Nhiều sản phẩm có thể phát triển
Ông Võ Thành Công, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Bình Thuận (vừa sáp nhập với tỉnh Đắk Nông và Lâm Đồng thành tỉnh Lâm Đồng, sẽ chính thức hoạt động ngày 1/7) cho rằng, sở hữu trí tuệ không chỉ bảo vệ sản phẩm, dịch vụ mang bản sắc địa phương mà còn thúc đẩy sáng tạo, ứng dụng công nghệ, tạo ra sản phẩm du lịch xanh, chất lượng. Nhiều tài sản trí tuệ đã trở thành công cụ hữu hiệu giúp doanh nghiệp du lịch nâng cao năng lực cạnh tranh.
Bình Thuận sở hữu nhiều cái “nhất” Việt Nam như: Địa phương có resort, hotel nằm dọc biển nhiều nhất; Đồi cát Mũi Né thay đổi hình dạng tự nhiên nhiều nhất; Bãi đá Cổ Bình Thạnh có hình dạng và mầu sắc nhiều nhất; Lễ hội Nghinh Ông Quan Thánh Đế Quân lớn nhất; Diện tích cây thanh long lớn nhất. Ngoài ra, Bình Thuận còn có một số món ăn đặc sản nổi tiếng như: lẩu thả, mực một nắng, bánh canh chả cá, bánh căn…
Nhiều sản phẩm, dịch vụ đặc trưng của Bình Thuận sau khi được bảo hộ sở hữu trí tuệ đã trở thành điểm nhấn thu hút du khách, góp phần định vị thương hiệu và nâng tầm hình ảnh du lịch địa phương. Đơn cử, “Nước mắm Phan Thiết” sau khi được bảo hộ chỉ dẫn địa lý từ năm 2007 đã trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, với các tour tham quan làng nghề truyền thống thu hút đông đảo du khách. Tương tự, “Thanh long Bình Thuận” được bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Nhật Bản đã mở ra hướng phát triển du lịch nông nghiệp, thông qua trải nghiệm thu hoạch, chế biến và thưởng thức tại vườn.
Ngoài giá trị nông sản, thanh long Bình Thuận còn được đăng ký nhiều tài sản trí tuệ như: sáng chế quy trình sản xuất, giống cây trồng, bí mật công thức chế biến rượu, mỹ phẩm... Những yếu tố này không chỉ góp phần xây dựng thương hiệu mà còn tạo nền tảng thu hút đầu tư, hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng, nâng tầm giá trị điểm đến.
Lợi thế từ sở hữu trí tuệ
Để tạo dấu ấn với du khách, TS Phạm Thị Hồng Phượng (Trường đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh) cho rằng, doanh nghiệp du lịch nên đăng ký nhãn hiệu cho tên gọi, logo, slogan của các tour, gói dịch vụ độc đáo. Việc này giúp khách hàng dễ nhận diện, tăng uy tín và giá trị thương hiệu. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng nên đăng ký kiểu dáng công nghiệp, cấp phép sử dụng để mở rộng thị trường.
Chỉ dẫn địa lý và quyền tác giả với các loại hình biểu diễn văn hóa dân gian là công cụ quan trọng giúp bảo vệ, khai thác và thương mại hóa bền vững các giá trị di sản phục vụ phát triển du lịch. Ông Trần Giang Khuê, Trưởng Văn phòng miền nam Cục Sở hữu trí tuệ cho rằng: Tài sản trí tuệ chính là chìa khóa mở ra cơ hội đột phá cho ngành du lịch. Không chỉ là “tấm giáp sắt” bảo vệ hoạt động kinh doanh bền vững, sở hữu trí tuệ còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, nâng tầm giá trị sản phẩm truyền thống và tạo cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, thu hút đầu tư.
Ông Nguyễn Minh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận cho biết, sở hữu trí tuệ là nền tảng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong du lịch, giúp hình thành các sản phẩm mới, mô hình mới như du lịch cộng đồng, du lịch làng nghề, du lịch sinh thái gắn với văn hóa và sản phẩm OCOP. Thông qua việc bảo hộ và khai thác các loại tài sản trí tuệ như nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý, kiểu dáng công nghiệp, bí quyết kinh doanh… để có thể hình thành các chuỗi giá trị xanh. Từ đó, doanh nghiệp, cộng đồng và du khách cùng được hưởng lợi, cùng phát triển bền vững.
"Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ, khuyến khích đăng ký bảo hộ thương hiệu sản phẩm cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh địa phương. Đồng thời, cần thúc đẩy ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và đầu tư vào các mô hình du lịch xanh, thân thiện với môi trường", ông Trần Giang Khuê đề xuất.
