Đồ uống có đường: Cần hàng rào thuế để bảo vệ thế hệ trẻ

Hơn một thập kỷ qua, nhiều quốc gia trên thế giới đã chủ động áp dụng chính sách thuế với đồ uống có đường nhằm xây dựng nền tảng sức khỏe cộng đồng bền vững và góp phần định hướng thị trường tiêu dùng lành mạnh. Thực tế cho thấy, những chính sách này đã mang lại nhiều kết quả tích cực.

1.jpg

Sức khỏe thế hệ trẻ trước làn sóng tiêu thụ đường gia tăng

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), người Việt tiêu thụ đồ uống có đường tăng gấp 4 lần từ 18,5 lít/người (năm 2009) lên 66,5 lít/người (năm 2023).

Trung bình một người Việt Nam tiêu thụ khoảng 46,5 gam đường/ngày, gần tới mức giới hạn tối đa 50 gam/ngày và cao gần gấp đôi so với mức khuyến cáo dưới 25 gam/ngày của WHO.

Trung bình một người Việt Nam tiêu thụ khoảng 46,5 gam đường/ngày, gần gấp đôi mức khuyến cáo dưới 25 gam/ngày của WHO.

Bác sĩ Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia cho biết, hơn 10 năm trở lại đây, thông tin đại chúng và các nghiên cứu khoa học đã nêu rất nhiều tác hại liên quan đồ uống có đường. Việc sử dụng những sản phẩm này cũng đang tăng nhanh ở Việt Nam. Trong khi đó, tỷ lệ thừa cân và béo phì ở trẻ em Việt Nam là đáng báo động.

Nếu không có các can thiệp hiệu quả, ước tính đến năm 2030, Việt Nam sẽ có gần 2 triệu trẻ em trong độ tuổi 5-19 tuổi bị thừa cân, béo phì.

Nếu không có các can thiệp hiệu quả, ước tính đến năm 2030, Việt Nam sẽ có gần 2 triệu trẻ em trong độ tuổi 5 - 19 tuổi bị thừa cân, béo phì.

Bác sĩ Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia

“Về mặt khoa học, chúng ta không thể chờ nghiên cứu cho riêng trẻ em Việt Nam về những hệ lụy sức khỏe gặp phải vì đã có nhiều minh chứng. Chúng ta cần đề xuất chính sách áp thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường để hạn chế tiêu thụ mặt hàng này", Bác sĩ Mai nhấn mạnh.

Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, cũng đánh giá: "Trung bình, người dân Việt Nam tiêu thụ 1,3 lít đồ uống có đường mỗi tuần vì vậy, tỷ lệ thừa cân và béo phì tăng nhanh, đặc biệt là ở những người trẻ tuổi. Ở các thành phố, cứ 4 thanh thiếu niên trong độ tuổi 15-19 thì có hơn 1 người bị thừa cân hoặc béo phì. Chúng ta cần có hành động để đảo ngược xu hướng tiêu cực này”.

2.jpg
Khuyến cáo từ WHO về việc hạn chế tiêu thụ đường qua các sản phẩm nước ngọt.

Có nhiều bằng chứng cho thấy tiêu thụ đồ uống có đường làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, sâu răng và góp phần khiến mọi người thừa cân và béo phì. Thậm chí tiêu thụ đồ uống có đường còn có thể dẫn đến tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và các tình trạng khác bao gồm ung thư, Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam thông tin thêm.

Việt Nam, với tốc độ đô thị hóa nhanh và lối sống hiện đại đang thay đổi từng ngày, hiện đang đứng trước một thời điểm quan trọng để hành động.

Bài học từ thế giới: Tăng thuế, giảm đường, bảo vệ sức khỏe, lợi ích cộng đồng

Từ năm 2016, WHO đã kêu gọi các quốc gia nên đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường với mức khuyến nghị 20% giá bán lẻ. Cho đến nay, đã có khoảng 110 quốc gia trên thế giới đang thực hiện áp thuế đối với đồ uống có đường và tạo ra những tác động tích cực đáng kể từ chính sách này, trong đó khu vực Đông Nam Á có 7 nước.

Có khoảng 110 quốc gia trên thế giới đang thực hiện áp thuế đối với đồ uống có đường.

