Đề thi tốt nghiệp Ngữ văn: Thí sinh có nhiều cách lý giải về "vùng trời" và tình yêu Tổ quốc

Với nhiều học sinh trung học, nhà văn Nguyễn Minh Châu không phải là tác giả xa lạ. Truyện ông viết thường thấm đẫm triết lý sống, gợi nhắc về tình yêu quê hương. Xuất hiện trong đề thi Ngữ văn, "Những vùng trời khác nhau" do ông sáng tác đã khơi dậy cho thí sinh nhiều suy ngẫm về trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với đất nước.

Thí sinh chia sẻ niềm vui với mẹ sau khi hoàn thành tốt bài thi Ngữ văn. (Ảnh: THẾ ĐẠI)
Thí sinh chia sẻ niềm vui với mẹ sau khi hoàn thành tốt bài thi Ngữ văn. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Sau khi trải qua buổi thi Ngữ Văn, nhiều thí sinh đã chia sẻ về bài làm của mình. Mỗi bạn đều có cảm nhận riêng về tác phẩm "Những vùng trời khác nhau", cũng như đưa ra cách lý giải khác biệt về chủ đề: vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc.

Năm nay, theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đề thi Ngữ văn có phần đổi mới so với những năm trước đó. Thay vì phân tích một tác phẩm văn học sẵn có trong chương trình giảng dạy, thí sinh được tiếp cận nội dung ngữ liệu hoàn toàn mới. Bên cạnh đó, cấu trúc đề thi cũng có sự thay đổi.

Ghi nhận tại điểm Trường trung học cơ sở Nguyễn Trường Tộ, quận Đống Đa, Hà Nội, thí sinh Trần Quỳnh Hương (học sinh Trường trung học phổ thông Lê Quý Đôn) cho biết: Đề thi Ngữ văn năm nay rất thời sự. Phần đọc hiểu không quá khó, đòi hỏi thí sinh nắm được nội dung và sử dụng tốt kỹ năng phân tích văn bản. Ngoài ra, cần biết cách so sánh để chỉ ra sự tương đồng về ý nghĩa giữa các ngữ liệu.

"Em đã ôn tập dạng đề này nhiều lần và từng luyện viết về chủ đề quê hương, đất nước nên không bỡ ngỡ khi nhận đề thi", thí sinh Trần Quỳnh Hương nói.

img-2748.jpg
Tác phẩm "Những vùng trời khác nhau" của Nguyễn Minh Châu được đưa vào đề thi Ngữ văn.

Từ kết quả đọc hiểu văn bản "Những vùng trời khác nhau" và những hiểu biết về bối cảnh đất nước đang có nhiều thay đổi lớn lao, thí sinh đã viết bài văn nghị luận với chủ đề: vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc. Dung lượng cho bài viết này là khoảng 600 chữ.

Theo thí sinh Trần Quỳnh Hương, dù "Những vùng trời khác nhau" là tác phẩm hoàn toàn mới mẻ đối với nhiều người. Thế nhưng, tác giả của truyện ngắn - nhà văn Nguyễn Minh Châu đã từng để lại ấn tượng sâu sắc trong nhiều thế hệ học sinh với hai tác phẩm "Bến quê" và "Bức tranh". Nhờ đó, thí sinh có thể cảm nhận được lối hành văn, cũng như biết được các chủ đề mà tác giả thường viết nhiều và viết sâu.

"Bài nghị luận của em bắt đầu từ việc phân tích về bối cảnh của đất nước và tình hình thế giới. Em đề cập đến những sự thay đổi của khoa học-công nghệ, công nghiệp văn hóa đang mở ra cả những cơ hội và thách thức cho Việt Nam. Từ đó, nhấn mạnh về trách nhiệm của thế hệ trẻ trên toàn đất nước đối với Tổ quốc", Quỳnh Hương cho biết.

Từ kết quả đọc hiểu văn bản "Những vùng trời khác nhau" và những hiểu biết về bối cảnh đất nước đang có nhiều thay đổi lớn lao, thí sinh đã viết bài văn nghị luận với chủ đề: vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc. Dung lượng cho bài viết này là khoảng 600 chữ.

Cùng chung quan điểm ấy, thí sinh Nguyễn Yến Ngọc (học sinh Trường trung học phổ thông Hoàng Cầu, quận Đống Đa) tập trung bàn về trách nhiệm của mỗi cá nhân khi đất nước đứng trước những thay đổi lớn lao.

"Có thể hiểu, 'vùng trời' ngầm chỉ địa phương, nơi mỗi người sinh ra và lớn lên. Đóng góp cho 'vùng trời', khiến 'vùng trời' rực sáng, cũng là đóng góp cho Tổ quốc. Mỗi cá nhân, dù ít, dù nhiều, cần có những hành động thiết thực để góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp", thí sinh Nguyễn Yến Ngọc cho hay.

