Đề thi tốt nghiệp Ngữ văn: Thí sinh có nhiều cách lý giải về "vùng trời" và tình yêu Tổ quốc

Với nhiều học sinh trung học, nhà văn Nguyễn Minh Châu không phải là tác giả xa lạ. Truyện ông viết thường thấm đẫm triết lý sống, gợi nhắc về tình yêu quê hương. Xuất hiện trong đề thi Ngữ văn, "Những vùng trời khác nhau" do ông sáng tác đã khơi dậy cho thí sinh nhiều suy ngẫm về trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với đất nước.

Thí sinh chia sẻ niềm vui với mẹ sau khi hoàn thành tốt bài thi Ngữ văn. (Ảnh: THẾ ĐẠI)
Thí sinh chia sẻ niềm vui với mẹ sau khi hoàn thành tốt bài thi Ngữ văn. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Sau khi trải qua buổi thi Ngữ Văn, nhiều thí sinh đã chia sẻ về bài làm của mình. Mỗi bạn đều có cảm nhận riêng về tác phẩm "Những vùng trời khác nhau", cũng như đưa ra cách lý giải khác biệt về chủ đề: vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc.

Năm nay, theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đề thi Ngữ văn có phần đổi mới so với những năm trước đó. Thay vì phân tích một tác phẩm văn học sẵn có trong chương trình giảng dạy, thí sinh được tiếp cận nội dung ngữ liệu hoàn toàn mới. Bên cạnh đó, cấu trúc đề thi cũng có sự thay đổi.

Ghi nhận tại điểm Trường trung học cơ sở Nguyễn Trường Tộ, quận Đống Đa, Hà Nội, thí sinh Trần Quỳnh Hương (học sinh Trường trung học phổ thông Lê Quý Đôn) cho biết: Đề thi Ngữ văn năm nay rất thời sự. Phần đọc hiểu không quá khó, đòi hỏi thí sinh nắm được nội dung và sử dụng tốt kỹ năng phân tích văn bản. Ngoài ra, cần biết cách so sánh để chỉ ra sự tương đồng về ý nghĩa giữa các ngữ liệu.

"Em đã ôn tập dạng đề này nhiều lần và từng luyện viết về chủ đề quê hương, đất nước nên không bỡ ngỡ khi nhận đề thi", thí sinh Trần Quỳnh Hương nói.

img-2748.jpg
Tác phẩm "Những vùng trời khác nhau" của Nguyễn Minh Châu được đưa vào đề thi Ngữ văn.

Từ kết quả đọc hiểu văn bản "Những vùng trời khác nhau" và những hiểu biết về bối cảnh đất nước đang có nhiều thay đổi lớn lao, thí sinh đã viết bài văn nghị luận với chủ đề: vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc. Dung lượng cho bài viết này là khoảng 600 chữ.

Theo thí sinh Trần Quỳnh Hương, dù "Những vùng trời khác nhau" là tác phẩm hoàn toàn mới mẻ đối với nhiều người. Thế nhưng, tác giả của truyện ngắn - nhà văn Nguyễn Minh Châu đã từng để lại ấn tượng sâu sắc trong nhiều thế hệ học sinh với hai tác phẩm "Bến quê" và "Bức tranh". Nhờ đó, thí sinh có thể cảm nhận được lối hành văn, cũng như biết được các chủ đề mà tác giả thường viết nhiều và viết sâu.

"Bài nghị luận của em bắt đầu từ việc phân tích về bối cảnh của đất nước và tình hình thế giới. Em đề cập đến những sự thay đổi của khoa học-công nghệ, công nghiệp văn hóa đang mở ra cả những cơ hội và thách thức cho Việt Nam. Từ đó, nhấn mạnh về trách nhiệm của thế hệ trẻ trên toàn đất nước đối với Tổ quốc", Quỳnh Hương cho biết.

Từ kết quả đọc hiểu văn bản "Những vùng trời khác nhau" và những hiểu biết về bối cảnh đất nước đang có nhiều thay đổi lớn lao, thí sinh đã viết bài văn nghị luận với chủ đề: vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc. Dung lượng cho bài viết này là khoảng 600 chữ.

Cùng chung quan điểm ấy, thí sinh Nguyễn Yến Ngọc (học sinh Trường trung học phổ thông Hoàng Cầu, quận Đống Đa) tập trung bàn về trách nhiệm của mỗi cá nhân khi đất nước đứng trước những thay đổi lớn lao.

"Có thể hiểu, 'vùng trời' ngầm chỉ địa phương, nơi mỗi người sinh ra và lớn lên. Đóng góp cho 'vùng trời', khiến 'vùng trời' rực sáng, cũng là đóng góp cho Tổ quốc. Mỗi cá nhân, dù ít, dù nhiều, cần có những hành động thiết thực để góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp", thí sinh Nguyễn Yến Ngọc cho hay.

Suy ngẫm về hai hình tượng "vùng trời quê hương" và "bầu trời Tổ quốc", thí sinh Vũ Đan Lê (học sinh Trường trung học cơ sở Đống Đa, quận Đống Đa), lại nhận định, việc đặt hai hình ảnh này cạnh nhau giữa bối cảnh nhiều địa phương cũng tiến hành sáp nhập đã gợi lên sự chung sức, nhấn mạnh sự đồng lòng của mỗi người con đất Việt. Và tinh thần đoàn kết cũng là truyền thống từ xa xưa của người Việt Nam.

