Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025:

Đề Ngữ văn mới đem lại nhiều hứng thú, thách thức và cả cơ hội cho các thí sinh

Là môn thi mở đầu cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, kỳ thi đầu tiên của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đề Ngữ văn được mong chờ có nhiều sự mới mẻ. Theo nhận xét ban đầu của giáo viên, từ cấu trúc, nội dung ngữ liệu tới cách đặt vấn đề của đề thi năm nay đem lại nhiều hứng thú, thách thức và cơ hội cho các thí sinh.

Thí sinh bày tỏ cảm xúc sau khi hoàn thành buổi thi môn Ngữ văn Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, sáng 26/6 (Ảnh: HỒNG VÂN)
Thí sinh bày tỏ cảm xúc sau khi hoàn thành buổi thi môn Ngữ văn Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, sáng 26/6 (Ảnh: HỒNG VÂN)

Điểm khác biệt lớn nhất của đề thi Ngữ văn trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 là ngữ liệu cho các câu hỏi phần Đọc hiểu và phần Viết đều không sử dụng văn bản trong cả 3 bộ sách giáo khoa hiện hành.

Theo nhận xét của Tiến sĩ Ngữ văn Trịnh Thu Tuyết , giáo viên của Hệ thống Giáo dục Hocmai, đây là kết quả của quá trình đổi mới dạy và học môn Ngữ văn trong trường phổ thông theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 – khi thông qua các văn bản đọc hiểu trong sách giáo khoa Ngữ văn, người dạy cung cấp cho người học kiến thức thể loại và tiếng Việt, hình thành kỹ năng đọc hiểu, cảm thụ, bàn luận, đối thoại… để thí sinh có thể tự chủ giải quyết các vấn đề mới mẻ của văn chương và cuộc sống trong đề thi.

Đề thi chính thức môn Ngữ văn năm nay bám sát cấu trúc đề thi tham khảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố từ tháng 2.. Nội dung các câu hỏi phần Đọc hiểu và phần Viết trong đề thi đều thuộc phạm vi kiến thức và kỹ năng theo “Yêu cầu cần đạt” của môn Ngữ văn - Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Ở Phần I Đọc hiểu (4 điểm) gồm 5 câu hỏi phân loại theo các mức độ nhận thức.

Theo giáo viên, hai câu hỏi số 1 và 2 đều thuộc mức độ nhận biết, trong đó câu 1 yêu cầu nhận biết về ngôi kể trong văn bản, một kiến thức về thể loại truyện kể đã rất quen thuộc với học sinh; câu 2 yêu cầu nhận biết về 2 dòng sông của quê hương Lê và Sơn, một chi tiết đã hiện hữu trong nội dung văn bản. Đây là hai câu hỏi giúp những thí sinh có lực học trung bình cũng có thể đạt điểm tối đa.

Khả năng phân loại chủ yếu xuất hiện trong các câu hỏi 3, 4, 5 ở các mức độ thông hiểu và vận dụng khi yêu cầu thí sinh có sự sâu sắc của tư duy và trải nghiệm.

Câu hỏi số 3 là câu hỏi ở mức độ thông hiểu, yêu cầu học sinh phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong 1 câu văn của đoạn trích - đây là câu hỏi kiểm tra đồng thời cả kỹ năng cảm thụ, kỹ năng phân tích và kiến thức tiếng Việt ở thí sinh.

Câu hỏi số 4 cũng là câu hỏi ở mức độ thông hiểu, yêu cầu thí sinh phân tích vai trò của 1 chi tiết đối với việc thể hiện nội dung văn bản.

“Đây là câu hỏi có khả năng phân loại tương đối tốt”, cô Trịnh Thu Tuyết đánh giá. Các thí sinh phải hiểu và cảm nhận được không chỉ hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống chiến đấu bảo vệ Tổ quốc mà còn phải cảm nhận được tình đồng đội, sự chung vai sát cánh của những người chiến sĩ – thấy được ý nghĩa của chi tiết trong việc thể hiện chủ đề của văn bản.

Câu hỏi số 5 ở mức độ vận dụng, yêu cầu học sinh vận dụng vốn văn học, vốn hiểu biết về cuộc sống, xã hội… để không chỉ lựa chọn hướng trả lời, cách tư duy và lập luận logic, xác đáng mà còn thể hiện tư duy và bản lĩnh độc lập, tự chủ khi phân tích được sự tương đồng về ý nghĩa trong 2 chi tiết của 2 văn bản, thấy được sự gắn bó thiêng liêng của mỗi con người với những vùng đất, vùng trời của quê hương đất nước.

