Di sản đồng hành

Sự kiện nghệ thuật “tròn trĩnh trăm tuổi” hiếm có vừa khai mạc cuối tuần này - 14/11 và kéo dài đến 22/11 - là triển lãm “100 năm Mỹ thuật hiện đại - Sưu tập Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam và Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam” (số 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội).

Di sản đồng hành

Đây là hoạt động đặc biệt đầu tiên trong một chuỗi sự kiện để Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương - tiền thân của Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam ngày nay - kỷ niệm 100 tuổi.

Với 150 tác phẩm tranh, tượng, phù điêu… từ xưa đến nay, đa số là được bảo tồn, lưu giữ phần lớn trong bộ sưu tập của bảo tàng và nhà trường; còn lại là sự đóng góp của một số bộ sưu tập tư nhân khác. Các tác phẩm được chia làm 6 chương mục theo dòng thời gian: 1. Những người thầy Pháp - nguồn cảm hứng cho sinh viên và mỹ thuật hiện đại Việt Nam; 2. Những sinh viên khát khao về một diện mạo mới của mỹ thuật dân tộc (1925-1945); 3. Sự chuyển đổi từ mỹ thuật Đông Dương sang mỹ thuật cách mạng phục vụ kháng chiến (1945-1957); 4. Chuyển hóa di sản mỹ thuật Đông Dương vào Mỹ thuật Hiện thực Xã hội chủ nghĩa (1957-1981); 5. Đổi mới cùng hành trình hội nhập (1981-2008); 6. Hội nhập và mở rộng nghệ thuật (2008 đến nay). Đa phần các tranh, tượng trưng bày trong triển lãm kỷ niệm trăm tuổi lần này là những tác phẩm rất hiếm khi hoặc chưa từng được công bố. Và có những “cơ duyên” hết sức gắn bó giữa trường và bảo tàng. Đơn cử như vị giám đốc đầu tiên của bảo tàng - họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung (1912-1977) cũng là người tốt nghiệp khóa V của trường. Cho tới nay, khoảng 60% tác phẩm trong bộ sưu tập hiện đại của bảo tàng là tác phẩm của các tác giả tốt nghiệp từ trường mỹ thuật. Các tác phẩm được coi là tạo được “chân dung mỹ thuật hiện đại Việt Nam” vừa có hơi thở thời đại, vừa đậm tinh thần dân tộc…

Cũng trong ngày cuối tuần qua, một loạt các sự kiện đáng chú ý khác ở khắp nơi đều hướng tới để chào mừng Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11. Ở Bắc Ninh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ra mắt trang điện tử “GO TO BACNINH”. Đây là nguồn tư liệu di sản khổng lồ của 1.314 lễ hội truyền thống, gần 5.000 di tích lịch sử văn hóa. Trong đó có 1.415 di tích được xếp hạng với 2 di tích danh thắng quần thể chùa Bổ Đà và chùa Vĩnh Nghiêm được UNESCO vinh danh. Ngoài ra còn có 7 di sản văn hóa phi vật thể khác cũng được UNESCO vinh danh.

Theo thông báo mới nhất của Cục Nghệ thuật Biểu diễn, cũng là một sự kiện lớn chào đón Ngày Di sản, thì “Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc - 2025” sẽ diễn ra từ 17 đến 26/11 tại Hà Nội. Chương trình liên hoan này sẽ diễn ra tại Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam - Rạp Kim Mã (số 71 Kim Mã, phường Giảng Võ, Hà Nội), có sự tham dự của gần 1.000 nghệ sĩ đến từ 10 đơn vị nghệ thuật trong cả nước với 14 vở diễn.

Có thể bạn quan tâm

Nhớ phiên chợ Mộc

Nhớ phiên chợ Mộc

Ở xã Nghi Thái, huyện Nghi Lộc cũ (nay là phường Vinh Lộc, Nghệ An) quê tôi, cạnh gốc đa cổ thụ và cái nền đình xưa của làng là ngôi chợ mang tên chợ Mộc. Chợ Mộc làng tôi to lắm, “to” chứ không phải “lớn” đâu nhé.

Tìm dấu xưa trí tuệ nước Nam

Tìm dấu xưa trí tuệ nước Nam

Cuốn sách “Lược sử khoa học và kỹ thuật Việt Nam tiền hiện đại” của nhóm tác giả Trần Trọng Dương, Phạm Vũ Lộc và Nguyễn Ngọc Phương Đông vừa được NXB Đại học Sư phạm (Hà Nội) ấn hành, đã gợi nên một mạch trầm sâu lắng.

