Cộng hưởng thế mạnh
Đầu năm 2026, Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Phú Thọ được sáp nhập vào Trường cao đẳng Cơ điện Phú Thọ, hình thành Trường cao đẳng Cơ điện và Nông lâm Phú Thọ, trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Việc hợp nhất có nhiều thuận lợi khi hai trường đều có bề dày khoảng 50 năm, lĩnh vực đào tạo và đối tượng người học tương đồng, hai cơ sở chỉ cách nhau khoảng 20 km. Quan trọng hơn, trong một năm chuẩn bị, mỗi trường đã chủ động tinh gọn bộ máy bên trong.
TS Lê Đức Minh, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, đảng ủy, ban giám hiệu hai trường đã nhiều lần trao đổi, thống nhất phương án trước khi hợp nhất. Nhờ chuẩn bị kỹ, quá trình sắp xếp bộ máy diễn ra thuận lợi, chỉ giảm hai khoa, phòng.
Không đơn thuần ghép hai bộ máy, trường mới tái cấu trúc, rà soát đội ngũ lãnh đạo khoa, phòng để tích hợp thế mạnh đào tạo. Các lĩnh vực cơ điện, nông nghiệp, lâm nghiệp, địa chính, môi trường, chế biến nông sản-thực phẩm và phát triển nông thôn được đặt trong một hệ thống chung. Trên nền tảng đó, trường hướng tới đào tạo, đánh giá kỹ năng nghề theo chuẩn quốc gia, tiếp cận chuẩn ASEAN-4, đồng thời tăng nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học-công nghệ.
Một trường hợp khác cho thấy hiệu quả rõ hơn sau hợp nhất là Trường cao đẳng Kỹ thuật-Công nghệ Vĩnh Phúc, được hình thành từ Trường cao đẳng nghề Vĩnh Phúc và Trường cao đẳng Kinh tế-Kỹ thuật Vĩnh Phúc từ tháng 1/2025. Theo TS Hà Vũ Tuyến, Hiệu trưởng nhà trường, vấn đề quan trọng ngay từ đầu là bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch trong lựa chọn người đứng đầu các khoa, phòng, đơn vị. Cán bộ có đủ năng lực, có tầm nhìn thì công việc sẽ tốt, nhà trường sẽ phát triển.
Gần hai năm sau sáp nhập, trường nâng quy mô đào tạo lên hơn 10 nghìn học sinh, sinh viên, đào tạo 63 ngành nghề ở nhiều trình độ. Tỷ lệ học sinh, sinh viên có việc làm ngay sau tốt nghiệp đạt hơn 90%. Sinh viên học các nghề chất lượng cao đều có việc làm với mức thu nhập từ 12-20 triệu đồng/tháng. Nhà trường mạnh dạn đặt mục tiêu tăng quy mô đào tạo lên 15 nghìn học sinh, sinh viên, trong đó có từ 5.000 - 7.000 sinh viên cao đẳng theo chương trình chất lượng cao.
Hai trường hợp cho thấy, sáp nhập chỉ là điểm khởi đầu. Giá trị thật sự nằm ở việc tổ chức lại bộ máy, ngành nghề, đội ngũ và nguồn lực để tạo ra năng lực đào tạo lớn hơn sau hợp nhất.
Từ sắp xếp đầu mối đến tái cấu trúc
Yêu cầu sắp xếp mạng lưới trường nghề tại Phú Thọ xuất phát từ những bất cập đã bộc lộ trong thực tế. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, một số cơ sở có quy mô tuyển sinh thấp, ngành nghề trùng lặp, hiệu quả sử dụng nguồn lực chưa cao; cơ sở vật chất, thiết bị ở một số ngành nghề đã xuống cấp, lạc hậu. Trong khi đó, nhu cầu học nghề tăng nhưng đội ngũ giảng viên chất lượng còn thiếu, nhiều trường khó cạnh tranh nhân lực với doanh nghiệp.
Năm 2025, toàn tỉnh có 111.230 người học nghề, trong đó 16.543 sinh viên cao đẳng và 38.216 học sinh trung cấp. Nhu cầu lớn nhưng nguồn lực còn phân tán đặt ra yêu cầu tổ chức lại mạng lưới theo hướng giảm đầu mối, hạn chế đào tạo trùng lặp và tập trung nguồn lực cho những cơ sở có khả năng phát triển.
Quá trình sắp xếp vì thế đang được triển khai trên diện rộng. Trường trung cấp Kỹ thuật-Nghiệp vụ Sông Hồng được sáp nhập vào Trường cao đẳng nghề Phú Thọ. Trường cao đẳng nghề Sông Đà, Trường Kỹ thuật Công nghệ Hòa Bình và Trường cao đẳng Kinh tế-Kỹ thuật Hòa Bình được hợp nhất thành Trường cao đẳng Công nghệ Hòa Bình. Trường cao đẳng Vĩnh Phúc sẽ kết thúc hoạt động sau khi lĩnh vực y tế được chuyển về Trường cao đẳng Y tế Phú Thọ, lĩnh vực sư phạm chuyển về Đại học Hùng Vương, các bộ phận còn lại sáp nhập vào Trường cao đẳng Kỹ thuật-Công nghệ Vĩnh Phúc. Trường trung cấp Y tế Hòa Bình cũng được sáp nhập vào Trường cao đẳng Y tế Phú Thọ. Cùng với đó, một số trường cao đẳng thuộc bộ, ngành trên địa bàn cũng đang được tổ chức lại.
Mục tiêu sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp là tinh gọn tổ chức, giảm khâu trung gian, tăng nguồn lực trực tiếp cho hoạt động đào tạo và khai thác tốt hơn tài sản công. Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ Trần Minh Tuấn, việc sắp xếp nhằm tạo cơ hội tái cấu trúc toàn diện, gắn với rà soát ngành nghề, dùng chung xưởng thực hành, thiết bị và đội ngũ chuyên gia; tăng đào tạo thực hành, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, tỉnh hướng tới hình thành những cơ sở giáo dục nghề nghiệp có quy mô hợp lý, quản trị hiện đại, đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực cho tỉnh.
