Đề thi Ngữ văn lớp 10 của Hà Nội: Đổi mới nhưng gần gũi và vừa sức học sinh

Theo nhận xét của giáo viên, đề thi Ngữ văn chính thức của kỳ thi vào lớp 10 Hà Nội năm nay có đổi mới mạnh mẽ khi toàn bộ đề thi không lấy ngữ liệu trong sách giáo khoa. Tuy nhiên, đề ra vừa sức với học sinh khi vấn đề nghị luận xã hội được lựa chọn gần gũi, thiết thực. 

Thí sinh Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 Hà Nội (Ảnh: THẾ ĐẠI)
Thí sinh Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 Hà Nội (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Đề thi Ngữ văn Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2025-2026 của Hà Nội giữ cấu trúc gồm 2 phần Đọc hiểu và Viết, giống với định dạng đề thi tham khảo được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố.

Các giáo viên nhận xét, đề thi năm nay có một số điểm mới. Theo cô Đinh Thị Hương, giáo viên Ngữ văn Tuyensinh247, đề thi chính thức vào 10 môn Ngữ văn năm nay có bước chuyển biến mạnh mẽ khi toàn bộ đề thi không lấy ngữ liệu trong sách giáo khoa.

Vào năm 2024, đề thi được chia thành 2 phần với thang điểm lần lượt là 6,5 và 3,5 điểm, thì năm nay, là 4,0 và 6,0 điểm cho hai phần tương ứng với yêu cầu cụ thể của phần Đọc hiểu: đọc văn bản thơ tự do và trả lời các câu hỏi liên quan: thể thơ, hình ảnh, nội dung, biện pháp tu từ …; phần Viết: đoạn văn nghị luận văn học phân tích khổ thơ và bài văn nghị luận xã hội về cách để tìm thấy niềm vui tuổi học trò.

Với cấu trúc đề như trên, theo cô Đinh Thị Hương, thí sinh vẫn tiếp tục được rèn luyện kỹ năng đọc hiểu ở phần I, nhưng sẽ tập trung nhiều hơn vào việc thể hiện cảm xúc, suy nghĩ và quan điểm cá nhân.

Ở phần II, đoạn văn nghị luận văn học giúp học sinh phân tích, cảm nhận được giá trị nội dung, nghệ thuật 5 câu thơ cuối. Theo giáo viên, bài văn nghị luận xã hội rất hay và ý nghĩa, vấn đề nghị luận xã hội được lựa chọn gần gũi với đời sống, giúp học sinh bày tỏ ý kiến và suy nghĩ của bản thân về những chủ đề thiết thực, phù hợp với lứa tuổi: “Làm thế nào để tìm thấy niềm vui tuổi học trò”.

“Đề thi vừa sức học sinh, không quá khó và có nội dung gần gũi, thời sự. Các câu hỏi phù hợp, cho phép học sinh được bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân. Sự phân hóa đề thi sẽ chủ yếu nằm trong phần viết đoạn văn, bài văn”, cô Đinh Thị Hương nhận xét.

Nội dung trích đoạn bài thơ “Hạnh phúc” của tác giả Giang Nam rất gần với cuộc sống học trò và gia đình, thể hiện ước mơ giản dị, niềm vui bình dị của mỗi người dân sau chiến tranh. Đặc biệt, trong thời điểm hiện nay, khi giá trị gia đình, của hạnh phúc giản đơn được đề cao trước những biến động xã hội, đề thi này càng có tính thời sự, ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Thạc sĩ Lê Minh Thư, Tổ trưởng chuyên môn tổ Ngữ văn, Trường THPT Hòa Bình - La Trobe - Hà Nội đánh giá đề Ngữ văn thi lớp 10 của Hà Nội năm nay bảo đảm phân loại được học sinh. Các câu hỏi với các mức độ nhận thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng trong 120 phút làm bài bảo đảm sự hợp lý, vừa sức, nhưng cũng yêu cầu học sinh cần làm chủ thời gian để đạt được kết quả tốt.

Ở phần Đọc hiểu, bên cạnh các yêu cầu quen thuộc, học sinh có thể nhanh chóng đưa ra đáp án, như: xác định thể thơ, ghi lại các từ ngữ, hình ảnh thể hiện mong ước của cha, thì câu 3 với yêu cầu cách hiểu về nội dung câu thơ kết hợp với hoàn cảnh sáng tác của bài thơ - là câu hỏi hay đánh giá khả năng phân tích, cảm nhận và cả khả năng liên hệ, suy luận của học sinh.