Suy ngẫm về hai hình tượng "vùng trời quê hương" và "bầu trời Tổ quốc", thí sinh Vũ Đan Lê (học sinh Trường trung học cơ sở Đống Đa, quận Đống Đa), lại nhận định, việc đặt hai hình ảnh này cạnh nhau giữa bối cảnh nhiều địa phương cũng tiến hành sáp nhập đã gợi lên sự chung sức, nhấn mạnh sự đồng lòng của mỗi người con đất Việt. Và tinh thần đoàn kết cũng là truyền thống từ xa xưa của người Việt Nam.

"Em đã lấy dẫn chứng từ sự việc bão Yagi từng gây thiệt hại nặng nề cho các tỉnh phía bắc nước ta vào năm 2024. Cơn bão ấy đã khiến làng Nủ vốn bình yên chìm trong mất mát. Thời điểm đó, cả nước ta đã cùng hướng về 'vùng trời' Lào Cai, nơi có làng Nủ. Và cùng chung sức hồi sinh ngôi làng này sau cơn bão dữ", thí sinh Vũ Đan Lê chia sẻ về bài làm của mình.

Các thí sinh thể hiện thoải mái sau khi hoàn thành bài thi Ngữ văn. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Các thí sinh thể hiện thoải mái sau khi hoàn thành bài thi Ngữ văn. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Thí sinh Khánh Hà (học sinh Trường trung học phổ thông Kim Liên, quận Đống Đa) nhận xét, với dạng đề thi mở, để thí sinh tự xác định vấn đề, không có đáp án nào là hoàn toàn đúng cho tất cả. Điều quan trọng là bạn có thuyết phục được người chấm bằng quan điểm và dẫn chứng mà mình đưa ra hay không.

Vận dụng kiến thức địa lý và hiểu biết về pháp luật, Khánh Hà xác định, cùng với vùng biển và vùng đất, vùng trời là bộ phận hợp thành lãnh thổ quốc gia.

"Từ góc nhìn này, rõ ràng, về mặt nghĩa đen, vùng trời cũng là một phần của Tổ quốc. Do đó, không nên có sự phân biệt về địa phương, về vùng miền hay xuất thân của mỗi người. Bởi tất cả chúng ta đều có cùng bản sắc, đều là người Việt Nam", thí sinh Khánh Hà lý giải.

Với dạng đề thi mở, để thí sinh tự xác định vấn đề, không có đáp án nào là hoàn toàn đúng cho tất cả. Điều quan trọng là bạn có thuyết phục được người chấm bằng quan điểm và dẫn chứng mà mình đưa ra hay không.

Thí sinh Khánh Hà, học sinh Trường trung học phổ thông Kim Liên

Là một trong những thí sinh bước ra cuối cùng từ điểm Trường trung học cơ sở Nguyễn Trường Tộ, em Minh Hằng thể hiện sự tin về bài làm Ngữ văn của mình.

"Giống như nhiều bạn khác, em cảm nhận được tính thực tiễn, tính xã hội được đề cao trong dạng bài thi Ngữ văn lần này. Đồng thời, chúng em cần vận dụng thật nhuần nhuyễn kỹ năng làm bài nghị luận văn học và nghị luận xã hội đề lý giải cho cùng một chủ đề", thí sinh Minh Hằng trao đổi với phóng viên.

Vấn đề được đặt ra từ truyện ngắn "Những vùng trời khác nhau" đã gợi cho Minh Hằng liên tưởng đến câu nói nổi tiếng mà cô giáo của em từng nhắc tới trong tác phẩm "Lòng yêu nước’ của nhà văn, nhà thơ người Nga Ilya Ehrenburg: “Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải trường giang Volga, sông Volga xuôi ra biển. Lòng yêu nhà, yêu xóm làng quê, trở nên lòng yêu Tổ quốc”.

"Chính tình yêu vùng trời là khởi nguồn cho tình yêu Tổ quốc. Và dù ở trong bất cứ hoàn cảnh nào, người Việt cũng hướng về cội nguồn, gìn giữ lòng tự tôn của dân tộc với tinh thần không ngừng học hỏi, cầu tiến để đưa đất nước phát triển, hội nhập quốc tế", Minh Hằng nói thêm.

Có thể bạn quan tâm

Bốn thầy, cô giáo tiếng Anh đạt 9.0 IELTS tuyệt đối thảo luận về các phương pháp học ngoại ngữ của mỗi người. (Ảnh: VINH SAN)

Vận dụng ngoại ngữ hiệu quả trong bối cảnh "chạy đua" công nghệ AI

Năm học mới 2026-2027 đã bắt đầu. Từ điểm chuẩn chính thức, có thể thấy ngôn ngữ Anh, sư phạm tiếng Anh… luôn thuộc top các ngành có điểm chuẩn cao. Việc vận dụng tiếng Anh hiệu quả không còn gói gọn trong học tập, mà còn áp dụng trong cả công việc, đời sống, nhất là khi công nghệ trí tuệ nhân tạo ngày càng phổ biến. 

