Đồ uống có đường: Cần hàng rào thuế để bảo vệ thế hệ trẻ

Hơn một thập kỷ qua, nhiều quốc gia trên thế giới đã chủ động áp dụng chính sách thuế với đồ uống có đường nhằm xây dựng nền tảng sức khỏe cộng đồng bền vững và góp phần định hướng thị trường tiêu dùng lành mạnh. Thực tế cho thấy, những chính sách này đã mang lại nhiều kết quả tích cực.

1.jpg

Sức khỏe thế hệ trẻ trước làn sóng tiêu thụ đường gia tăng

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), người Việt tiêu thụ đồ uống có đường tăng gấp 4 lần từ 18,5 lít/người (năm 2009) lên 66,5 lít/người (năm 2023).

Trung bình một người Việt Nam tiêu thụ khoảng 46,5 gam đường/ngày, gần tới mức giới hạn tối đa 50 gam/ngày và cao gần gấp đôi so với mức khuyến cáo dưới 25 gam/ngày của WHO.

Trung bình một người Việt Nam tiêu thụ khoảng 46,5 gam đường/ngày, gần gấp đôi mức khuyến cáo dưới 25 gam/ngày của WHO.

Bác sĩ Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia cho biết, hơn 10 năm trở lại đây, thông tin đại chúng và các nghiên cứu khoa học đã nêu rất nhiều tác hại liên quan đồ uống có đường. Việc sử dụng những sản phẩm này cũng đang tăng nhanh ở Việt Nam. Trong khi đó, tỷ lệ thừa cân và béo phì ở trẻ em Việt Nam là đáng báo động.

Nếu không có các can thiệp hiệu quả, ước tính đến năm 2030, Việt Nam sẽ có gần 2 triệu trẻ em trong độ tuổi 5-19 tuổi bị thừa cân, béo phì.

Nếu không có các can thiệp hiệu quả, ước tính đến năm 2030, Việt Nam sẽ có gần 2 triệu trẻ em trong độ tuổi 5 - 19 tuổi bị thừa cân, béo phì.

Bác sĩ Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia

“Về mặt khoa học, chúng ta không thể chờ nghiên cứu cho riêng trẻ em Việt Nam về những hệ lụy sức khỏe gặp phải vì đã có nhiều minh chứng. Chúng ta cần đề xuất chính sách áp thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường để hạn chế tiêu thụ mặt hàng này", Bác sĩ Mai nhấn mạnh.

Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, cũng đánh giá: "Trung bình, người dân Việt Nam tiêu thụ 1,3 lít đồ uống có đường mỗi tuần vì vậy, tỷ lệ thừa cân và béo phì tăng nhanh, đặc biệt là ở những người trẻ tuổi. Ở các thành phố, cứ 4 thanh thiếu niên trong độ tuổi 15-19 thì có hơn 1 người bị thừa cân hoặc béo phì. Chúng ta cần có hành động để đảo ngược xu hướng tiêu cực này”.

2.jpg
Khuyến cáo từ WHO về việc hạn chế tiêu thụ đường qua các sản phẩm nước ngọt.

Có nhiều bằng chứng cho thấy tiêu thụ đồ uống có đường làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, sâu răng và góp phần khiến mọi người thừa cân và béo phì. Thậm chí tiêu thụ đồ uống có đường còn có thể dẫn đến tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và các tình trạng khác bao gồm ung thư, Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam thông tin thêm.

Việt Nam, với tốc độ đô thị hóa nhanh và lối sống hiện đại đang thay đổi từng ngày, hiện đang đứng trước một thời điểm quan trọng để hành động.

Bài học từ thế giới: Tăng thuế, giảm đường, bảo vệ sức khỏe, lợi ích cộng đồng

Từ năm 2016, WHO đã kêu gọi các quốc gia nên đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường với mức khuyến nghị 20% giá bán lẻ. Cho đến nay, đã có khoảng 110 quốc gia trên thế giới đang thực hiện áp thuế đối với đồ uống có đường và tạo ra những tác động tích cực đáng kể từ chính sách này, trong đó khu vực Đông Nam Á có 7 nước.

Có khoảng 110 quốc gia trên thế giới đang thực hiện áp thuế đối với đồ uống có đường.

Các biện pháp như vậy có thể làm chậm sự gia tăng tỷ lệ thừa cân và béo phì, đặc biệt là ở trẻ em và giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm trong các thế hệ tương lai - các chuyên gia chia sẻ tại Hội thảo về tác hại của đồ uống có đường do Bộ Y tế phối hợp với WHO, Tổ chức Healthbridge Canada tại Việt Nam tổ chức.

Kinh nghiệm trên thế giới cho thấy, nếu thuế làm tăng giá đồ uống lên 10%, mọi người sẽ uống ít hơn khoảng 11%. Cộng đồng thường sẽ chuyển sang đồ uống lành mạnh hơn.

Không chỉ WHO, Liên hợp quốc và nhiều tổ chức y tế toàn cầu đều đã đưa ra lập trường rõ ràng rằng, thuế với đồ uống có đường là một trong những biện pháp hiệu quả, ít tốn kém nhất để phòng chống bệnh không lây nhiễm.

