Dinh dưỡng nâng cao sức khỏe và phát triển con người

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân” đã đặt ra nhiều mục tiêu quan trọng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Góc tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. (Ảnh: ĐỨC MINH)
Góc tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. (Ảnh: ĐỨC MINH)

Đáng chú ý, phòng bệnh là ưu tiên hàng đầu và dinh dưỡng giữ vai trò quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao sức khỏe cộng đồng và phát triển con người Việt Nam một cách toàn diện.

Những năm qua, Việt Nam đạt nhiều kết quả tích cực trong cải thiện tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe người dân. Tuy nhiên, nước ta đang phải đối mặt với ba gánh nặng dinh dưỡng, bao gồm: Suy dinh dưỡng; thiếu vi chất dinh dưỡng; tình trạng thừa cân, béo phì gia tăng nhanh cùng với gánh nặng ngày càng lớn của các bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng.

Suy dinh dưỡng và thiếu vi chất dinh dưỡng vẫn còn tồn tại ở một số vùng, miền, nhất là khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tình trạng thừa cân, béo phì gia tăng nhanh ở cả trẻ em và người trưởng thành, nhất là tại khu vực đô thị. Trong khi đó, gánh nặng ngày càng lớn của các bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, ung thư cũng rất đáng lưu tâm.

Báo cáo của Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) cho thấy, Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng đáng báo động các bệnh liên quan đến lối sống và các thách thức về sức khỏe liên quan đến dinh dưỡng. Bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, loãng xương, rối loạn lipid máu, thừa cân, béo phì, suy dinh dưỡng và ung thư hiện đang ảnh hưởng đến hàng triệu người dân, từ trẻ em đến người cao tuổi. Việt Nam là quốc gia có tỷ lệ người mắc bệnh xương khớp cao, có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây và ngày càng trẻ hóa. Cả nước ước có hơn 350.000 người bệnh sống chung với ung thư. Các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị và xạ trị thường dẫn đến những thay đổi đáng kể về chuyển hóa, làm tăng nhu cầu dinh dưỡng trong khi làm giảm cảm giác thèm ăn và khẩu phần ăn. Bằng cách tích hợp chế độ chăm sóc dinh dưỡng cá nhân vào các kế hoạch điều trị ung thư, các bệnh viện có thể tăng cường phục hồi, cải thiện khả năng chịu đựng điều trị và tối ưu hóa kết quả lâm sàng cho bệnh nhân...

Suy dinh dưỡng trên người trưởng thành là vấn đề rất phổ biến, nhất là ở các nhóm đối tượng nhạy cảm như người cao tuổi, người đang mắc các bệnh mạn tính, người đang điều trị tại bệnh viện. Trong một kết quả nghiên cứu đa trung tâm tại Thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ thiếu cân và suy dinh dưỡng của người trưởng thành trong bệnh viện nói chung là 14,0%; cao hơn gấp đôi (34,1%) với người bệnh cấp cứu; cao hơn gấp 3 với người trên 80 tuổi (49,7%), người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư (46,5%) hoặc bệnh phổi (43,6%).

tr5-2.jpg
Khám tư vấn dinh dưỡng tại Khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế).

