Để lễ thiêng và hội vui

Sau ba năm gián đoạn do tác động của đại dịch Covid-19, Xuân Quý Mão 2023 đánh dấu sự trở lại của các hoạt động lễ hội tưng bừng trên mọi vùng miền đất nước, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân. Mùa lễ hội năm nay cũng được dự báo từ sớm sẽ thu hút đông đảo du khách thập phương, với nhiều phương án bảo đảm an ninh, an toàn được các ban quản lý di tích, ban tổ chức lễ hội chuẩn bị sẵn sàng.
Luống cày đầu năm tại Lễ hội Tịch điền (tỉnh Hà Nam) vào ngày mồng 6 Tết Quý Mão. Ảnh: Mai Thi
Luống cày đầu năm tại Lễ hội Tịch điền (tỉnh Hà Nam) vào ngày mồng 6 Tết Quý Mão. Ảnh: Mai Thi

Những ngả đường về lễ hội

Ba mùa lễ không có hội khiến cho nhu cầu của người dân được quay trở lại với loại hình sinh hoạt văn hóa tinh thần truyền thống nhân dịp đầu năm mới càng tăng cao. Tại lễ hội Chùa Hương (Hà Nội), không chờ khai hội mà từ những ngày đầu năm mới, lượng khách đổ về di tích này đã rất đông. Cao điểm vào ngày khai hội mồng 6 tháng Giêng (ngày 27/1/2023), lượng khách lên tới gần bốn vạn người, khiến mọi nẻo đường hướng về chùa Thiên Trù, động Hương Tích chật kín. Hàng loạt các dịch vụ, hạ tầng phục vụ lễ hội cũng được huy động hết công suất, gần năm nghìn đò được hạ thủy để phục vụ nhu cầu đi lại trên suối Yến.

Chùa Hương mở cửa đón khách từ 30 tháng Chạp năm Nhâm Dần (ngày 21/1). Tính đến ngày khai hội, lượng khách đạt khoảng 150 nghìn người. Lượng khách sau ngày khai hội liên tục tăng và đặc biệt tăng cao vào dịp cuối tuần. Đây là thực tế đã được dự báo từ trước. Để bảo đảm thực hiện tốt công tác quản lý và tổ chức, Ban tổ chức lễ hội đã chủ động triển khai kế hoạch cùng nhiều phương án dự phòng nhằm tránh ùn tắc giao thông. Phó Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức Đặng Văn Cảnh cho biết: "Lễ hội chùa Hương năm 2023 có nhiều điểm mới, nổi bật là chuyển đổi cách thức thanh toán tiền vé tham quan và dịch vụ thuyền, đò: Ban tổ chức đã in vé, hóa đơn điện tử và hoàn thiện hệ thống kiểm soát vé qua mã vạch QR Code với 10 lối kiểm soát, tổ chức tập huấn cho đội ngũ thực hành hệ thống kiểm soát vé, bảo đảm thành thạo kỹ năng và công tác phối hợp giữa các công đoạn".

Tại tỉnh Quảng Ninh, dù lễ hội Xuân Yên Tử chưa chính thức khai mạc nhưng lượng du khách đã tăng mạnh từ ngày mồng 1 Tết (ngày 22/1). Những ngày cuối tuần, lượng khách tăng cao và có thể đông hơn nữa từ sau ngày khai hội. Sau hai năm "lỡ hẹn", năm nay, lễ hội Xuân Yên Tử khai hội vào ngày 10 tháng Giêng (ngày 31/1) và kéo dài suốt ba tháng. Điểm mới của mùa lễ hội Xuân Yên Tử năm nay là Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh sẽ tổ chức nhiều hoạt động tâm linh vào ban đêm như lễ cầu an, lễ chúc phúc…

Dự kiến năm nay sẽ có hơn một triệu Phật tử, người dân địa phương và khách du lịch về Yên Tử. Hòa thượng Thích Thanh Quyết, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh: "Để mùa lễ hội diễn ra bình an, lành mạnh, mong rằng sẽ có sự chung tay, đồng hành của các tăng ni, phật tử, du khách thập phương, đặc biệt trong việc tuyên truyền về thực hiện nếp sống văn minh, an ninh trật tự, an toàn trong lễ hội".