"Em đã lấy dẫn chứng từ sự việc bão Yagi từng gây thiệt hại nặng nề cho các tỉnh phía bắc nước ta vào năm 2024. Cơn bão ấy đã khiến làng Nủ vốn bình yên chìm trong mất mát. Thời điểm đó, cả nước ta đã cùng hướng về 'vùng trời' Lào Cai, nơi có làng Nủ. Và cùng chung sức hồi sinh ngôi làng này sau cơn bão dữ", thí sinh Vũ Đan Lê chia sẻ về bài làm của mình.

Các thí sinh thể hiện thoải mái sau khi hoàn thành bài thi Ngữ văn. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Các thí sinh thể hiện thoải mái sau khi hoàn thành bài thi Ngữ văn. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Thí sinh Khánh Hà (học sinh Trường trung học phổ thông Kim Liên, quận Đống Đa) nhận xét, với dạng đề thi mở, để thí sinh tự xác định vấn đề, không có đáp án nào là hoàn toàn đúng cho tất cả. Điều quan trọng là bạn có thuyết phục được người chấm bằng quan điểm và dẫn chứng mà mình đưa ra hay không.

Vận dụng kiến thức địa lý và hiểu biết về pháp luật, Khánh Hà xác định, cùng với vùng biển và vùng đất, vùng trời là bộ phận hợp thành lãnh thổ quốc gia.

"Từ góc nhìn này, rõ ràng, về mặt nghĩa đen, vùng trời cũng là một phần của Tổ quốc. Do đó, không nên có sự phân biệt về địa phương, về vùng miền hay xuất thân của mỗi người. Bởi tất cả chúng ta đều có cùng bản sắc, đều là người Việt Nam", thí sinh Khánh Hà lý giải.

Với dạng đề thi mở, để thí sinh tự xác định vấn đề, không có đáp án nào là hoàn toàn đúng cho tất cả. Điều quan trọng là bạn có thuyết phục được người chấm bằng quan điểm và dẫn chứng mà mình đưa ra hay không.

Thí sinh Khánh Hà, học sinh Trường trung học phổ thông Kim Liên

Là một trong những thí sinh bước ra cuối cùng từ điểm Trường trung học cơ sở Nguyễn Trường Tộ, em Minh Hằng thể hiện sự tin về bài làm Ngữ văn của mình.

"Giống như nhiều bạn khác, em cảm nhận được tính thực tiễn, tính xã hội được đề cao trong dạng bài thi Ngữ văn lần này. Đồng thời, chúng em cần vận dụng thật nhuần nhuyễn kỹ năng làm bài nghị luận văn học và nghị luận xã hội đề lý giải cho cùng một chủ đề", thí sinh Minh Hằng trao đổi với phóng viên.

Vấn đề được đặt ra từ truyện ngắn "Những vùng trời khác nhau" đã gợi cho Minh Hằng liên tưởng đến câu nói nổi tiếng mà cô giáo của em từng nhắc tới trong tác phẩm "Lòng yêu nước’ của nhà văn, nhà thơ người Nga Ilya Ehrenburg: “Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải trường giang Volga, sông Volga xuôi ra biển. Lòng yêu nhà, yêu xóm làng quê, trở nên lòng yêu Tổ quốc”.

"Chính tình yêu vùng trời là khởi nguồn cho tình yêu Tổ quốc. Và dù ở trong bất cứ hoàn cảnh nào, người Việt cũng hướng về cội nguồn, gìn giữ lòng tự tôn của dân tộc với tinh thần không ngừng học hỏi, cầu tiến để đưa đất nước phát triển, hội nhập quốc tế", Minh Hằng nói thêm.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

Để công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố được triển khai đồng bộ, thống nhất, bảo đảm an toàn thực phẩm, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành "Hướng dẫn quy trình tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội" gồm 10 bước. 

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 13/TT-BGDĐT sửa đổi Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Kỳ thi năm 2026 tiếp tục giữ ổn định, chú trọng tinh giản thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và điều chỉnh phù hợp mô hình quản lý mới nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức, tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh.

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

Ngày 12/3/2026, theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027. Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027 diễn ra trong hai ngày 30 và 31/5/2026.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 66/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục; trong đó quy định rõ thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập, dân lập, tư thục, cơ sở giáo dục thành lập theo diện Hiệp định với nước ngoài.

Sách giáo khoa các môn Ngoại ngữ 1: tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung Quốc của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (Ảnh minh họa)

Tổ chức thẩm định sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức thẩm định năm 2026 sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của các tổ chức, cá nhân. Thời hạn đăng ký số lượng, tên bản mẫu sách giáo khoa đề nghị thẩm định của môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 là trước ngày 15/4.

Thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông để bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp lại bộ máy thanh tra; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu tổ chức thi.

Sinh viên học tập tại Khoa Điều dưỡng, Trường đại học Y Dược Thái Bình.

Đại học Y Dược Thái Bình công bố số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển năm 2026

Ngày 10/3, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thanh Bình, Trưởng phòng quản lý đào tạo đại học (Trường đại học Y Dược Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) cho biết: Chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh chính quy trình độ đại học năm 2026, hiện nay nhà trường đã công bố các ngành đào tạo, số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển.

Học sinh Trường trung học phổ thông Yên Hòa (Hà Nội) sử dụng AI trong học tập, nghiên cứu.

Đổi mới phương pháp giáo dục qua trí tuệ nhân tạo

Thời gian qua, nhiều cơ sở giáo dục đã sớm nhận diện trí tuệ nhân tạo (AI) là xu hướng tất yếu trong hoạt động giáo dục và chuyển đổi số. Đến nay, các cơ sở giáo dục phổ thông đã có kế hoạch thực hiện khá hiệu quả nội dung giáo dục AI, qua đó góp phần phát triển năng lực học tập, tư duy, trải nghiệm cho học sinh.