Việt Nam hiện có tốc độ già hóa dân số nhanh với tỷ lệ tăng 4,35%/năm so với tốc độ chung là 1,14%/năm. Ước tính, tỷ lệ người cao tuổi chiếm 16,5% tổng số dân vào năm 2029 và 24,9% vào năm 2049. Người cao tuổi thường gặp một số vấn đề về sức khỏe có liên quan tới hạn chế vận động, suy giảm sức khỏe tâm thần, chất lượng cuộc sống; hoặc các vấn đề về dinh dưỡng như kém hấp thu, suy dinh dưỡng. So với người trẻ, suy dinh dưỡng ở người cao tuổi vừa phổ biến hơn vừa có thể có tác động lớn hơn đến sức khỏe thể chất, khả năng sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe và thời gian nằm viện.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng khẳng định: Dinh dưỡng là một trong những yếu tố nền tảng quyết định sức khỏe, tầm vóc, thể lực và trí tuệ của con người, có vai trò đặc biệt quan trọng trong suốt vòng đời, từ bào thai, trẻ em, người trưởng thành đến người cao tuổi.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và mạng xã hội, người dân hiện nay có thể tiếp cận thông tin về dinh dưỡng và sức khỏe một cách nhanh chóng, thuận tiện hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, thực tế cho thấy bên cạnh các thông tin chính thống, khoa học, còn tồn tại không ít thông tin sai lệch, thiếu căn cứ, thậm chí gây hiểu lầm nghiêm trọng trong thực hành dinh dưỡng. Việc người dân áp dụng các khuyến cáo dinh dưỡng không đúng, dựa trên thông tin thiếu kiểm chứng có thể dẫn đến những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe cá nhân và cộng đồng. Do đó, việc cung cấp thông tin dinh dưỡng chính xác, thống nhất dựa trên bằng chứng khoa học, do cơ quan chuyên môn đầu ngành đảm nhiệm là yêu cầu hết sức cấp thiết.

Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định: Truyền thông, giáo dục dinh dưỡng là một trong những giải pháp then chốt, có vai trò xuyên suốt trong việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và thực hành dinh dưỡng của người dân. Mới đây, Viện Dinh dưỡng đã đưa vào hoạt động Cổng thông tin Dinh dưỡng với mục tiêu trở thành nền tảng thông tin chính thống, khoa học và tin cậy. Cổng thông tin cũng sẽ hỗ trợ cán bộ y tế, nhà quản lý và hệ thống truyền thông trong công tác truyền thông, giáo dục dinh dưỡng; hướng tới trở thành cầu nối giữa khoa học-chính sách-thực hành, góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy thay đổi hành vi dinh dưỡng lành mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân khám, tư vấn cho bệnh nhân. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Nhận diện sớm những bất thường tâm lý, hành vi ở trẻ để ngăn hậu quả đáng tiếc

Những thay đổi bất thường về cảm xúc, hành vi ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều áp lực và trải nghiệm trong cuộc sống. Theo Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân, việc nhận diện sớm các dấu hiệu, đồng hành và hỗ trợ kịp thời có thể giúp trẻ vượt qua khó khăn trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng.

Phút tri ân trước nghĩa cử cao đẹp của anh và gia đình. (Ảnh: BV cung cấp)

Giữa mất mát, người mẹ quyết định hiến tạng con trai cứu nhiều người

Người con trai vừa từ Nhật Bản trở về chăm mẹ bất ngờ mắc xuất huyết não do vỡ phình động mạch, tổn thương não không thể hồi phục. Trong nỗi đau mất người thân, gia đình đã đồng ý hiến trái tim, gan, hai quả thận và hai giác mạc của anh, trao cơ hội sống và tìm lại ánh sáng cho nhiều người bệnh.

Ê-kíp phẫu thuật áp dụng phương pháp phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp vít hợp kim titanium đường trong miệng. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Nẹp vít hàm mặt qua đường rạch trong khoang miệng giúp bảo tồn khớp nhai và tính thẩm mỹ

Bệnh viện đa khoa Xuyên Á Đức Hòa (Tây Ninh) vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nắn chỉnh và kết hợp xương bằng nẹp vít hàm mặt. Đáng chú ý, toàn bộ quá trình tiếp cận ổ gãy đều được thực hiện qua đường rạch trong khoang miệng, giúp bảo tồn tính thẩm mỹ và phục hồi chức năng vận động khớp nhai cho người bệnh.