Đông đảo du khách đến lễ hội Chùa Hương năm nay. Ảnh: Lê Sơn
Đông đảo du khách đến lễ hội Chùa Hương năm nay. Ảnh: Lê Sơn

Bảo đảm an toàn, văn minh trong mùa lễ hội

Tại lễ hội Chùa Hương, Ban tổ chức đặc biệt chú trọng tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm xây dựng nếp sống văn minh trong hoạt động lễ hội, kiên quyết đẩy lùi mọi hiện tượng tiêu cực. Tại Đền Trần (tỉnh Nam Định), sẽ có năm vòng an ninh được thực hiện trong lễ Khai ấn đêm 14 tháng Giêng (ngày 4/2) nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho nhân dân, du khách thập phương dự lễ hội đầu Xuân.

Trao đổi ý kiến với chúng tôi, Cục trưởng Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Ninh Thị Thu Hương cho biết: "Sau một thời gian dài tạm dừng mọi hoạt động đông người, năm nay, chắc chắn lễ hội tại các di tích sẽ rất đông, thậm chí đột biến về số lượng khách. Trước thực trạng này, ngay từ sớm, Cục Văn hóa cơ sở đã tổ chức các đoàn công tác tới một số địa phương có lễ hội lớn, quán triệt việc triển khai Chỉ thị 274 của Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong đó có nội dung tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động lễ hội".

Tại Công văn số 1240/VHCS-NSVH về tăng cường công tác quản lý, tổ chức lễ hội năm 2023 và Tết Nguyên đán Quý Mão, Cục Văn hóa cơ sở đề nghị các địa phương tăng cường thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội; có các biện pháp nhằm ngăn chặn kịp thời biểu hiện tiêu cực, lợi dụng lễ hội để thu lợi bất chính; kiên quyết không để các hành vi chen lấn, tranh cướp, hoạt động mê tín dị đoan, cờ bạc, ăn xin trá hình, dịch vụ đổi tiền lẻ để hưởng chênh lệch… diễn ra trong lễ hội. Đặc biệt, Công văn có nhấn mạnh nội dung xây dựng và triển khai các phương án bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối cho người tham gia lễ hội, có phương án xử lý kịp thời tình huống phát sinh.

Đặc biệt, ngay trong thời điểm dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp, Cục Văn hóa cơ sở đã đồng hành với nhiều địa phương để cùng bàn thảo phương án tổ chức lễ hội đón xuân phù hợp, bảo đảm an toàn cho nhân dân và du khách, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm thường xuyên và lâu dài của địa phương, nhất là ở một số huyện có lễ hội còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hoặc tồn tại những lệ, tục không phù hợp với đời sống mới, như hội Phết Hiền Quan (huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ), hai lễ hội ở tỉnh Vĩnh Phúc: lễ hội Đúc Bụt (huyện Tam Dương) và hội Chọi trâu Hải Lựu (huyện Sông Lô)… Mùa lễ hội năm nay, một số địa phương đã gửi lên Bộ, Cục kịch bản, phương án tổ chức cụ thể. "Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có những văn bản yêu cầu địa phương tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trước, trong và sau lễ hội. Đồng thời, chúng tôi đã và sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương có lễ hội thu hút đông đảo du khách này diễn ra thuận lợi, an toàn…" - bà Hương cho biết.

Để phần lễ giữ được giá trị thiêng liêng và phần hội vui, không thể chỉ trông chờ riêng vào nỗ lực quản lý của các ban, ngành, cơ quan chức năng mà rất cần nỗ lực của mỗi chủ thể - chính là người tham dự và tham gia vận hành mọi hoạt động trong khuôn khổ lễ hội. Hy vọng mùa lễ hội sau ba năm gián đoạn bởi đại dịch Covid-19 được thật sự trọn vẹn.

Có thể bạn quan tâm

Quốc Trường và cô giáo Thủy Tiên tại Festival Piano Talent toàn quốc 2026.

Tài năng nhí Lâm Đồng đam mê piano cổ điển

Chỉ sau hai năm theo đuổi piano, dù không có bệ phóng từ truyền thống gia đình, Khương Trương Quốc Trường - cậu bé 10 tuổi quê Lâm Đồng đã chứng minh tài năng xuất sắc và niềm đam mê bên phím đàn.

Trải nghiệm khác biệt

Trải nghiệm khác biệt

38 tác phẩm hội họa và 5 tác phẩm điêu khắc của 36 tác giả hiện sống tại thành phố Đà Nẵng được chọn giới thiệu trong triển lãm Sắc màu đất Quảng, trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng, từ ngày 15/4 đến 5/5.