"Các câu hỏi đọc hiểu vừa sức với học sinh khi kiểm tra những kiến thức, kỹ năng thuộc “Yêu cầu cần đạt” của môn Ngữ văn 2018 trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm các mức độ nhận thức, có ý nghĩa thực tế với cách sống của các em sau này", giáo viên nhận xét.

Ở Phần II Viết (6,0 điểm) cũng bám sát cấu trúc định dạng đề minh hoạ của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Vấn đề nghị luận của đề Ngữ văn vừa gần gũi, thiết thực, vừa chạm tới tình yêu quê hương đất nước rất thiêng liêng trong tâm hồn mỗi người dân Việt, đặc biệt có thể tạo hứng thú cho những học trò đang chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa mới mẻ của cuộc sống, nơi các em không chỉ trau dồi, phát huy năng lực và bản lĩnh cá nhân, mà còn phải luôn tự nhắc mình giữ trái tim ấm nóng với quê hương đất nước.

Giáo viên Trịnh Thu Tuyết

Câu 1 (2,0 điểm): Câu nghị luận văn học đưa ra yêu cầu cụ thể, thí sinh viết một đoạn văn với dung lượng khoảng 200 chữ về một khía cạnh của vấn đề rút ra từ đoạn trích của phần đọc hiểu, phân tích tình cảm của Lê dành cho Sơn trong văn bản. Yêu cầu trong câu viết đoạn cũng là nội dung chính được thể hiện xúc động trong trích đoạn của văn bản; qua việc phân tích tình cảm của Lê dành cho Sơn, thí sinh không chỉ cảm nhận được nội dung của đoạn trích mà còn thực hiện được kỹ năng phân tích một bình diện quan trọng của thể loại truyện kể. Đây cũng là những vấn đề quen thuộc trong yêu cầu cần đạt của chương trình, sẽ không làm khó cho thí sinh.

Câu 2 (4,0 điểm): Câu viết bài văn nghị luận xã hội yêu cầu thí sinh vận dụng kết quả đọc hiểu ngữ liệu và những hiểu biết về bối cảnh đất nước, viết bài nghị luận về chủ đề: Vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc.

"Có thể thấy đây là vấn đề mang tâm thế truyền thống, thiêng liêng nhưng lại rất cập nhật với bối cảnh xây dựng và phát triển của đất nước, đặc biệt trong “kỷ nguyên vươn mình”, cô Trịnh Thu Tuyết nói. Vấn đề vì thế vừa gần gũi, thiết thực, vừa chạm tới tình yêu quê hương đất nước rất thiêng liêng trong tâm hồn mỗi người dân Việt, đặc biệt có thể tạo hứng thú cho những học trò đang chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa mới mẻ của cuộc sống, nơi các em không chỉ trau dồi, phát huy năng lực và bản lĩnh cá nhân, mà còn phải luôn tự nhắc mình giữ trái tim ấm nóng với quê hương đất nước. Tư tưởng của bài luận cũng rất phù hợp với xu hướng đổi mới, hòa nhập của thời đại.

Là môn thi mở đầu cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, cũng là Kỳ thi đầu tiên của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đề thi môn Ngữ văn đã có những thay đổi cơ bản theo định hướng tiếp cận năng lực học sinh; bảo đảm đúng quy định về cấu trúc, định dạng đề thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025 , bám sát “Yêu cầu cần đạt” về kiến thức và kỹ năng môn Ngữ văn - Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Từ cấu trúc đề, nội dung ngữ liệu tới những cách đặt vấn đề trong hai phần Đọc hiểu và phần Viết đều cho thấy những nỗ lực đổi mới, đem lại nhiều hứng thú, thách thức và cơ hội cho các thí sinh ham hiểu biết, khám phá, có tư duy và kiến giải độc lập về các vấn đề trong văn chương cũng như cuộc sống xã hội.

"Giáo viên, học sinh cũng như xã hội nói chung vẫn chờ đợi những bước đi mạnh mẽ hơn trong hành trình đổi mới, chờ đợi những đề thi Ngữ văn đẹp, tiếp cận năng lực học sinh, góp phần hình thành những năng lực và phẩm chất cần thiết của các thế hệ người Việt Nam trong tương lai", cô Trịnh Thu Tuyết bày tỏ mong muốn.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều hoạt động tri của sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh tri ân người có công trong dịp lễ 30/4 và 1/5.

Ngày chiến thắng 30/4 không chỉ là ký ức

Kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) năm nay vượt ra khỏi ý nghĩa của một lần trở về ký ức, trở thành phép thử đối với giáo dục: làm thế nào để những giá trị của quá khứ không dừng lại ở cảm xúc.