Bác sĩ khám lại cho bệnh nhi. (Ảnh: BVCC)

Cảnh giác Adenovirus gây sốt cao 40 độ C ở trẻ nhỏ

Bé trai 4 tuổi ở Ninh Bình nhập viện sau 2 ngày sốt cao liên tục, có thời điểm 40 độ C, kèm sưng đau họng, amidan có giả mạc và ăn uống kém. Bác sĩ cảnh báo Adenovirus có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp nếu bệnh tiến triển xuống đường hô hấp dưới.

Bác sĩ phẫu thuật cho bệnh nhi. (Ảnh: BVCC)

Bé trai 12 tuổi dị tật tai bẩm sinh, cholesteatoma phá hủy xương chũm

Trên nền dị tật vành tai, ống tai bẩm sinh hai bên, bé trai 12 tuổi mắc cholesteatoma đã lan rộng vào xương chũm, gây tiêu hủy xương và viêm cấp. Các bác sĩ Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương phải phẫu thuật loại bỏ bệnh tích, đồng thời bảo tồn tối đa các cấu trúc quan trọng để chuẩn bị cho việc tái tạo vành tai sau này.

[Video] Dự kiến nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 85% từ năm 2027

[Video] Dự kiến nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 85% từ năm 2027

Từ ngày 1/7/2027 nâng mức hưởng bảo hiểm y tế đối với các trường hợp hiện được hưởng 80% chi phí khám, chữa bệnh lên 85%, tiến tới 90% từ ngày 1/7/2029. Đây là nội dung đang được Bộ Y tế dự thảo tại Nghị định quy định lộ trình tăng mức hưởng và phạm vi hưởng bảo hiểm y tế, phù hợp mức đóng và khả năng cân đối của quỹ.

Bác sĩ mổ cấp cứu lấy thai kịp thời cho sản phụ. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tưởng chuyển dạ, thai phụ 36 tuần đối mặt biến chứng hy hữu

Thai phụ 36 tuần nhập viện vì đau bụng, không ra máu, không ra nước, tim thai và huyết động đều ổn định. Tuy nhiên, các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương phát hiện vết nứt 3cm ở góc phải tử cung, màng ối đã tràn ra ngoài ổ bụng, kịp thời mổ cấp cứu cứu mẹ và bé.

Phụ huynh dễ dàng thao tác quét mã QR và kiểm chứng thông tin về lon sản phẩm trên tay. (Nguồn ảnh: Nestle)

Minh bạch nguồn gốc và chất lượng trở thành tiêu chí quan trọng khi phụ huynh chọn sản phẩm dinh dưỡng

Khi lựa chọn sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, bên cạnh bảng thành phần, nguồn gốc hay các tiêu chuẩn chất lượng là những thông tin quan trọng mà phụ huynh cần tham khảo. Việc các thông tin này được cung cấp rõ ràng, dễ tiếp cận giúp cha mẹ có thêm cơ sở tìm hiểu trước khi đưa ra lựa chọn phù hợp với nhu cầu của con.

Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á 2026 diễn ra tại Bangkok, Thái Lan. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Dấu ấn Việt Nam tại hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á

Diễn ra từ ngày 2-3/9 tại thủ đô Bangkok của Thái Lan, Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á (HMA) 2026 quy tụ đông đảo các nhà quản trị, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia trong lĩnh vực y tế tại khu vực. Việt Nam có hai đại diện được vinh danh trong số 25 nhân vật có ảnh hưởng hàng đầu của Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á.

Bác sĩ thực hiện thủ thuật xử trí tình trạng biến chứng cho bệnh nhân. (Ảnh: BVCC)

Cảnh báo biến chứng thẩm mỹ dai dẳng sau can thiệp vùng ngực

Sau phẫu thuật đặt túi ngực, tiêm filler, không ít chị em phải nhập viện trong tình trạng gặp biến chứng nặng nề. Các bác sĩ cảnh báo những biến chứng nhiễm trùng sau các thủ thuật thẩm mỹ có thể kéo dài và khó điều trị nếu không được xử trí đúng cách.