Đây là bước đi nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển thị trường, đồng thời tạo cơ sở để tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, trong đó trọng tâm là dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh đang được xây dựng, trình Quốc hội xem xét.
Thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh đang đứng trước bước chuyển quan trọng khi Việt Nam đồng thời hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và xây dựng hạ tầng thị trường theo hướng hiện đại, minh bạch, kết nối quốc tế.
Việc Bộ Công thương phê duyệt Đề án phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045 được kỳ vọng mở thêm công cụ phòng ngừa rủi ro giá, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trước những biến động ngày càng khó lường của thị trường hàng hóa.
Thực tế cho thấy, nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, trong khi nhiều mặt hàng chủ lực như nông sản, năng lượng, kim loại thường xuyên chịu tác động từ biến động giá quốc tế. Công cụ phái sinh, nếu được vận hành đúng mục đích, có thể giúp doanh nghiệp và người sản xuất chủ động phòng ngừa rủi ro giá, thay vì hoàn toàn bị động trước những biến động của thị trường.
Bộ Công thương cũng xác định việc xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh là cần thiết để khắc phục những khoảng trống của khung pháp lý hiện hành.
Để thị trường phát triển thực chất, trọng tâm trước hết là hoàn thiện thể chế. Dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh được xây dựng theo hướng điều chỉnh thống nhất các vấn đề về sản phẩm, chủ thể tham gia, phương thức giao dịch, hạ tầng thị trường, thanh toán bù trừ, quản trị rủi ro và hoạt động có yếu tố nước ngoài.
Mục tiêu là hình thành một thị trường minh bạch, an toàn, đồng thời hạn chế chồng chéo với pháp luật về chứng khoán, ngân hàng, ngoại hối và các lĩnh vực chuyên ngành khác. Cùng với pháp lý, hạ tầng thị trường cũng cần được đầu tư đồng bộ, từ hệ thống giao dịch, thanh toán bù trừ, cơ chế ký quỹ, quản lý tài sản bảo đảm đến kho bãi, chứng thư kho và kết nối dữ liệu.
Đây là những yếu tố quyết định khả năng liên thông giữa thị trường phái sinh với thị trường hàng hóa vật chất, qua đó nâng cao hiệu quả hình thành và tham chiếu giá.
Một bước chuẩn bị đáng chú ý đã được thực hiện khi ngày 3/9/2026, Bộ Công thương ban hành Thông tư số 47/2026/TT-BCT quy định về hồ sơ thành lập Sở giao dịch hàng hóa, chế độ báo cáo và kết nối dữ liệu.
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 302/2026/NĐ-CP quy định chi tiết hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa.
Song song hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, Đề án đặt yêu cầu mở rộng chủ thể và sản phẩm tham gia thị trường, nâng cao năng lực chuyên môn, quản trị rủi ro, giảm chi phí giao dịch và từng bước tăng khả năng kết nối với các thị trường quốc tế.
Đây cũng là những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm, bởi theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), chi phí ký quỹ, kế toán, khả năng tiếp cận thị trường và sự liên thông với các thiết chế tài chính hiện hữu vẫn là những yếu tố cần được tiếp tục tháo gỡ.
Việc phê duyệt Đề án vì thế không chỉ mở thêm một kênh giao dịch hàng hóa. Quan trọng hơn, đây là bước tạo nền tảng để thị trường phái sinh trở thành một bộ phận hữu cơ của nền kinh tế thực, giúp doanh nghiệp quản trị tốt hơn rủi ro giá, nâng cao khả năng cạnh tranh và từng bước đưa hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và thị trường quốc tế.
![[Infographic] Chứng khoán ngày 30/9: VN-Index giảm 9,11 điểm, khối lượng giao dịch khớp lệnh tăng 15,6% so phiên trước](https://cdn.nhandan.vn/images/kMjyT3enSeolYVNXfE5p9W31P9d5tPlG8MeXq7aW6wSXz77JDp_dNR7u2z8v8wWa5mfTdr-GmXC4O9Kp6hLg6g/ndo_tr_ttck-9679.jpg.avif)
