Đề thi Ngữ văn lớp 10 của Hà Nội: Đổi mới nhưng gần gũi và vừa sức học sinh

Theo nhận xét của giáo viên, đề thi Ngữ văn chính thức của kỳ thi vào lớp 10 Hà Nội năm nay có đổi mới mạnh mẽ khi toàn bộ đề thi không lấy ngữ liệu trong sách giáo khoa. Tuy nhiên, đề ra vừa sức với học sinh khi vấn đề nghị luận xã hội được lựa chọn gần gũi, thiết thực. 

Thí sinh Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 Hà Nội (Ảnh: THẾ ĐẠI)
Thí sinh Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 Hà Nội (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Đề thi Ngữ văn Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2025-2026 của Hà Nội giữ cấu trúc gồm 2 phần Đọc hiểu và Viết, giống với định dạng đề thi tham khảo được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố.

Các giáo viên nhận xét, đề thi năm nay có một số điểm mới. Theo cô Đinh Thị Hương, giáo viên Ngữ văn Tuyensinh247, đề thi chính thức vào 10 môn Ngữ văn năm nay có bước chuyển biến mạnh mẽ khi toàn bộ đề thi không lấy ngữ liệu trong sách giáo khoa.

Vào năm 2024, đề thi được chia thành 2 phần với thang điểm lần lượt là 6,5 và 3,5 điểm, thì năm nay, là 4,0 và 6,0 điểm cho hai phần tương ứng với yêu cầu cụ thể của phần Đọc hiểu: đọc văn bản thơ tự do và trả lời các câu hỏi liên quan: thể thơ, hình ảnh, nội dung, biện pháp tu từ …; phần Viết: đoạn văn nghị luận văn học phân tích khổ thơ và bài văn nghị luận xã hội về cách để tìm thấy niềm vui tuổi học trò.

Với cấu trúc đề như trên, theo cô Đinh Thị Hương, thí sinh vẫn tiếp tục được rèn luyện kỹ năng đọc hiểu ở phần I, nhưng sẽ tập trung nhiều hơn vào việc thể hiện cảm xúc, suy nghĩ và quan điểm cá nhân.

Ở phần II, đoạn văn nghị luận văn học giúp học sinh phân tích, cảm nhận được giá trị nội dung, nghệ thuật 5 câu thơ cuối. Theo giáo viên, bài văn nghị luận xã hội rất hay và ý nghĩa, vấn đề nghị luận xã hội được lựa chọn gần gũi với đời sống, giúp học sinh bày tỏ ý kiến và suy nghĩ của bản thân về những chủ đề thiết thực, phù hợp với lứa tuổi: “Làm thế nào để tìm thấy niềm vui tuổi học trò”.

“Đề thi vừa sức học sinh, không quá khó và có nội dung gần gũi, thời sự. Các câu hỏi phù hợp, cho phép học sinh được bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân. Sự phân hóa đề thi sẽ chủ yếu nằm trong phần viết đoạn văn, bài văn”, cô Đinh Thị Hương nhận xét.

Nội dung trích đoạn bài thơ “Hạnh phúc” của tác giả Giang Nam rất gần với cuộc sống học trò và gia đình, thể hiện ước mơ giản dị, niềm vui bình dị của mỗi người dân sau chiến tranh. Đặc biệt, trong thời điểm hiện nay, khi giá trị gia đình, của hạnh phúc giản đơn được đề cao trước những biến động xã hội, đề thi này càng có tính thời sự, ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Thạc sĩ Lê Minh Thư, Tổ trưởng chuyên môn tổ Ngữ văn, Trường THPT Hòa Bình - La Trobe - Hà Nội đánh giá đề Ngữ văn thi lớp 10 của Hà Nội năm nay bảo đảm phân loại được học sinh. Các câu hỏi với các mức độ nhận thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng trong 120 phút làm bài bảo đảm sự hợp lý, vừa sức, nhưng cũng yêu cầu học sinh cần làm chủ thời gian để đạt được kết quả tốt.

Ở phần Đọc hiểu, bên cạnh các yêu cầu quen thuộc, học sinh có thể nhanh chóng đưa ra đáp án, như: xác định thể thơ, ghi lại các từ ngữ, hình ảnh thể hiện mong ước của cha, thì câu 3 với yêu cầu cách hiểu về nội dung câu thơ kết hợp với hoàn cảnh sáng tác của bài thơ - là câu hỏi hay đánh giá khả năng phân tích, cảm nhận và cả khả năng liên hệ, suy luận của học sinh.

Phần nghị luận xã hội với nội dung “làm thế nào để luôn tìm thấy niềm vui của tuổi học trò” đặt ra vấn đề nghị luận thiết thực, gần gũi. Tuy nhiên, để đạt điểm cao cũng sẽ là thách thức với học sinh khi phải đưa ra giải pháp sao cho thực tiễn, phù hợp, thể hiện nhìn nhận sâu sắc, chân thành.

Theo giáo viên Ngữ văn Đinh Thị Hương, đề thi Ngữ văn tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2025-2026 của Hà Nội bám sát kiến thức trong chương trình, bám sát chuẩn đầu ra của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tránh tình trạng học vẹt, học tủ. Bên cạnh đó, đề thi còn đặc biệt chú trọng vào việc đánh giá mức độ hiểu biết, năng lực tiếp nhận và phản hồi của học sinh.