Nguyễn Đức Hiếu trong vở ballet Don Quixote, Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam, năm 2025. (Ảnh NVCC)

Tôi muốn làm giàu cho văn hóa Việt bằng ballet

Nguyễn Đức Hiếu đang được xem là gương mặt nam diễn viên ballet mới đầy tài năng của Việt Nam. Anh vừa xuất sắc giành giải Nhất – vòng chung khảo của Liên hoan Nghệ thuật châu Á-Thái Bình Dương 2026 (The Asia Pacific International Arts Festival), diễn ra vào tháng 3, tại Thành Đô, Trung Quốc.

Hai bộ trang phục mới của đồng bào người Chứt nổi bật tại Không gian trưng bày. (Ảnh An Trung)

Phía sau một trưng bày giản dị

Không nhiều hiện vật, thông tin chủ yếu được trình bày ở dạng phác đồ các mốc thời gian kèm một số hình ảnh tư liệu chọn lọc, diện tích sàn có lẽ cũng chỉ hơn 30m2, vậy mà trưng bày ấy lại có thể mở ra trước mắt người xem nhiều chiều suy cảm…

Đầm An Khê nằm trong quần thể Di tích văn hóa Sa Huỳnh có nhiều tiềm năng phát triển du lịch.

Quy hoạch “ngược dòng” hay sự đánh đổi không tương xứng

Dù đã có rất nhiều thay đổi trong nhận thức, cùng với những mô hình bảo tồn và khai thác thành công giá trị di sản mang lại nhiều tác động tích cực cho kinh tế-xã hội, nhiều di sản văn hóa đặc biệt giá trị vẫn đang đứng trước những nguy cơ lớn, khi đặt cạnh bài toán về phát triển.

Lan tỏa tự hào A80 (Hà Nội, 2025)

Sống động những khoảnh khắc

Sáng 15/4, tại Nhà triển lãm 45 Tràng Tiền (Hà Nội) sẽ diễn ra triển lãm “Những người ta gặp” của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Anh Tuấn.

Nhà sưu tập Trần Thắng. (Ảnh Hoài Phương)

Tôi đã say mê sưu tập tác phẩm của Lê Bá Đảng

Họa sĩ Lê Bá Đảng (1921-2015) là một tên tuổi ở tầm mức quốc tế, được vinh danh là Nghệ sĩ có tài năng lớn và tư tưởng nhân đạo (bởi Viện Quốc tế Saint Louis/The International Institute of Saint Louis, Mỹ, năm 1989).

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là đơn vị bảo tàng công lập hiếm hoi trong cả nước hiện duy trì mô hình Không gian triển lãm mỹ thuật trực tuyến, hoàn toàn miễn phí, khai thác từ dữ liệu số hóa hiện vật sưu tập của Bảo tàng. (Trong ảnh là không gian trưng bày Sắc xuân, giới thiệu tranh dân gian Việt Nam). (Ảnh chụp màn hình: An Trung)

Mục tiêu lớn và bài toán về nguồn lực thực hiện

Đề án Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đề án nêu rõ phạm vi và đối tượng hướng đến có tính bao trùm, với nhiều yêu cầu, mục tiêu tổng quát, cụ thể cùng các nhóm nhiệm vụ, giải pháp nền tảng và chuyên biệt, đồng thời triển khai ngay từ năm 2026.

Chắp cánh khát vọng

Chắp cánh khát vọng

Tủ sách Thanh niên của Nhà xuất bản Kim Đồng vừa được ra mắt, với 12 tác phẩm văn học nổi tiếng dành cho thanh niên của các tác giả trong và ngoài nước.

Đã đến lúc khơi lại các dòng kênh?

Sau hàng thập kỷ nỗ lực bê-tông hóa các kênh, mương trong khu vực nội đô như một giải pháp kinh tế và hiệu quả để giải cùng lúc các bài toán về giao thông và ô nhiễm môi trường, có lẽ, đã đến lúc Thủ đô Hà Nội cần có một đánh giá tổng thể về những được- mất trong hướng tiếp cận này.

Nhiều sáng tạo với âm nhạc của Trịnh Công Sơn đã đưa ca sĩ Hà Lê đến gần với công chúng hôm nay. (Ảnh NVCC)

Nhạc Trịnh giúp sự nghiệp của tôi sang trang

Với Hà Lê, nhiều ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã được “tung tẩy” trong một phong cách mới hoàn toàn. Nhạc Trịnh trở thành chìa khóa để Hà Lê tạo dựng sự nghiệp và dấu ấn âm nhạc cho riêng mình. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng anh.