Các biện pháp như vậy có thể làm chậm sự gia tăng tỷ lệ thừa cân và béo phì, đặc biệt là ở trẻ em và giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm trong các thế hệ tương lai - các chuyên gia chia sẻ tại Hội thảo về tác hại của đồ uống có đường do Bộ Y tế phối hợp với WHO, Tổ chức Healthbridge Canada tại Việt Nam tổ chức.

Kinh nghiệm trên thế giới cho thấy, nếu thuế làm tăng giá đồ uống lên 10%, mọi người sẽ uống ít hơn khoảng 11%. Cộng đồng thường sẽ chuyển sang đồ uống lành mạnh hơn.

Không chỉ WHO, Liên hợp quốc và nhiều tổ chức y tế toàn cầu đều đã đưa ra lập trường rõ ràng rằng, thuế với đồ uống có đường là một trong những biện pháp hiệu quả, ít tốn kém nhất để phòng chống bệnh không lây nhiễm.

Ở khu vực châu Mỹ Latinh, Mexico là quốc gia đầu tiên triển khai đánh thuế nước ngọt vào năm 2014, với mức thuế khoảng 10% giá bán lẻ. Sau năm đầu, lượng tiêu thụ đồ uống có đường giảm 7,6%. Chính sách này giúp ngăn chặn hơn 239.000 ca béo phì, tiết kiệm gần 4 tỷ USD chi phí y tế trong dài hạn và không làm giảm việc làm trong ngành sản xuất.

Tại Anh, mức thuế được áp là từ 6.000-8.000 đồng/mỗi lít tùy thuộc vào lượng đường có trong đồ uống. Việc áp thuế đối với đồ uống có đường đã giúp giảm 45 triệu kg đường trong nước giải khát tại Anh mỗi năm.

loi-ich.jpg
Giảm lượng tiêu thụ đồ uống có tác động tích cực đến sức khỏe cộng đồng.

Thái Lan áp thuế đồ uống có đường từ tháng 9/2017 với mức thuế từ 778 đồng-3.500 đồng/lít. Sau 2 năm thực hiện, mức tiêu thụ đồ uống có đường trung bình/người/ngày đã giảm 2,8%; riêng với nước có ga giảm tới 17,7%.

Thuế đồ uống có đường không chỉ giúp điều chỉnh hành vi tiêu dùng và nâng cao nhận thức sức khỏe cộng đồng mà còn tạo nguồn thu đáng kể để đầu tư cho các chương trình xã hội.

Tiến sĩ Angela Pratt cũng cho biết thêm, áp dụng thuế tiêu thụ với đồ uống có đường không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe, giảm chi phí liên quan đến y tế và mang lại nguồn thu cho ngân sách Chính phủ.

Tại Mexico, thuế được dùng lắp đặt máy lọc nước và giáo dục sức khỏe học đường. Ở Anh, 340 triệu bảng/năm được chi cho thể chất học sinh và bữa ăn dinh dưỡng cho trẻ em khó khăn. Thái Lan phân bổ nguồn thu cho Quỹ Phát triển Sức khỏe nhằm nâng cao nhận thức và chính sách y tế. Philippines quy định rõ: 50% dành cho bảo hiểm và hạ tầng y tế, 30% cho giáo dục và chống suy dinh dưỡng, phần còn lại dùng linh hoạt theo ưu tiên quốc gia.

Trong xu hướng toàn cầu, nhiều quốc gia đã áp dụng chính sách đánh thuế loại sản phẩm này như một công cụ hiệu quả không chỉ nhằm thay đổi hành vi tiêu dùng, mà còn tạo ra nguồn lực tài chính phục vụ các chương trình chăm sóc sức khỏe, giáo dục và an sinh xã hội. Đây là cách tiếp cận kép khi vừa giúp phòng bệnh, vừa đầu tư cho tương lai cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: BVCC)

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh lý hô hấp ở trẻ có nguy cơ gia tăng, trong đó virus hợp bào hô hấp (RSV) và cúm mùa có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp. Từ những biểu hiện ban đầu giống cảm lạnh, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền.