Nội dung các câu hỏi xoay quanh hệ thống kỹ năng đọc-viết, kết hợp yêu cầu phân tích, cảm thụ văn bản thơ - thể loại văn học giàu tính nghệ thuật, góp phần rèn luyện tư duy thẩm mỹ, khả năng cảm xúc và diễn đạt ngôn ngữ cho học sinh. Vấn đề nghị luận được lựa chọn không quá xa lạ mà gần gũi với thực tế, phù hợp với tâm lý, tình cảm và nhận thức của lứa tuổi học trò, đồng thời phản ánh được những chuyển biến trong tư duy, quan niệm của thế hệ trẻ trong bối cảnh xã hội hiện đại.

"Thông qua việc bày tỏ chính kiến và quan điểm cá nhân về các hiện tượng, sự việc hoặc giá trị đạo đức-xã hội, học sinh được rèn luyện khả năng lập luận, tư duy phản biện và kỹ năng trình bày ý kiến một cách thuyết phục, từ đó hình thành tư duy độc lập", giáo viên nhận xét.

Có thể bạn quan tâm

Đại học Quốc gia Hà Nội cơ sở Hòa Lạc. (Ảnh: VNU)

Hà Nội: Đồng bộ hạ tầng khi di dời trường đại học

Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011 đã xác định trong các chương trình ưu tiên đầu tư việc “thực hiện việc di dời các cơ sở cao đẳng, đại học, y tế ở khu vực nội đô”.

(Ảnh minh họa: NAM HẢI)

Đề xuất tổ chức đánh giá định kỳ học sinh bằng bài kiểm tra trên máy tính

Các nhà trường phổ thông khi đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm kiểm tra, đánh giá và nhân lực vận hành theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo có thể tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ học sinh bằng bài kiểm tra trên máy tính, theo đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Kết quả điểm thi lại của thí sinh tự do có nhiều môn thấp hơn mức điểm trung bình thi lại của điểm thi. Ảnh: Thí sinh tự do chỉ đạt 3 điểm môn Vật lý.

Điểm thi lại của các thí sinh tự do tại điểm thi Trường chuyên Tuyên Quang nhiều môn dưới trung bình

Theo kết quả điểm thi lại tốt nghiệp vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, điểm trung bình thi lại theo môn của các thí sinh tự do tại điểm thi Trường chuyên Tuyên Quang đạt từ 3 điểm đến cao nhất là 7,25 điểm (tùy môn), nhiều môn điểm thấp dưới mức trung bình của nhóm thí sinh thi lại. 

Điểm thi lại của nhóm thí sinh chuyên Tuyên Quang: Dữ liệu hợp lý, năng lực được đánh giá đúng

Điểm thi lại của nhóm thí sinh chuyên Tuyên Quang: Dữ liệu hợp lý, năng lực được đánh giá đúng

Phân tích kết quả dữ liệu điểm thi lại tốt nghiệp của nhóm thí sinh chuyên Tuyên Quang, một số chuyên gia cho rằng năng lực thực chất của thí sinh đã được đánh giá đúng. Kết quả này góp phần lấy lại niềm tin của xã hội nhưng đồng thời cho thấy mức độ nghiêm trọng của những sai phạm xảy ra tại điểm thi Trường chuyên Tuyên Quang.

Kết quả thi lại môn Toán của thí sinh Trường chuyên Tuyên Quang.

Không có thí sinh nào đạt điểm 10 môn Toán trong lần thi lại tại điểm thi chuyên Tuyên Quang

Theo kết quả điểm thi lại kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 tại điểm thi Trường trung học phổ thông chuyên tỉnh Tuyên Quang được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố sáng 19/8, môn Toán không có thí sinh nào đạt điểm 10. Trước đó, điểm thi này đã có 147 thí sinh đạt điểm 10 môn Toán thi tốt nghiệp. 

Nụ cười học sinh xã Lóng Luông (cũ), một trong những địa phương từng là điểm nóng về ma túy. (Ảnh: LINH PHAN)

Chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" năm 2026 sẽ tổ chức school tour chủ đề "Lớp học reo vui"

Bước qua năm thứ 12 triển khai, chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" chuyển từ hình thức vinh danh, trao tặng sang đồng hành và tiếp sức toàn diện với nhiều hoạt động như tuyên dương gần 200 nhà giáo tiêu biểu, đến các điểm trường trong ngày đầu năm học mới, tổ chức school tour tri ân, triển lãm, cuộc thi trên mạng xã hội.

Đông đảo học sinh tham dự diễn đàn. (Ảnh: LONG THÀNH)

Trang bị kiến thức, kỹ năng bảo vệ bản thân cho học sinh trên không gian mạng

Ngày 17/8, Diễn đàn "Điều em muốn nói 2026" với chủ đề “Vaccine số cho em” diễn ra tại Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Nguyễn Siêu (Hà Nội) với mục tiêu tạo không gian để học sinh, phụ huynh, nhà trường và các chuyên gia cùng trao đổi về sức khỏe tâm thần học đường... từ áp lực và tác động của môi trường mạng.