Dinh dưỡng nâng cao sức khỏe và phát triển con người

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân” đã đặt ra nhiều mục tiêu quan trọng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Góc tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. (Ảnh: ĐỨC MINH)
Góc tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. (Ảnh: ĐỨC MINH)

Đáng chú ý, phòng bệnh là ưu tiên hàng đầu và dinh dưỡng giữ vai trò quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao sức khỏe cộng đồng và phát triển con người Việt Nam một cách toàn diện.

Những năm qua, Việt Nam đạt nhiều kết quả tích cực trong cải thiện tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe người dân. Tuy nhiên, nước ta đang phải đối mặt với ba gánh nặng dinh dưỡng, bao gồm: Suy dinh dưỡng; thiếu vi chất dinh dưỡng; tình trạng thừa cân, béo phì gia tăng nhanh cùng với gánh nặng ngày càng lớn của các bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng.

Suy dinh dưỡng và thiếu vi chất dinh dưỡng vẫn còn tồn tại ở một số vùng, miền, nhất là khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tình trạng thừa cân, béo phì gia tăng nhanh ở cả trẻ em và người trưởng thành, nhất là tại khu vực đô thị. Trong khi đó, gánh nặng ngày càng lớn của các bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, ung thư cũng rất đáng lưu tâm.

Báo cáo của Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) cho thấy, Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng đáng báo động các bệnh liên quan đến lối sống và các thách thức về sức khỏe liên quan đến dinh dưỡng. Bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, loãng xương, rối loạn lipid máu, thừa cân, béo phì, suy dinh dưỡng và ung thư hiện đang ảnh hưởng đến hàng triệu người dân, từ trẻ em đến người cao tuổi. Việt Nam là quốc gia có tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp cao, có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây và ngày càng trẻ hóa. Cả nước ước có hơn 350.000 người bệnh sống chung với ung thư. Các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị và xạ trị thường dẫn đến những thay đổi đáng kể về chuyển hóa, làm tăng nhu cầu dinh dưỡng trong khi làm giảm cảm giác thèm ăn và khẩu phần ăn. Bằng cách tích hợp chế độ chăm sóc dinh dưỡng cá nhân vào các kế hoạch điều trị ung thư, các bệnh viện có thể tăng cường phục hồi, cải thiện khả năng chịu đựng điều trị và tối ưu hóa kết quả lâm sàng cho bệnh nhân...

Suy dinh dưỡng trên người trưởng thành là vấn đề rất phổ biến, nhất là ở các nhóm đối tượng nhạy cảm như người cao tuổi, người đang mắc các bệnh mạn tính, người đang điều trị tại bệnh viện. Trong một kết quả nghiên cứu đa trung tâm tại Thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ thiếu cân và suy dinh dưỡng của người trưởng thành trong bệnh viện nói chung là 14,0%; cao hơn gấp đôi (34,1%) với người bệnh cấp cứu; cao hơn gấp 3 với người trên 80 tuổi (49,7%), người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư (46,5%) hoặc bệnh phổi (43,6%).

tr5-2.jpg
Khám tư vấn dinh dưỡng tại Khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế).

Việt Nam hiện có tốc độ già hóa dân số nhanh với tỷ lệ tăng 4,35%/năm so với tốc độ chung là 1,14%/năm. Ước tính, tỷ lệ người cao tuổi chiếm 16,5% tổng số dân vào năm 2029 và 24,9% vào năm 2049. Người cao tuổi thường gặp một số vấn đề về sức khỏe có liên quan tới hạn chế vận động, suy giảm sức khỏe tâm thần, chất lượng cuộc sống; hoặc các vấn đề về dinh dưỡng như kém hấp thu, suy dinh dưỡng. So với người trẻ, suy dinh dưỡng ở người cao tuổi vừa phổ biến hơn vừa có thể có tác động lớn hơn đến sức khỏe thể chất, khả năng sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe và thời gian nằm viện.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng khẳng định: Dinh dưỡng là một trong những yếu tố nền tảng quyết định sức khỏe, tầm vóc, thể lực và trí tuệ của con người, có vai trò đặc biệt quan trọng trong suốt vòng đời, từ bào thai, trẻ em, người trưởng thành đến người cao tuổi.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và mạng xã hội, người dân hiện nay có thể tiếp cận thông tin về dinh dưỡng và sức khỏe một cách nhanh chóng, thuận tiện hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, thực tế cho thấy bên cạnh các thông tin chính thống, khoa học, còn tồn tại không ít thông tin sai lệch, thiếu căn cứ, thậm chí gây hiểu lầm nghiêm trọng trong thực hành dinh dưỡng. Việc người dân áp dụng các khuyến cáo dinh dưỡng không đúng, dựa trên thông tin thiếu kiểm chứng có thể dẫn đến những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe cá nhân và cộng đồng. Do đó, việc cung cấp thông tin dinh dưỡng chính xác, thống nhất dựa trên bằng chứng khoa học, do cơ quan chuyên môn đầu ngành đảm nhiệm là yêu cầu hết sức cấp thiết.

Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định: Truyền thông, giáo dục dinh dưỡng là một trong những giải pháp then chốt, có vai trò xuyên suốt trong việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và thực hành dinh dưỡng của người dân. Mới đây, Viện Dinh dưỡng đã đưa vào hoạt động Cổng thông tin Dinh dưỡng với mục tiêu trở thành nền tảng thông tin chính thống, khoa học và tin cậy. Cổng thông tin cũng sẽ hỗ trợ cán bộ y tế, nhà quản lý và hệ thống truyền thông trong công tác truyền thông, giáo dục dinh dưỡng; hướng tới trở thành cầu nối giữa khoa học-chính sách-thực hành, góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy thay đổi hành vi dinh dưỡng lành mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Bệnh viện duy trì lịch xạ trị xuyên Tết phục vụ người bệnh.

Xạ trị xuyên Tết, không làm ngắt quãng điều trị ung thư cho người bệnh

Một số loại ung thư phát triển nhanh như Carcinom tế bào thần kinh nội tiết, ung thư tử cung, phổi, vùng đầu cổ… nếu liệu trình xạ trị bị gián đoạn có thể xảy ra tình trạng tăng tái sinh, kháng xạ trong những lần chiếu tia tiếp theo. Vì thế, bệnh viện duy trì xạ trị xuyên Tết để mang lại hiệu quả cao cho người bệnh. 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Cẩm Phương khám cho người bệnh.

Lời khuyên từ chuyên gia để bệnh nhân ung thư đón Tết an toàn

Thay vì lo lắng về bệnh tật, chuyên gia khuyến cáo người bệnh ung thư hãy dành thời gian tận hưởng những niềm vui nhỏ bé bên gia đình. Một tinh thần lạc quan, yêu đời chính là "liều thuốc" quý giá nhất hỗ trợ đắc lực cho phác đồ điều trị của bác sĩ.

Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam và Abbott phối hợp triển khai chương trình chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi

Abbott đồng hành nâng cao chất lượng sống người cao tuổi

Với định hướng góp phần chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi, Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam phối hợp Abbott triển khai chương trình khám tổng quát, sàng lọc sớm nguy cơ bệnh lý, đánh giá sức khỏe khối cơ và tư vấn dinh dưỡng cho hơn 1.000 người cao tuổi tại Hà Nội.

Cán bộ y tế Trạm Y tế xã Quang Minh (Hà Nội) kiểm tra trang thiết bị, thuốc, hóa chất phục vụ công tác khám, chữa bệnh; phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ.

Ngành y tế Hà Nội không để bị động, bất ngờ trong phòng, chống dịch bệnh dịp Tết Nguyên đán và Lễ hội xuân 2026

Hiện điều kiện thời tiết đang là mùa đông-xuân, với đặc điểm nhiệt độ thấp, độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho sự tồn tại và lây lan các bệnh truyền nhiễm như cúm, sởi, ho gà, tay chân miệng… Do vậy, dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 và Lễ hội xuân nguy cơ bùng phát dịch bệnh tại cộng đồng trên địa bàn Hà Nội là rất cao.

