mexico thông báo đã bắt giữ “El Jardinero” hay “Người làm vườn”, thủ lĩnh băng đảng CJNG đang kiểm soát các vùng dọc theo bờ biển Mexico. Y còn được coi là người kế nhiệm tiềm năng của Nemesio Oseguera, biệt danh “El Mencho”, kẻ đứng đầu băng đảng và đã bị tiêu diệt trong một chiến dịch an ninh hồi tháng 2 vừa qua.
Theo Reuters, lực lượng an ninh đã bao vây một căn nhà gỗ ở El Mirador, cách thành phố nghỉ dưỡng Puerto Vallarta nổi tiếng 20 km về phía bắc. Hải quân Mexico là lực lượng dẫn đầu chiến dịch bắt giữ lần này. Theo thông cáo báo chí, những thành viên băng đảng đã lập “vòng bảo vệ” cho Flores gồm khoảng 30 xe bán tải và hơn 60 tay súng. Khi những kẻ hộ tống của Flores tản ra để đánh lạc hướng, lực lượng an ninh phát hiện y đang cố trốn trong một mương thoát nước. Thông báo của hải quân cho hay: “Chiến dịch được thực hiện với độ chính xác tuyệt đối mà không cần nổ một phát súng nào”.
Bộ trưởng An ninh Mexico Omar Garcia Harfuch cho biết, Audias Flores sinh năm 1980 tại bang Michoacán, là thủ lĩnh cấp cao nhất của CJNG, phụ trách kiểm soát nhiều khu vực dọc bờ biển Thái Bình Dương của Mexico. Biệt danh “El Jardinero” của Audias Flores xuất hiện từ thời gian đầu y hoạt động trong thế giới ngầm, vào khoảng năm 2000.
Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) đã xếp y vào nhóm “trùm buôn ma túy quốc tế đặc biệt nguy hiểm” và treo thưởng 5 triệu USD để bắt giữ Flores. Ngoài ra, tại Mỹ, Flores cũng bị truy tố với các tội danh như bắt cóc, rửa tiền; phân phối cocaine, heroin và nhiều loại ma túy khác vào thị trường nước này.
Không chỉ kiểm soát các tuyến vận chuyển ma túy, Flores còn được cho là điều hành mạng lưới phòng thí nghiệm sản xuất ma túy tổng hợp, đặc biệt là fentanyl - loại chất gây nghiện đang làm chao đảo giới trẻ Mỹ những năm gần đây. Cựu đặc vụ của DEA Carlos Olivo đánh giá Flores là nhân vật cực kỳ quan trọng: “El Mencho được xem là biểu tượng quyền lực tối cao, còn Flores lại là người trực tiếp vận hành mạng lưới thực địa từ phòng thí nghiệm sản xuất ma túy, các tuyến buôn lậu xuyên biên giới cho tới hệ thống phân phối tại Mỹ”. Theo ông Olivo, vụ bắt giữ “Người làm vườn” thậm chí có ảnh hưởng đến hoạt động của CJNG nhiều hơn cả việc tiêu diệt “El Mencho” hồi đầu năm.
Tại Mexico, Flores bị cơ quan điều tra cáo buộc liên quan nhiều vụ giết người, thanh toán đối thủ và các chiến dịch bạo lực nhằm kiểm soát địa bàn tại bang Jalisco, Nayarit, Michoacán và khu vực ven Thái Bình Dương - những hành lang then chốt của CJNG. Theo Hải quân Mexico, y đóng vai trò chủ đạo trong các chiến dịch thanh trừng nội bộ hoặc loại bỏ đối thủ cạnh tranh. Giới chức Mexico đã theo dõi Flores suốt 19 tháng trước khi mở chiến dịch đột kích lần này.
Sau Flores, giới chức Mexico cũng bắt giữ Cesar Alejandro N., kẻ bị cáo buộc là đầu mối rửa tiền chủ chốt cho mạng lưới của Flores. Trước đó, cảnh sát bắt được Alexander Benavides, biệt danh “El Metro 9”, một thành viên băng đảng Gulf tại bang Tamaulipas.
Các vụ bắt giữ diễn ra trong bối cảnh Mexico chịu sức ép lớn từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc chiến chống băng đảng ma túy. Washington nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động quân sự đơn phương nếu Mexico chưa đủ quyết liệt trong việc ngăn chặn ma túy đưa vào lãnh thổ Mỹ và tội phạm xuyên biên giới.
Đại sứ Mỹ tại Mexico Ronald Johnson gọi đây là “bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống những kẻ trục lợi từ fentanyl và gieo rắc bạo lực”. Vụ việc cũng là đòn giáng mạnh vào các băng đảng ma túy Mexico trong bối cảnh tình hình an ninh nước này đang được siết chặt để chuẩn bị đồng đăng cai Giải vô địch bóng đá thế giới (World Cup) mùa hè này, cùng Mỹ và Canada.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, việc bắt giữ “El Jardinero” chưa đủ để làm tê liệt hoàn toàn CJNG, bởi tổ chức tội phạm này đã có nhiều năm hoạt động và ảnh hưởng phức tạp. Các băng đảng Mexico cũng được cho là có khả năng tự tái tổ chức rất nhanh, không phụ thuộc hoàn toàn vào một cá nhân, mà vận hành dựa trên mạng lưới tài chính ngầm, hệ thống vận chuyển xuyên biên giới, các phòng thí nghiệm sản xuất ma túy cùng các tay súng vũ trang trải rộng tại nhiều bang của Mexico.
