Đưa sách đến vùng cao
Xuất phát từ chương trình trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên trong dịp hè của Tổ chức giáo dục phi lợi nhuận VNV Education vào năm 2023, đến nay, “Hải đăng trên bản” đã trở thành dự án chia sẻ định kỳ với nhiều hoạt động ý nghĩa. Hoạt động chính của dự án là chương trình “Thu sách cũ - Đổi quà xinh” tổ chức tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh mỗi năm với mục tiêu huy động nguồn lực từ cộng đồng hỗ trợ các thư viện vùng cao, đưa tri thức đến gần hơn với học sinh khó khăn. Theo Trưởng dự án Nguyễn Hồng Ngân, việc quyên góp tập trung vào nhóm sách giáo khoa, sách tham khảo, sách song ngữ, sách kỹ năng, công nghệ, phù hợp với thư viện trường học.
Điểm đến của dự án năm nay là Trường tiểu học và THCS Đạ M’rông, nơi có hơn 90% học sinh và giáo viên người đồng bào Mnông, Cơ Ho. Chuyến thăm được ấn định sau lễ khai giảng nên trong suốt tháng 8, gần 100 tình nguyện viên khá bận rộn khi phải triển khai cùng lúc nhiều hoạt động. Sau hai đợt quyên góp, dự án đã chọn lọc và trao tặng 1.700 quyển sách cùng hàng chục phần quà thiết thực cho năm học mới như ba-lô, tập trắng, đồ dùng học tập. Cùng với đó là hỗ trợ kinh phí để thư viện nhà trường bổ sung thêm các đầu sách cần thiết giúp xây dựng và duy trì tốt một không gian đọc hữu ích.
Mọi thứ không dừng lại ở trang sách, “Hải đăng trên bản” còn tạo ra nhiều hoạt động kết nối, hỗ trợ giáo viên địa phương trang bị thêm nhiều kiến thức, thông tin mới. Năm 2026, dự án xoay quanh ba hoạt động chính là: Trao sách - Gieo ước mơ (Read to lead), Tiếp sức người thầy vùng cao (Teach to teach) và Lớp học mở (Open spark). Mới đây, tại Trường tiểu học và THCS Đạ M’rông, dự án đã triển khai buổi tập huấn trực tiếp xoay quanh chuyên đề “Trí tuệ nhân tạo đến với thầy cô giáo vùng cao: Hiểu đúng - Dùng được - Thích ứng ngay”.
Với sự đồng hành của các chuyên gia, giáo viên tại trường được tìm hiểu kiến thức tổng quan về trí tuệ nhân tạo, cách sử dụng công nghệ hiện đại và khả năng ứng dụng vào quá trình dạy-học trong thực tế. Ngoài ra các chuyên đề mở rộng còn được đóng gói thành bộ tài liệu số hóa giúp giáo viên có thể tiếp tục tự học sau chương trình.
Cho đi và nhận lại
Ở vai trò phó dự án, bạn trẻ Vũ Nguyễn Công Nguyên cảm thấy hạnh phúc vì được gắn bó cùng các tình nguyện viên khác trên hành trình đặc biệt này. Với Nguyên, đây là cơ hội để người trẻ học cách tạo nên những giá trị tích cực. Điều Nguyên mong nhất là “Hải đăng trên bản” không chỉ được nhớ đến như một dự án trao sách mà còn có thể góp phần tạo nên chặng đường lâu dài hơn với văn hóa đọc trong cộng đồng. “Niềm vui của mình đến từ việc được chứng kiến những chuyện tưởng chừng rất nhỏ bé dần kết nối thành điều ý nghĩa hơn. Mỗi sự đóng góp, dù ở hình thức nào, đều là một phần rất đáng quý”, Nguyên chia sẻ.
Điều tạo nên sự khác biệt của dự án còn là mô hình “Lớp học mở” dành cho tất cả tình nguyện viên và các bạn sinh viên. Bên cạnh việc trực tiếp đồng hành, hướng dẫn đội ngũ tình nguyện viên các bước triển khai dự án, TS Lưu Thị Thanh Mai, nhà sáng lập VNV Education còn mời nhiều chuyên gia, đại diện doanh nghiệp tham gia các tọa đàm, chương trình trang bị kỹ năng cho bạn trẻ. Trong vòng một tháng, chuỗi hoạt động giáo dục được thiết kế để vừa hỗ trợ tình nguyện viên tự tin tham gia dự án vừa hướng đến việc giúp các bạn biết cách ứng dụng kiến thức, kỹ năng vào học tập, đời sống.
Dự án cũng đã triển khai hai tọa đàm “Khi AI lên tiếng - Bạn sẽ nói gì?” và “Bạn dùng AI hay AI đang dùng bạn?” thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn trẻ tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ở đó, các diễn giả đã tập trung chia sẻ những góc nhìn, kiến thức, nhận định thực tế về trí tuệ nhân tạo nhằm giúp bạn trẻ có thêm thông tin và định hướng để thích ứng, phát triển trong thời đại mới. Các tình nguyện viên được khuyến khích học tập lẫn nhau suốt quá trình làm việc nhóm, tạo điều kiện để mỗi bạn đều có môi trường thể hiện thế mạnh và khắc phục các mặt còn hạn chế.