Phần nghị luận xã hội với nội dung “làm thế nào để luôn tìm thấy niềm vui của tuổi học trò” đặt ra vấn đề nghị luận thiết thực, gần gũi. Tuy nhiên, để đạt điểm cao cũng sẽ là thách thức với học sinh khi phải đưa ra giải pháp sao cho thực tiễn, phù hợp, thể hiện nhìn nhận sâu sắc, chân thành.

Theo giáo viên Ngữ văn Đinh Thị Hương, đề thi Ngữ văn tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2025-2026 của Hà Nội bám sát kiến thức trong chương trình, bám sát chuẩn đầu ra của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tránh tình trạng học vẹt, học tủ. Bên cạnh đó, đề thi còn đặc biệt chú trọng vào việc đánh giá mức độ hiểu biết, năng lực tiếp nhận và phản hồi của học sinh.

Nội dung các câu hỏi xoay quanh hệ thống kỹ năng đọc-viết, kết hợp yêu cầu phân tích, cảm thụ văn bản thơ - thể loại văn học giàu tính nghệ thuật, góp phần rèn luyện tư duy thẩm mỹ, khả năng cảm xúc và diễn đạt ngôn ngữ cho học sinh. Vấn đề nghị luận được lựa chọn không quá xa lạ mà gần gũi với thực tế, phù hợp với tâm lý, tình cảm và nhận thức của lứa tuổi học trò, đồng thời phản ánh được những chuyển biến trong tư duy, quan niệm của thế hệ trẻ trong bối cảnh xã hội hiện đại.

"Thông qua việc bày tỏ chính kiến và quan điểm cá nhân về các hiện tượng, sự việc hoặc giá trị đạo đức-xã hội, học sinh được rèn luyện khả năng lập luận, tư duy phản biện và kỹ năng trình bày ý kiến một cách thuyết phục, từ đó hình thành tư duy độc lập", giáo viên nhận xét.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

Để công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố được triển khai đồng bộ, thống nhất, bảo đảm an toàn thực phẩm, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành "Hướng dẫn quy trình tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội" gồm 10 bước. 

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 13/TT-BGDĐT sửa đổi Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Kỳ thi năm 2026 tiếp tục giữ ổn định, chú trọng tinh giản thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và điều chỉnh phù hợp mô hình quản lý mới nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức, tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh.

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

Ngày 12/3/2026, theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027. Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027 diễn ra trong hai ngày 30 và 31/5/2026.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 66/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục; trong đó quy định rõ thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập, dân lập, tư thục, cơ sở giáo dục thành lập theo diện Hiệp định với nước ngoài.

Sách giáo khoa các môn Ngoại ngữ 1: tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung Quốc của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (Ảnh minh họa)

Tổ chức thẩm định sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức thẩm định năm 2026 sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của các tổ chức, cá nhân. Thời hạn đăng ký số lượng, tên bản mẫu sách giáo khoa đề nghị thẩm định của môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 là trước ngày 15/4.

Thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông để bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp lại bộ máy thanh tra; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu tổ chức thi.

Sinh viên học tập tại Khoa Điều dưỡng, Trường đại học Y Dược Thái Bình.

Đại học Y Dược Thái Bình công bố số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển năm 2026

Ngày 10/3, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thanh Bình, Trưởng phòng quản lý đào tạo đại học (Trường đại học Y Dược Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) cho biết: Chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh chính quy trình độ đại học năm 2026, hiện nay nhà trường đã công bố các ngành đào tạo, số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển.

Học sinh Trường trung học phổ thông Yên Hòa (Hà Nội) sử dụng AI trong học tập, nghiên cứu.

Đổi mới phương pháp giáo dục qua trí tuệ nhân tạo

Thời gian qua, nhiều cơ sở giáo dục đã sớm nhận diện trí tuệ nhân tạo (AI) là xu hướng tất yếu trong hoạt động giáo dục và chuyển đổi số. Đến nay, các cơ sở giáo dục phổ thông đã có kế hoạch thực hiện khá hiệu quả nội dung giáo dục AI, qua đó góp phần phát triển năng lực học tập, tư duy, trải nghiệm cho học sinh.