Stress gây nhiều tác động lên sức khỏe người mắc bệnh lý tuyến giáp. (Ảnh minh họa)

Bệnh tuyến giáp dễ tái phát dịp Tết: Chuyên gia nội tiết cảnh báo từ stress và rượu, bia

Tết Nguyên đán là dịp sum họp, nghỉ ngơi sau một năm làm việc vất vả, nhưng cũng là thời điểm nhiều người chịu áp lực stress cả về tâm lý và sinh lý. Đáng lưu ý, stress trong những ngày này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng tuyến giáp, đặc biệt ở những người đã có bệnh lý tuyến giáp từ trước.

Vết ban rải rác ở gan bàn chân trẻ mắc giang mai bẩm sinh ở trẻ có triệu chứng, tổn thương. (Ảnh minh họa: Bệnh viện Da liễu Trung ương).

Bé trai 3 tuổi nhiễm giang mai dù không có triệu chứng

Trong quá trình khám sức khỏe để đi lao động ở nước ngoài, bố mẹ trẻ được phát hiện có xét nghiệm giang mai dương tính và đã được điều trị. Ngay sau đó, cậu con trai 3 tuổi được đưa đi xét nghiệm và phát hiện mắc  giang mai dù không có triệu chứng, tổn thương gì trước đó. 

Bệnh nhân nằm cấp cứu tại Bệnh viện Bạch Mai.

Kiểm soát yếu tố nguy cơ, phòng đột quỵ não trong dịp Tết

Chế độ ăn mặn, thời tiết chênh lệch ngày đêm... gây ra nhiều biến cố cho sức khỏe. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai đã đưa ra những hướng dẫn chuyên môn quan trọng về phòng ngừa và xử trí đột quỵ não trong dịp Tết Nguyên đán. 

Người bệnh dù tay đeo kim luồn nhưng rất vui vẻ, hạnh phúc trong phiên chợ "0 đồng".

Tết "ấm" ở bệnh viện

Khi không khí xuân rộn ràng khắp phố phường, nhiều người bệnh vẫn phải ở lại viện và không biết có thể được về nhà đón Tết hay không. Thấu hiểu nỗi tâm tư đó, nhiều bệnh viện đã có những hoạt động Tết sôi động, ấm áp nghĩa tình để người bệnh được xoa dịu phần nào những đau đớn của bệnh tật. 

Người tiêu dùng cẩn trọng với các loại thực phẩm được lưu thông trên thị trường. (Ảnh: NGUYỆT ANH)

Giúp thực phẩm an toàn trong ngày lễ

Giáp Tết là thời điểm người tiêu dùng tích cực “tích trữ” lượng lớn các loại thực phẩm để sử dụng trong những ngày nghỉ. Tuy nhiên, do có thể mua phải thực phẩm kém chất lượng hoặc việc bảo quản, chế biến không đúng cách… sẽ dẫn đến tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Nghi thức cắt băng khai trương máy cộng hưởng từ MRI 3.0 Tesla và máy chụp cắt lớp vi tính 256 dãy.

Tâm Trí Cao Lãnh đưa vào hoạt động máy MRI 3.0Tesla, CT256 lát cắt hiện đại kết hợp Hội thảo khoa học mở rộng

Bệnh viện đa khoa Tâm Trí Cao Lãnh ((Tâm Trí 2), phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp vừa khai trương đưa vào hoạt động máy cộng hưởng từ MRI 3.0 Tesla và máy chụp cắt lớp vi tính 256 dãy, giúp người dân Đồng Tháp tiếp cận công nghệ chẩn đoán hiện đại tại địa phương mà không cần chuyển tuyến lên Thành phố Hồ Chí Minh.

Vợ chồng chị Nguyễn Thị Ngọ (1990) và anh Trần Văn Nho (1987) ở Ninh Bình (Nam Định cũ) đón xuân đặc biệt khi đã có con sau hành trình săn con vô cùng vất vả.

Niềm hạnh phúc lần đầu tiên có con sau 8 năm hiếm muộn

Mùa xuân năm nay với vợ chồng chị Nguyễn Thị Ngọ (1990) và anh Trần Văn Nho (1987) ở Ninh Bình (Nam Định cũ) mang một ý nghĩa đặc biệt bởi lần đầu tiên sau gần một thập kỷ chờ đợi, anh chị được đón Tết bên đứa con mà mình đã khát khao suốt 8 năm trời.