Điện ảnh Việt Nam và những bước nhỏ cần thiết

Mới đây, hai bộ phim của Việt Nam “Đêm tối rực rỡ” và “Memento Mori: Đất” đã nhận được bốn đề cử giải thưởng tại Liên hoan phim (LHP) Quốc tế ASEAN-AIFFA 2023.
Đạo diễn Aaron Toronto và biên kịch Nhã Uyên lên sân khấu nhận giải thay cho Kim B. (Ảnh do Đoàn phim cung cấp)
Đạo diễn Aaron Toronto và biên kịch Nhã Uyên lên sân khấu nhận giải thay cho Kim B. (Ảnh do Đoàn phim cung cấp)

Dù kết quả chung cuộc chưa được như mong muốn, nhưng các chuyên gia điện ảnh cho rằng, chinh phục các LHP mang tính khu vực, được tổ chức bài bản là bước cần thiết giúp giới làm nghề nước ta định vị được giá trị và tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm.

LHP Quốc tế ASEAN-AIFFA 2023 diễn ra ở đảo Kuching, Sarawak (Malaysia). Đây là một trong những LHP quốc tế nổi bật trong khu vực Đông Nam Á nhằm tôn vinh sự đa dạng và tài năng sáng tạo của các nhà làm phim.

Đại diện cho Việt Nam, bộ phim “Memento Mori: Đất” của đạo diễn Marcus Mạnh Cường Vũ nhận được hai đề cử cho các hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (Nguyễn Hải Yến) và Hình ảnh xuất sắc nhất (Trần Ngọc Khuyên); phim “Đêm tối rực rỡ” của đạo diễn Aaron Toronto cũng nhận hai đề cử cho các hạng mục: Kịch bản xuất sắc nhất (Nhã Uyên, Aaron Toronto) và Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất (Kim B).

Từ hơn 120 bộ phim đăng ký dự thi, Hội đồng giám khảo đã chọn ra danh sách 34 phim lọt vào vòng tranh giải chính thức.

Bà Livan Tajang - Giám đốc LHP bày tỏ sự hào hứng khi cho biết, tất cả các bộ phim lọt vào danh sách rút gọn đều thể hiện sự xuất sắc và phong phú về lối kể chuyện điện ảnh.

Các đạo diễn của 34 bộ phim đều xuất sắc trong việc khai thác các chủ đề nội dung rất khó, với sắc thái riêng biệt và tính chân thực đáng kinh ngạc. Những bộ phim này là minh chứng cho tài năng và sự cống hiến của tất cả các đạo diễn và ê-kíp.

Kết quả chung cuộc, diễn viên Kim B (vai Kim Bảo) trong bộ phim “Đêm tối rực rỡ” của đạo diễn Aaron Toronto đã được trao giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.

Kim B sinh năm 1989 tại thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Cô là một chuyên gia trang điểm, không phải là diễn viên chuyên nghiệp, từng tham gia hóa trang trong các dự án phim nổi tiếng, trong đó có “Kong: Skull Island” của đạo diễn Jordan Roberts - một bộ phim Hollywood lấy bối cảnh tại Việt Nam. Vai diễn trong “Đêm tối rực rỡ” là vai diễn đầu tiên của cô.

Bộ phim đề cập đến một số hủ tục, nạn bạo hành trong gia đình do đạo diễn người Mỹ Aaron Toronto cùng vợ là diễn viên Nhã Uyên, đồng thời là nữ chính kiêm biên kịch phim thực hiện. Đạo diễn đã sống ở Việt Nam 16 năm, nghiên cứu kỹ về tập tục của người miền nam nhiều năm trước khi thực hiện bộ phim.

“Đêm tối rực rỡ” từng đoạt giải Cánh diều vàng của Hội Điện ảnh Việt Nam năm 2021 cho hạng mục Phim điện ảnh xuất sắc, Quay phim xuất sắc và Nam diễn viên phụ xuất sắc. Riêng cú đúp giải thưởng biên kịch và nữ chính xuất sắc được dành cho diễn viên Nhã Uyên.

Chưa chinh phục được các giải thưởng quốc tế uy tín hàng đầu, song, những bước đi từ khu vực là điều cần thiết giúp các nhà làm phim có thêm trải nghiệm và kinh nghiệm.

Những năm gần đây, câu chuyện một số đoàn làm phim tham dự liên hoan phim tại nước ngoài và đoạt giải thưởng đã thu hút sự quan tâm của công chúng. Trong đó, có những bộ phim chưa được cấp phép phổ biến trong nước, có những giải thưởng tuy mang tên quốc tế, nhưng sức nặng, uy tín lại gây hoài nghi trong giới làm nghề.

Ở một số quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore..., những quy định pháp luật xử lý các hành vi vi phạm như phát hành và chiếu phim chưa có giấy phép; thay đổi nội dung phim sau khi có giấy phép phổ biến, phát hành và phổ biến; cung cấp phim chưa được cấp phép phổ biến tham gia LHP... đều có mức xử phạt rất nặng.

Tùy mức độ vi phạm, ngoài xử phạt hành chính còn có thể đình chỉ hoạt động nghề nghiệp, tiêu hủy thiết bị sản xuất để tăng tính răn đe.

Thực tế, những năm gần đây đã có những phim điện ảnh trong nước sản xuất đoạt giải thưởng tại các LHP quốc tế. Đây là một tín hiệu đáng mừng, nhưng việc nhìn nhận giá trị giải thưởng như mức độ vốn có càng cần thiết hơn.

Thí dụ, không ít phim không tham gia hạng mục tranh giải chính thức ở LHP quốc tế mà chỉ tham gia các hạng mục phụ, nhưng thông tin trên báo chí, truyền thông lại nhận định thiếu chuẩn xác, chừng mực, liên tục dùng những cụm từ, như: bước ngoặt, đỉnh cao, thành tựu lớn… tạo nên sự nhiễu loạn, mâu thuẫn trong chính môi trường điện ảnh.

Các chuyên gia cho rằng, giới làm nghề cần chú ý tới những nấc thang đầu tiên là các sự kiện, LHP trong nước và khu vực được tổ chức bài bản, nghiêm túc. Có thể ban đầu thành quả chưa thật rực rỡ nhưng đó là nền tảng cần thiết để bước những bước dài, hòa nhập vào nền công nghiệp điện ảnh quốc tế đang phát triển mạnh mẽ.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.

Sinh viên tái hiện đám cưới Nam Kỳ xưa.

Vĩnh Long khơi dậy dòng chảy văn hóa dân tộc trong lòng thế hệ trẻ

Trường đại học Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long vừa tổ chức Chương trình  “Khoa thi Minh kinh bác học” lần thứ I năm 2026. Việc tái hiện không gian khoa bảng xưa và những nghi lễ truyền thống của vùng đất Nam Bộ ngay tại giảng đường không chỉ là sân chơi văn hóa, mà còn là hành trình bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

Hình ảnh trong quá trình thực hiện phim tài liệu "Chuyến tàu Hòa Bình".

"Chuyến tàu Hòa Bình" - hành trình cùng ký ức

Từ những thước phim tư liệu, lời kể nhân chứng và các địa danh lịch sử, phim tài liệu "Chuyến tàu Hòa Bình" đặt người trẻ vào vị trí người đi tìm, đối thoại với quá khứ để hiểu giá trị của hiện tại và trách nhiệm gìn giữ hòa bình hôm nay.