Đổi mới đồng bộ nâng cao hiệu quả kinh tế số

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, kinh tế số đang trở thành một động lực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng năng suất, nâng cao hiệu quả sản xuất, đổi mới mô hình kinh doanh và cấu trúc lại chuỗi giá trị toàn cầu.

Khách hàng quét mã thanh toán không sử dụng tiền mặt tại cửa hàng trên phố Văn Miếu (Thành phố Hà Nội). (Ảnh: BẢO LONG)
Khách hàng quét mã thanh toán không sử dụng tiền mặt tại cửa hàng trên phố Văn Miếu (Thành phố Hà Nội). (Ảnh: BẢO LONG)

Phát triển kinh tế số tại Việt Nam trong thời gian qua đã được định hướng bởi một hệ thống văn bản chiến lược tương đối đầy đủ và nhất quán, đóng vai trò kim chỉ nam cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, như Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị; Quyết định số 411/QĐ-TTg ngày 31/3/2022; Nghị quyết số 57-NQ/TW... Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cũng xác định xác lập mô hình tăng trưởng mới với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; tạo ra sức sản xuất và phương thức sản xuất mới chất lượng cao, trọng tâm là kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Tô Trung Thành (Đại học Kinh tế Quốc dân), về thực tiễn phát triển, quy mô kinh tế số của Việt Nam đã có sự gia tăng đáng kể trong giai đoạn 2020-2025, với tỷ trọng trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng từ 12,66 lên khoảng 14,02%, Theo nguồn từ Cục Thống kê, các ngành kinh tế số lõi đóng góp 8,42% (tương đương 43,3 tỷ USD) chiếm hơn 60% và các ngành số hóa chiếm 5,6% (tương đương 28,8 tỷ USD) chiếm gần 40% trong tổng giá trị kinh tế số năm 2025 của Việt Nam.

Xét theo không gian phát triển, kinh tế số tại Việt Nam có mức độ tập trung cao, với các địa phương công nghiệp như Bắc Ninh và Thái Nguyên dẫn đầu về tỷ trọng kinh tế số trong GRDP, chủ yếu nhờ sự phát triển mạnh của ngành sản xuất điện tử và công nghệ cao gắn với khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Trong khi đó, các đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng dù có tỷ trọng thấp hơn nhưng lại đóng góp lớn về quy mô tuyệt đối và đóng vai trò trung tâm lan tỏa chuyển đổi số, đặc biệt trong các lĩnh vực dịch vụ, thương mại điện tử, kinh tế nền tảng và quản lý đô thị thông minh.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội Cù Ngọc Trang, báo cáo sáu tháng đầu năm 2026 cho thấy, thành phố tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu cả nước về thương mại điện tử; chuyển đổi số trong khu vực sản xuất, kinh doanh được triển khai thông qua đăng ký doanh nghiệp trực tuyến, hóa đơn điện tử, khai, nộp thuế điện tử, truy xuất nguồn gốc, thanh toán không dùng tiền mặt và hỗ trợ doanh nghiệp trên môi trường số. Thành phố duy trì 100% số hồ sơ đăng ký doanh nghiệp thực hiện trực tuyến; 99,5% số doanh nghiệp đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử; 98,35% số doanh nghiệp, tổ chức thực hiện khai, nộp thuế điện tử; 100% số hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai sử dụng hóa đơn điện tử...