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: VĂN MẠNH)

Học tập suốt đời, phát triển con người có bản lĩnh, trách nhiệm

Ngày 9/9, tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương và Trường đại học Mở Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Học tập suốt đời để dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi ích chung để trở thành người có ích cho xã hội”.

Ông Vương Quang Khải phát biểu tại lễ khai giảng của Đại học Bách khoa Hà Nội ngày 5/9. (Nguồn ảnh: Zalo)

Nhà sáng lập Zalo tại lễ khai giảng Đại học Bách khoa Hà Nội: Câu chuyện về thất bại và sự lãng mạn

Trở lại Đại học Bách khoa Hà Nội trong lễ đón tân sinh viên và khai giảng năm học mới ngày 5/9, ông Vương Quang Khải, nhà sáng lập Zalo, kể về những thất bại từng đẩy mình đến tuyệt vọng, lựa chọn làm lại từ đầu và một “sự lãng mạn” đã theo ông suốt gần ba thập kỷ làm công nghệ.

Dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ trí tuệ nhân tạo. (Ảnh minh họa có sử dụng AI )

Giáo dục trong kỷ nguyên AI, từ sử dụng đến làm chủ công nghệ

Việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào trường học đã được thí điểm trong năm học 2025-2026 và định hướng triển khai đại trà từ năm học 2026–2027. Nhìn lại hành trình này, câu hỏi lớn nhất của ngành giáo dục đặt ra lúc này không còn là "có nên dạy AI hay không", mà là dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ.

Hội nghị Kết nối Huế-Nhật Bản năm 2026. (Ảnh: LÊ HOÀNG)

Huế mở rộng không gian hợp tác, kết nối nguồn lực từ Nhật Bản

Trên nền tảng quan hệ hợp tác được vun đắp nhiều năm, Huế đang chủ động mở rộng kết nối với các địa phương, tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản, hướng tới những chương trình cụ thể về công nghệ, giáo dục, y tế, di sản, du lịch và đầu tư, qua đó tạo thêm nguồn lực cho thành phố phát triển nhanh, xanh và bền vững.

Sách giáo khoa bày bán tại một cửa hàng ở Hà Nội. (Ảnh: THÙY LINH)

Tiếp tục tăng cường nguồn cung, in bổ sung sách giáo khoa, sách bài tập để phát hành theo nhu cầu thực tế

Dịp khai giảng, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã cung ứng thêm khoảng 2,5 triệu bản sách giáo khoa, tập trung phục vụ các trường đặt muộn và bổ sung các đầu sách thiếu cục bộ. Trong tháng 9, khoảng triệu bản sách giáo khoa, sách bài tập tiếp tục được in bổ sung để phát hành theo nhu cầu thực tế và làm nguồn dự phòng.

Trại hè thực nghiệm bán trú “The Eclipsed-Những sắc màu khuất lấp” vào tháng 8 vừa qua tại thành phố Vĩnh Yên (tỉnh Phú Thọ), thu hút hơn 50 học sinh trung học cơ sở từ 12 đến 14 tuổi (lớp 7, 8, 9) tham gia. (Ảnh: Ban tổ chức)

Đánh thức những tiềm năng đa diện của thế hệ trẻ

Trong môi trường học đường, kết quả học tập và các kỳ thi vẫn là thước đo quen thuộc đối với học sinh. Tuy nhiên, đằng sau mỗi bảng điểm còn là những giá trị được phản ánh qua khả năng sáng tạo, tư duy không gian, năng khiếu âm nhạc, sự linh hoạt vận động hay năng lực kết nối cộng đồng. 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Đức Thọ, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân phát biểu tại Lễ khai giảng. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng Chương trình cử nhân quốc tế, liên kết Đại học La Trobe

Ngày 6/9, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức Lễ khai giảng khóa 5, Chương trình Cử nhân quốc tế hệ chính quy, liên kết giữa Đại học Kinh tế quốc dân và Đại học La Trobe (Australia). Đại diện lãnh đạo hai trường, Đại sứ quán Australia tại Hà Nội và đông đảo các cơ quan, đơn vị tham dự buổi lễ.

Học sinh Trường trung học cơ sở Cầu Giấy B trong Lễ khai giảng năm học 2026-2027. (Ảnh: BẢO NGÂN)

Trung học cơ sở Cầu Giấy B đặt mục tiêu nâng chất lượng sau sắp xếp

Năm học 2026-2027 đánh dấu chặng đường mới của Trường trung học cơ sở Cầu Giấy B sau sắp xếp. Cùng với ổn định tổ chức, nhà trường xác định trọng tâm là phát huy thế mạnh của hai trường trước đây, thống nhất chất lượng giáo dục giữa trụ sở chính và phân hiệu, tạo môi trường để mỗi học sinh được phát triển toàn diện.