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

Đồng hành cùng Đoàn công tác số 10 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa có cô giáo Phạm Hoàng Phương, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Chu Văn An A (Hà Nội) và cô giáo Ngô Thị Lan. Trong hải trình của mình, các cô mang theo những lá thư viết tay và món quà nhỏ do chính tay các em học sinh làm, gửi tặng các bạn trên đảo Đá Tây.

(Ảnh minh họa: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% trong năm học 2026-2027

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, đồng thời chia sẻ khó khăn với phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Tiết dạy minh họa "Ứng dụng AI hỗ trợ dạy học lớp 3".

Bước chuyển mạnh mẽ của lớp học truyền thống khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Những ngày này, khi cây phượng nơi sân Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum đỏ rực báo hiệu hè về, cũng là lúc nơi đây trở thành “điểm hẹn” của 57 thầy, cô giáo cốt cán khu vực tây Quảng Ngãi để cùng sinh hoạt chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý và dạy học trong giáo dục tiểu học”.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Phạm Thị Hân trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho nhà trường.

Quảng Trị: Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 29/4, tại phường Đồng Hới, Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đến dự có các đại biểu của tỉnh cùng đông đảo các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường qua các thời kỳ. 

Thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo trao quà, đồ dùng học tập tặng em Trần Văn Thiên.

Ngôi trường ấm áp tình yêu thương

Với khoảng 28% số học sinh là người dân tộc thiểu số cùng sự nâng cao chất lượng dạy học, thời gian qua, các thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo (xã Tam Dương Bắc, tỉnh Phú Thọ) luôn chú trọng giáo dục, vun đắp những giá trị nhân văn bằng tình yêu thương, chia sẻ với học sinh...

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh đại học năm 2026

Công tác tuyển sinh đại học những năm gần đây ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với xu hướng ổn định, tỷ lệ nhập học tăng cao và phương thức tuyển sinh ngày càng minh bạch. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ.

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

Theo Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), đến 22h ngày 24/4, hệ thống đăng ký trực tuyến thi tốt nghiệp THPT đã ghi nhận 482.193 thí sinh đăng ký dự thi, tương đương gần một nửa tổng số thí sinh dự kiến. So với quy mô hơn 1 triệu thí sinh dự kiến tham gia kỳ thi năm nay, hiện vẫn còn hơn 500.000 em chưa hoàn tất đăng ký.

Lớp học chữ bản Làng Sáng lúc nào cũng đông đủ học viên.

Gieo chữ trên đỉnh Làng Sáng

Giữa những bản làng cheo leo của tỉnh Sơn La, nơi cái nghèo và hủ tục từng níu chân bao phận đời, vẫn còn nhiều phụ nữ không biết chữ. Con chữ, với họ, thậm chí có lúc tưởng như không có cơ hội chạm tới. Nhưng trong màn đêm của bản Làng Sáng, xã Tà Xùa hôm nay, một lớp học xóa mù chữ đang bền bỉ sáng đèn.

Học sinh, sinh viên được trải nghiệm tại ngày hội.

Định hướng nghề nghiệp từ sớm: Giảm khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn

Tại Ngày hội hướng nghiệp Future Fest 2026, các chuyên gia ở các lĩnh vực giáo dục, y tế... đã trực tiếp chia sẻ, trao đổi với học sinh về cơ hội nghề nghiệp, kỹ năng lựa chọn ngành học phù hợp. Nhiều vấn đề thực tiễn cũng được đặt ra như cách xử lý khi chọn sai ngành nhằm tránh lãng phí thời gian và chi phí.

Em L.N.H.B bị nhiều thương tích nghi do thầy Nguyễn An Phong đánh.

Đồng Tháp: Tạm đình chỉ cơ sở dạy thêm có liên quan đơn phản ánh đánh học sinh

Ngày 25/4, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đạo Thạnh (tỉnh Đồng Tháp) Nguyễn Nhất Thi cho biết, địa phương đã ra quyết định tạm đình chỉ hoạt động giáo dục đối với hộ kinh doanh Nguyễn An Phong, dạy thêm Toán bậc trung học cơ sở từ ngày 24/4 đến khi có kết luận chính thức từ cơ quan Công an và ngành chức năng.

Thí sinh làm thủ tục tham gia Kỳ thi Đánh giá năng lực.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh: Mở rộng địa điểm tổ chức Kỳ thi Đánh giá năng lực đợt 2

Chiều 24/4, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trước nhu cầu đăng ký dự thi Kỳ thi Đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tăng cao, đơn vị này đã chủ động phối hợp các cơ sở giáo dục đại học khu vực miền trung để mở rộng địa điểm tổ chức thi.