Những kết quả phát triển kinh tế số đang từng bước tạo nên những thay đổi đáng kể của nền kinh tế nước ta. Tuy nhiên, một số chuyên gia cũng cho rằng, tổng thể bức tranh kinh tế số Việt Nam chưa có sự đồng đều, phân hóa rõ rệt giữa các ngành và địa phương; chưa tạo ra sự chuyển biến mang tính đột phá về chất trong mô hình tăng trưởng, đặc biệt về năng suất và hiệu quả lan tỏa nội địa. Trong đó, kinh tế số lõi tăng nhanh về quy mô nhưng cải thiện chậm về chất lượng, chủ yếu dựa trên mở rộng quy mô sản xuất hơn là dựa trên nâng cao hiệu quả và hàm lượng giá trị gia tăng nội địa; ngành sản xuất sản phẩm công nghệ thông tin và truyền thông phụ thuộc rất lớn vào chi phí trung gian; ngành dịch vụ công nghệ thông tin và truyền thông quy mô còn tương đối nhỏ…

Theo ông Thành và cộng sự, kết quả các nghiên cứu cho thấy, định hướng phát triển kinh tế số của Việt Nam đến năm 2030 cần được nhìn nhận không đơn thuần là quá trình số hóa các hoạt động hiện hữu, mà là một chuyển đổi mang tính cấu trúc, trong đó công nghệ số trở thành nhân tố sản xuất cốt lõi, quyết định năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Để hiện thực hóa các mục tiêu đến năm 2030 đưa kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP, kinh tế số lõi cần chuyển dịch từ gia công sang làm chủ công nghệ; kinh tế số ngành cần số hóa sâu vào chuỗi giá trị; quản trị số phải trở thành nền tảng thể chế cho kinh tế số. Ba trụ cột nêu trên chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được đặt trong bối cảnh các đột phá về công nghệ và không gian phát triển, bao gồm phát triển hạ tầng số, trung tâm dữ liệu và hình thành các cực tăng trưởng số tại các đô thị lớn, lan tỏa tới các địa phương để kinh tế số không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn là công cụ thu hẹp khoảng cách phát triển vùng miền.

Các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, để phát triển kinh tế số trong bối cảnh mới thật sự hiệu quả, cần đổi mới về thể chế, hệ thống pháp lý và các quy định trên cơ sở tiếp tục tinh giản hóa, nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước, đồng thời cải cách các thủ tục hành chính và cơ chế giải quyết tranh chấp trực tuyến; cần cụ thể hóa các mục tiêu về hạ tầng, nhân lực và khung pháp lý cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý cần triển khai đồng bộ Luật Giao dịch điện tử, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và dữ liệu cá nhân để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh; áp dụng các chính sách hỗ trợ đặc thù cho sản phẩm “Make in Vietnam” như ưu đãi thuế nghiên cứu và phát triển, ưu tiên mua sắm công...

Có thể bạn quan tâm

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. (Ảnh: DUY LINH)

Sửa Luật Đấu thầu: Mở rộng quyền tự chủ phải đi đôi với trách nhiệm giải trình và khả năng kiểm soát

Thẩm tra dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đồng tình việc tăng cường phân cấp, phân quyền, tự chủ trong hoạt động đấu thầu, song đề nghị việc mở rộng quyền tự chủ phải đi đôi với trách nhiệm giải trình và khả năng kiểm soát.

Bài 3: "Bệ đỡ" nguồn lực thể chế

Bài 3: "Bệ đỡ" nguồn lực thể chế

Việc hoàn thiện khung thể chế, quy hoạch hạ tầng và phát triển nhân lực chính là “chìa khóa” để biến tài nguyên biển thành năng lực công nghiệp nội tại, đóng góp thiết thực vào "hải trình" xây dựng Việt Nam thành một quốc gia biển mạnh và phát triển bền vững.

Cao tốc Bến Lức-Long Thành kết nối giao thông Đông Nam Bộ với Tây Nam Bộ. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Hoàn thành xây dựng 5.000km đường cao tốc vào năm 2030

Sau hơn 25 năm, cả nước ta đã hoàn thành xây dựng gần 3.350km đường cao tốc, hoàn thành vượt mức mục tiêu 3.000km vào năm 2025. Từ đó, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại tiếp tục được xác định là một trong những đột phá chiến lược trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Khách hàng giao dịch tại Ngân hàng Agribank chi nhánh Thanh Hóa. (Ảnh: HIỀN HƯƠNG)

Ưu tiên vốn vay cho người dân có nhu cầu an cư

Hiện nay, trong bối cảnh tín dụng bất động sản đã vượt 5,1 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng một phần tư dư nợ toàn nền kinh tế, yêu cầu đặt ra là giảm chi phí vốn, quan trọng hơn là phải đưa vốn đúng địa chỉ: Ưu tiên nhà ở xã hội, nhà ở phù hợp khả năng chi trả và các dự án phục vụ nhu cầu ở thực... 