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo khoa học. (Ảnh: Ngọc Anh)

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình

Hội thảo khoa học của Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam dần trở thành hoạt động thường niên, thu hút sự tham gia của đông đảo phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, nhằm phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi ngay tại đảo. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Ngành y tế đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ kỹ thuật phẫu thuật nội soi

Ngày 2/10, Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) đã thực hiện mổ nội soi cho bốn bệnh nhân liên quan ổ bụng. Đây là lần đầu tiên của đội ngũ y, bác sĩ trên đảo Phú Quý thực hiện phẫu thuật bằng nội soi, dưới sự giám sát trực tiếp của ê-kíp chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim chúc mừng gia đình sản phụ. (Ảnh: BVCC)

Kỳ tích y khoa: Tam thai chào đời cách nhau 36 giờ

Khi bé đầu tiên nặng 900g chào đời, các bác sĩ phải tìm cách ngăn cuộc chuyển dạ tiếp diễn để 2 thai nhi còn lại có thêm thời gian phát triển trong bụng mẹ. Quyết định sinh trì hoãn mở ra 36 giờ đầy thách thức, trước khi 2 bé lần lượt chào đời và bước vào hành trình chăm sóc đặc biệt kéo dài hơn 200 ngày.

Lâm Đồng phấn đấu hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trong tháng 11/2026. (Ảnh: BẢO VĂN)

Lâm Đồng phát động chiến dịch 60 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí cho người dân

Chiều 1/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thông tin, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phát động “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân”, nhằm hoàn thành mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm 2026.

Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế chia sẻ tại buổi họp báo. (Ảnh: T.D)

Sửa Luật An toàn thực phẩm, khắc phục chồng chéo trong quản lý

Khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm trong quản lý an toàn thực phẩm là một trong những nội dung được đặt ra trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo hướng tới thống nhất đầu mối quản lý, phân định rõ trách nhiệm các bộ, ngành, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ nguy cơ.

Hoạt động tư vấn sức khỏe, khám sàng lọc cho người cao tuổi sau lễ phát động tại Cà Mau. (ảnh HOÀN THÀNH)

Cà Mau chung tay vì sức khỏe người cao tuổi

Ngày 1/10, Quyền Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau Nguyễn Tấn Lực cho biết, lực lượng chức năng Cà Mau vừa tổ chức khám sàng lọc sức khỏe cho hàng trăm người cao tuổi tại địa phương nhân lễ phát động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026.

Lễ ký kết hợp tác. (Ảnh: VNVC)

Hợp tác chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, trao tặng 10.000 liều vaccine cúm

Hội Người cao tuổi Việt Nam và Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh-VNVC hợp tác triển khai Đề án “Chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi Việt Nam”, hướng tới tăng cường phòng bệnh, phát hiện sớm, điều trị và phục hồi cho người cao tuổi. Dịp này, VNVC trao tặng 10.000 liều vaccine cúm cho người cao tuổi trên toàn quốc.

Lãnh đạo Bộ chủ trì cuộc họp. (Ảnh: T.H)

Quản lý giá thiết bị y tế: Minh bạch từ chuỗi cung ứng đến người bệnh

Bộ Y tế đang xây dựng các giải pháp quản lý giá thiết bị y tế theo hướng minh bạch toàn bộ chuỗi cung ứng và vòng đời sản phẩm, từ nhập khẩu, mua sắm, đấu thầu đến thanh toán bảo hiểm y tế. Việc kê khai, niêm yết giá sẽ được thực hiện trên cơ sở dữ liệu ngành y tế, đồng thời phân biệt rõ với giá hình thành trong đấu thầu.

Cán bộ y tế tiêm vaccine cho trẻ trong độ tuổi để phòng các bệnh truyền nhiễm trên địa bàn Hà Nội. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Ca mắc cúm mùa có xu hướng tăng, Bộ Y tế khuyến cáo phòng bệnh

Số ca mắc cúm mùa có xu hướng gia tăng nhẹ trong một số tuần gần đây, song chưa ghi nhận sự gia tăng bất thường các trường hợp nặng hoặc tử vong. Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh, đặc biệt lưu ý nhóm có nguy cơ diễn biến nặng như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh nền.

Lãnh đạo Chi cục Dân số tỉnh Sơn La trao giải cho các đội thi xuất sắc tại chương trình ngoại khóa tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi xã Sốp Cộp. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Sơn La chăm sóc người cao tuổi từ cơ sở

Trước xu hướng già hóa dân số, tỉnh Sơn La đang từng bước mở rộng các hoạt động chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh, nâng cao đời sống tinh thần và tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục phát huy vai trò trong gia đình, cộng đồng.