Văn sĩ Lê Đức Dương tặng sách và giao lưu với các em. Ảnh: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Từ gió biển đến thảo nguyên ký ức

Ông lắng nghe biển gọi, lắng nghe gió, lắng nghe những lớp trầm tích lặng lẽ tích tụ qua từng năm tháng. Đó là Lê Đức Dương, một văn sĩ miền biển chuyên viết cho thiếu nhi với một tâm thế hiếm gặp “văn chương trong trẻo, chiêm nghiệm, giản dị, sâu xa”.

Tri ân, tôn vinh bằng đương đại

Cuối tuần qua, ở đền thờ nhà sử học Lê Văn Hưu tại xã Thiệu Trung, tỉnh Thanh Hóa (được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia từ năm 1990) vừa diễn ra lễ hội nhân kỷ niệm 704 năm ngày mất của ông (1322-2026).

Các công trình kiến trúc đặc sắc tạo nên giá trị cho không gian văn hóa, xã hội, lịch sử. Ảnh: HOÀNG HOA

Xây "nền móng" kiến trúc cho công nghiệp văn hóa

Trải qua nhiều thập niên, đặc biệt là sau 40 năm đổi mới, vai trò của kiến trúc, của kiến trúc sư (KTS) càng được khẳng định trong công cuộc xây dựng, kiến tạo đất nước với diện mạo kiến trúc đô thị-nông thôn ngày càng phát triển theo hướng văn minh, hiện đại và bản sắc.

Vá lưới. Ảnh: NAM NGUYỄN

Gió ở lại lòng người

Tôi đến Phú Hài, một làng chài ven biển của Phan Thiết, vào buổi sớm khi gió còn mềm. Biển khi ấy lặng, như vừa thức giấc sau một đêm dài. Không có những sắc màu rực rỡ hay ồn ào của một điểm đến du lịch, Phú Hài mở ra bằng nhịp sống chậm rãi, đủ để người mới ghé qua kịp nhận ra sự bình yên của làng.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Tình yêu của mẹ

Ở ngoại ô thành phố có một bà cụ đã mất. Chồng bà là một công nhân 70 tuổi đã nghỉ hưu. Cụ ông đến bưu điện để gửi sáu bức điện tín đến các vùng khác nhau của nước cộng hòa, tất cả đều có chung một nội dung: “Mẹ mất rồi các con về đi! Bố”.

Ca sĩ Minh Châu trong không gian hội họa của mình.

“Dấu ấn thời gian” - Minh Châu mimosa trở lại

Giới học sinh, sinh viên Hà Nội những năm 80, đầu 90 phần lớn đều biết đến ca sĩ Minh Châu - một giọng hát nổi đình nổi đám lúc bấy giờ. Rồi bẵng đi, từ nửa sau thập niên 90 không còn thấy chị xuất hiện.

Giàn mướp. Ảnh: SONG ANH

Nhớ mùa hoa mướp vàng

Khi cái nắng đầu hè rực lên ánh ỏi thì giàn mướp trước sân nhà tôi cũng nở hoa vàng rực. Từng đốm hoa thắp nắng giữa giàn lá xanh um, bầy ong dập dìu bay qua bay lại.

"Mật mã Đông Dương"

"Mật mã Đông Dương"

Đây là tên bộ phim lấy cảm hứng từ nhiều hồ sơ chuyên án của các chiến sĩ tình báo Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến bảo vệ độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.

Sách cho bạn trẻ

Sách cho bạn trẻ

Chương trình giao lưu “Người viết trẻ và những câu chuyện đi cùng trang sách” do Khoa Ngữ văn, Trường đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh và NXB Kim Đồng tổ chức đã mở ra không gian đối thoại cởi mở giữa các cây bút nhiều thế hệ, người làm sách và bạn đọc trẻ.

Thêm lý giải về lo âu

Thêm lý giải về lo âu

Nhận diện được khủng hoảng hiện sinh của con người thời đại mới, nhà văn Phùng Văn Khai đã lựa chọn trực tiếp lý giải những lo âu, ám ảnh đồng thời đưa ra lối thoát cho con người thông qua bộ đôi tiểu thuyết “Hư thực” và “Hồ đồ” (NXB Văn học).

Việc kết hợp âm hưởng hiện đại và chất liệu dân gian tạo ra những trải nghiệm mới mẻ với khán giả.

Xưa và nay góp mặt trong “Việt Nam mình đẹp lắm”

Với nhạc sĩ-ca sĩ Lưu Minh Quang Ngọc, dự án “Việt Nam mình đẹp lắm” là minh chứng sống động cho cách kể chuyện bằng giai điệu, nơi anh biến những lát cắt đời thường, ký ức và văn hóa vùng miền thành tác phẩm độc bản, vừa mang dấu ấn cá nhân, vừa truyền cảm hứng về vẻ đẹp đất nước và con người Việt Nam.