Chăn nuôi bò vỗ béo tuần hoàn mang lại hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường.

Thay đổi tư duy chăn nuôi

Những năm qua, tỉnh Thái Nguyên triển khai nhiều dự án, mô hình khuyến nông giúp hộ nông dân được hưởng lợi trực tiếp, từ đó góp phần thay đổi tư duy của người dân từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa theo hướng tuần hoàn, VietGAP

Gieo niềm tin cho người tiêu dùng từ mô hình “Tick xanh trách nhiệm”

Gieo niềm tin cho người tiêu dùng từ mô hình “Tick xanh trách nhiệm”

Mô hình hợp tác kiểm soát chất lượng hàng hóa (mô hình “Tick xanh trách nhiệm”) do Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát động và Sở Công thương Thành phố triển khai thời gian qua đang cho thấy những hiệu quả khi tạo ra cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, sức khỏe học sinh và nâng sức cạnh tranh cho thị trường.

Tỉnh Vĩnh Long tập trung phát triển công nghiệp, tạo động lực tăng trưởng hai con số trong năm 2026. (Ảnh: TRUNG HIẾU)

Khơi thông nguồn lực, đẩy nhanh đầu tư công

Tám tháng năm 2026, nhiều lĩnh vực kinh tế chủ lực của tỉnh Vĩnh Long tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Điều này tạo nền tảng quan trọng để tỉnh tăng tốc, khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026.

Xuất khẩu ròng là một trong các cấu phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. (Ảnh: ANH QUÂN)

Giữ vững mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số

Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đặt quyết tâm phấn đấu mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. 

Lâm Đồng "mở" về không gian, trở thành một vùng kinh tế trải dài từ đại ngàn xuống duyên hải. Đây là cơ hội để tỉnh tổ chức lại các nguồn lực phát triển theo một cấu trúc mới, một tầm nhìn mới. (Ảnh: BẢO VĂN)

“Đột phá thể chế-hợp lực công tư” nâng cao giá trị nguồn lực tại Lâm Đồng

Việc Vòng đối thoại địa phương trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 được tổ chức tại Lâm Đồng, là cơ hội để địa phương nhìn nhận thực trạng bức tranh kinh tế và tiếp nhận kinh nghiệm quý từ các chuyên gia kinh tế hàng đầu để kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh năng động, minh bạch và giàu sức cạnh tranh.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt nền tảng triển lãm số Expo Platform. (Ảnh: Ban tổ chức)

Thành phố Hồ Chí Minh số hóa xúc tiến thương mại với nền tảng Expo Platform

Nhằm giải quyết hạn chế về không gian và thời gian của các hội chợ truyền thống, Thành phố Hồ Chí Minh chính thức ra mắt nền tảng triển lãm số Expo Platform. Tích hợp AI và hạ tầng thương mại điện tử B2B, công cụ này là cánh tay nối dài giúp doanh nghiệp Việt kết nối liên tục với nhà mua hàng quốc tế tại HCMC Export 2026.

Quang cảnh phiên họp chiều 29/9 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau đẩy nhanh tiến độ, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ năm 2026

Chiều 29/9, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau tổ chức phiên họp kiểm điểm công tác chỉ đạo, điều hành quý III và 9 tháng đầu năm 2026. Dự và chủ trì hội nghị có đồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau; cùng các Phó Chủ tịch Ngô Vũ Thăng và Huỳnh Chí Nguyện.