Ở khu vực châu Mỹ Latinh, Mexico là quốc gia đầu tiên triển khai đánh thuế nước ngọt vào năm 2014, với mức thuế khoảng 10% giá bán lẻ. Sau năm đầu, lượng tiêu thụ đồ uống có đường giảm 7,6%. Chính sách này giúp ngăn chặn hơn 239.000 ca béo phì, tiết kiệm gần 4 tỷ USD chi phí y tế trong dài hạn và không làm giảm việc làm trong ngành sản xuất.

Tại Anh, mức thuế được áp là từ 6.000-8.000 đồng/mỗi lít tùy thuộc vào lượng đường có trong đồ uống. Việc áp thuế đối với đồ uống có đường đã giúp giảm 45 triệu kg đường trong nước giải khát tại Anh mỗi năm.

loi-ich.jpg
Giảm lượng tiêu thụ đồ uống có tác động tích cực đến sức khỏe cộng đồng.

Thái Lan áp thuế đồ uống có đường từ tháng 9/2017 với mức thuế từ 778 đồng-3.500 đồng/lít. Sau 2 năm thực hiện, mức tiêu thụ đồ uống có đường trung bình/người/ngày đã giảm 2,8%; riêng với nước có ga giảm tới 17,7%.

Thuế đồ uống có đường không chỉ giúp điều chỉnh hành vi tiêu dùng và nâng cao nhận thức sức khỏe cộng đồng mà còn tạo nguồn thu đáng kể để đầu tư cho các chương trình xã hội.

Tiến sĩ Angela Pratt cũng cho biết thêm, áp dụng thuế tiêu thụ với đồ uống có đường không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe, giảm chi phí liên quan đến y tế và mang lại nguồn thu cho ngân sách Chính phủ.

Tại Mexico, thuế được dùng lắp đặt máy lọc nước và giáo dục sức khỏe học đường. Ở Anh, 340 triệu bảng/năm được chi cho thể chất học sinh và bữa ăn dinh dưỡng cho trẻ em khó khăn. Thái Lan phân bổ nguồn thu cho Quỹ Phát triển Sức khỏe nhằm nâng cao nhận thức và chính sách y tế. Philippines quy định rõ: 50% dành cho bảo hiểm và hạ tầng y tế, 30% cho giáo dục và chống suy dinh dưỡng, phần còn lại dùng linh hoạt theo ưu tiên quốc gia.

Trong xu hướng toàn cầu, nhiều quốc gia đã áp dụng chính sách đánh thuế loại sản phẩm này như một công cụ hiệu quả không chỉ nhằm thay đổi hành vi tiêu dùng, mà còn tạo ra nguồn lực tài chính phục vụ các chương trình chăm sóc sức khỏe, giáo dục và an sinh xã hội. Đây là cách tiếp cận kép khi vừa giúp phòng bệnh, vừa đầu tư cho tương lai cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Hình ảnh bệnh nhân trước và sau điều trị.

Ung thư biểu mô tế bào đáy tái phát liên tiếp, lời cảnh báo từ bác sĩ

Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất – thường có tiên lượng tốt nhưng không hề “vô hại” như nhiều người nghĩ. Trường hợp một bệnh nhân gần 60 tuổi phải phẫu thuật tới 3 lần do tái phát liên tiếp cho thấy tính chất xâm lấn âm thầm, ranh giới khó kiểm soát của bệnh, đặc biệt ở vùng mặt nguy cơ cao.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

Tiến sĩ, bác sĩ Cao Việt Tùng thực hiện thay van động mạch phổi qua da cho bé L.V với sự tư vấn của chuyên gia Hàn Quốc.

Tránh “cưa xương ức” lần hai, bé 14 tuổi được thay van tim qua da chỉ trong 2 giờ

13 năm sau ca phẫu thuật điều trị tứ chứng Fallot, van động mạch phổi dần suy giảm theo quy luật tự nhiên của cơ thể, khiến bé gái đứng trước nguy cơ phải cưa xương ức để thay van lần hai. Tuy nhiên, nhờ kỹ thuật tiên tiến thay van động mạch phổi qua da, em đã có thể tránh được cuộc đại phẫu thêm một lần nữa.

Quang cảnh hội nghị chiều 28/4 nhằm tháo gỡ khó khăn cho "phòng tuyến" y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Cà Mau nhận diện để gỡ khó cho tuyến y tế cơ sở

Kể từ khi chính thức thu gọn từ 164 xuống còn 64 đơn vị (sau hợp nhất tỉnh), hệ thống y tế cơ sở tại Cà Mau đối mặt với không ít khó khăn, nhất là thiếu hụt lãnh đạo, biên chế chuyên môn, cùng hạ tầng chắp vá... Đây là những điểm nghẽn được lãnh đạo Cà Mau nhận diện để sớm khơi thông.

Dự phòng chủ động RSV góp phần ổn định sức khỏe, cải thiện chất lượng sống. Ảnh: Shutterstock

Nhiễm trùng do RSV dễ tiến triển nặng ở người lớn mắc phổi tắc nghẽn mạn tính: Giải pháp nào để kiểm soát?

Theo Bộ Y tế, gần 10% dân số Việt Nam “sống chung” với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) - nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 4 trên toàn thế giới vào năm 2021. Nguy hiểm hơn, bệnh nhân COPD có nguy cơ cao mắc bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) và có thể dẫn đến các đợt cấp, nhập viện, một số biến chứng khác.