Đa sắc với "Màu Nắng"

Đa sắc với "Màu Nắng"

Từ ngày 10 đến 19/5, nhóm nghệ sĩ Màu Nắng sẽ giới thiệu những sáng tác mới nhất sau 3 năm hội ngộ tại Nhà triển lãm 16 Ngô Quyền (Hà Nội).

Lưu Hồng Quang biểu diễn nhạc Franz Liszt

Lưu Hồng Quang biểu diễn nhạc Franz Liszt

Vào 20 giờ ngày thứ Sáu, 8/5 tới, tại Phòng Hòa Nhạc Lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, 77 Hào Nam, Đống Đa, Hà Nội sẽ diễn ra đêm độc tấu piano "Thanh âm vượt tầng" (Transcendental) của nghệ sĩ Lưu Hồng Quang.

Ảnh: ANH QUÂN

Nghệ thuật chào tháng 5

Trong những ngày đầu tháng 5, một loạt các sự kiện văn hóa kỷ niệm những ngày lễ lớn đã và sẽ lần lượt diễn ra trong cả tháng.

Du khách nước ngoài thích thú với trải nghiệm ăn cỗ Bát Tràng. Nguồn ảnh: Gia đình nghệ nhân Nguyễn Thị Lâm

Ước mơ tái định vị ẩm thực tinh hoa

Bên cạnh sức sống sôi động của ẩm thực đường phố, các kinh đô lâu đời của Việt Nam còn lưu giữ dòng ẩm thực tinh hoa. Tuy nhiên, dòng ẩm thực này dường như chưa được định vị xứng tầm với giá trị vốn có.

Nhà phê bình Hoàng Ngọc Hiến (bên phải) và nhà văn Nguyễn Huy Thiệp năm 2008. Ảnh: QUANG HƯNG

Nhìn lại một hiện tượng văn chương

Trong Hội sách Nhã Nam chào Hè 2026, Công ty Nhã Nam cùng gia đình văn gia Nguyễn Huy Thiệp (1950-2021) đã tổ chức triển lãm “Bản thảo, gốm và tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp”.

Thả lưới. Ảnh: SONG ANH

Mênh mang sông Đầm

Chiếc ghe đưa chúng tôi rời khỏi bến sông Đầm trong cái nắng đầu ngày. Chú Ba, người đồng hành cùng nhóm đã sống ở xứ này hơn sáu mươi năm.

 Nhân dân chào đón quân giải phóng tiến vào Sài Gòn. Ảnh tư liệu

Làm sao quên được ngày hòa bình

Tôi về Sài Gòn hơi chậm, ngày 7/5/1975 tôi mới có mặt tại Sài Gòn. May quá, tôi kịp dự lễ mừng chiến thắng, mừng Thống Nhất Hòa Bình diễn ra vào ngày 15/5/1975.

Thượng thư Ninh Tốn và giá trị thời đại

Thượng thư Ninh Tốn và giá trị thời đại

Ngày 25/4, dịp kỷ niệm 30 năm nhà thờ chi thứ hai của dòng họ Ninh được cấp bằng Di tích Quốc gia (1996), tộc họ Ninh tổ chức Hội thảo khoa học “Di sản văn hóa dòng họ, danh nhân Thượng thư Ninh Tốn (1744 - 1795)” tại làng Côi Trì (xã Yên Mạc, Ninh Bình).

Tủ sách đặc biệt

Tủ sách đặc biệt

Lễ ra mắt và phát động hiến tặng tài liệu, sách cho tủ sách “Huyền thoại Côn Đảo” vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Đêm hội Hoa đăng Hồ Văn

Đêm hội Hoa đăng Hồ Văn

Ngày 3/5 tới, tại Hồ Văn (thuộc Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám), Ban Quản lý Di tích sẽ phối hợp Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ Upleaf Việt Nam tổ chức sự kiện văn hóa trải nghiệm "Đêm hội Hoa đăng Hồ Văn" với chủ đề "Thắp Đăng Khai Trí - Gửi Nguyện Thành Danh".

Mưa dông. Ảnh: SONG ANH

Những cơn dông

Không hiểu sao, từ nhỏ đến giờ, tôi rất thích ngắm nhìn những cơn dông kéo đến trước mỗi trận mưa. Với tôi, đó là một khoảnh khắc kỳ diệu của thiên nhiên vũ trụ.

Viếng nghĩa trang Liệt sĩ. Ảnh: NAM HẢI

Ngày mẹ tôi “đi gặp” cha tôi

Sau 36 năm đất nước hòa bình, thống nhất, sáng 23/7/2011 (Tân Mão), trong Nghĩa trang liệt sĩ Cần Giuộc, mẹ tôi mới được gặp cha tôi. Tôi mường tượng và thấy như trước mắt mình hình ảnh mẹ lui cui thắp hương, bóng mẹ nhỏ thó giữa bạt ngàn mộ chí trắng toát, chưa xác định được danh tính.