Ngày 20/11, Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị Khoa học Dinh dưỡng-Thực phẩm năm 2025, các chuyên gia cảnh báo nhiều thói quen ăn uống mất cân đối đang ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người Việt.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì (Viện Dinh dưỡng) chia sẻ, khi ngồi khám tư vấn dinh dưỡng thì một thực tế đáng lưu tâm và mọi người cần phải thay đổi. Bữa ăn đang có xu hướng dịch chuyển, đó là mọi người đang sợ cơm, nên ăn rất ít, chỉ khoảng 1/2 đến 2/3 bát mỗi bữa, nhưng lại ăn nhiều thịt, nhiều chất đạm, hạt có dầu, nhiều hoa quả...
Tuy nhiên, đây là cách hiểu rất không đúng. Bữa ăn hằng ngày vẫn phải ăn đủ các loại thực phẩm theo khuyến nghị, trong đó tinh bột vẫn phải chiếm khoảng 50% năng lượng khẩu phần, ngay những người đái tháo đường chưa có biến chứng cũng vẫn duy trì mức tối thiểu này.
Do vậy, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Hưng, chúng ta đừng "đổ tội" cơm gây nên thừa cân, béo phì, đái tháo đường. Mỗi người cần tính toán tổng lượng ăn vào và điều chỉnh cách ăn phù hợp.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng cho biết, với đặc thù nước ta hiện nay vẫn đang giải quyết “gánh nặng kép” về dinh dưỡng, cho nên vẫn phải duy trì ăn no (để giảm suy dinh dưỡng) và ăn ngon (để duy trì dinh dưỡng hợp lý). Ngoài ra cũng đã xuất hiện “ăn để thích” khi các món ăn phải có màu sắc, mùi vị hấp dẫn.
Với 7 tháp dinh dưỡng riêng biệt vừa được công bố để mỗi người dân làm căn cứ trong việc thực hiện dinh dưỡng hợp lý. Mỗi tháp dinh dưỡng được thiết kế cho từng nhóm tuổi và đối tượng cụ thể, nhằm cải thiện tầm vóc, phát triển trí lực và phòng ngừa bệnh không lây nhiễm. Các nhóm thực phẩm đều được quy đổi thành đơn vị ăn theo độ tuổi, minh họa bằng thìa, bát, lát bánh và cốc.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thanh Dương cho rằng việc xây dựng và ban hành tháp dinh dưỡng là giải pháp triển khai Nghị quyết số 72- NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã nêu rõ: Dinh dưỡng trong phòng bệnh phải được chú trọng thực hiện trong suốt vòng đời, theo từng lứa tuổi, giai đoạn phát triển, tình trạng sức khỏe, bảo đảm cân đối về khẩu phần, thành phần dinh dưỡng, chất lượng bữa ăn, phù hợp với thể trạng, văn hóa và điều kiện kinh tế của người Việt Nam.
Hiện tuổi thọ trung bình của người Việt là 74,7 tuổi nhưng số năm sống khỏe mạnh còn thấp. Mỗi người cao tuổi thường mắc khoảng ba bệnh mạn tính, chủ yếu liên quan đến dinh dưỡng không hợp lý. Trong đó, thói quen ăn quá nhiều đường, muối và thực phẩm kém lành mạnh làm tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa và bệnh thận…
Để cải thiện tình trạng dinh dưỡng không hợp lý, các chuyên gia cho rằng phải triển khai đồng bộ các giải pháp, từ tăng cường giáo dục dinh dưỡng đến áp dụng chính sách dinh dưỡng quốc gia; xây dựng chế độ ăn phù hợp từng vùng miền.