Tác phẩm “Hội hè miên man” của Phi Phi Oanh, 2026, sơn mài trên plastic, 60 x 60 cm.

Sống động và huyền ảo

Triển lãm sơn mài mang tên “Hội hè miên man” (A Moveable Feast) đang diễn ra tại ART30 Gallery (30 Quang Trung, Hà Nội), từ ngày 24/3 đến 19/4.

Khối Văn hóa, Thể thao diễu hành Kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9/2025.

Những con số cùng niềm tin kỳ vọng

Nhanh chóng và cụ thể, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Tác phẩm Chợ cũ quê tôi, sơn mài, 100x160cm, năm 1991, trưng bày tại triển lãm Hồn quê. Ảnh: An Trung

Ấm áp hồn quê trong hội họa Hoàng Sùng

Những bức tranh sơn mài khổ lớn, có bức tới 120x275cm, nhưng không gây cảm giác choáng ngợp mà như lời mời chân tình tới người xem, cùng bước vào một không gian quê hương thuở đã xa song dường như vẫn luôn thân gần, ấm áp.

Một thước đo cần được căn chỉnh lại

Một thước đo cần được căn chỉnh lại

Có một thực tế tưởng như nghịch lý là, khi công nghệ đang giúp con người mở rộng biên độ giao tiếp vượt qua hầu hết các biên giới vật lý, thì môi trường văn hóa cơ sở lại càng đóng vai trò quan trọng làm giàu và cân bằng đời sống tinh thần cho mỗi cá nhân, nhưng với góc tiếp cận và những con đường mới.

Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam) được số hoá bằng công nghệ thực tế ảo.

Chiếc chìa khóa và định hướng "2 trong 1"

Số hóa di sản đang được xem là chiếc chìa khóa diệu kỳ, vừa giúp lưu giữ lại hình ảnh chân thật về những giá trị đặc sắc đang bị thời gian và sự phát triển của xã hội hiện đại đe dọa,

Nhiều ca sĩ trẻ đã coi trang facebook cá nhân là kênh quảng bá hoạt động nghệ thuật, với lượng người theo dõi lớn (Trong ảnh: Ca sĩ Hà Myo đăng tải hình ảnh biểu diễn tại Ấn Độ, ngày 17/3/2026, trên trang Facebook có hơn 350.000 người theo dõi.

Thúc đẩy xây dựng môi trường số lành mạnh

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Từ ngày 5/3/2026, Bộ Quy tắc này sẽ chính thức thay thế Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành cách đây gần 5 năm.

Vẻ đẹp lý tưởng

Vẻ đẹp lý tưởng

Từ 7/3 đến ngày 6/5, Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom-VCCA, Hà Nội, giới thiệu trưng bày Bóng hình em, Vần thơ anh, bao gồm hình ảnh tác phẩm hội họa thuộc trường phái Tiền Raphael, ra đời trong thế kỷ 19, tại Vương quốc Anh.

Mùa sáng tạo mới

Mùa sáng tạo mới

Vở múa Khổng tước, gắn liền với tên tuổi Dương Lệ Bình, người được mệnh danh “chim công làng múa” Trung Quốc, lần đầu ra mắt tại Việt Nam, với bốn suất diễn (Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội), từ ngày 6-8/3.

Cảnh trong phim Hoàng tử quỷ.

Khi thị hiếu khán giả đảo chiều

Điện ảnh trong nước đã và đang không chỉ ghi dấu ấn đặc biệt ngoạn mục về doanh thu, việc chiếm thị phần tại rạp chiếu mà còn… chứng kiến dấu hiệu thoái trào của một số “thương hiệu”, dòng phim dù chỉ một năm trước đó, vẫn còn hái ra tiền. Phải chăng, thị hiếu khán giả đang biến động?

Nguồn ảnh: Báo Nhân Dân điện tử

Linh vật và câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Thành phố Đà Nẵng có lẽ là địa phương đầu tiên trong cả nước chính thức thực hiện việc bố trí các linh vật chào năm mới tại một số địa điểm cố định, sau khi kết thúc trưng bày tại các hoạt động chào Xuân Bính Ngọ.

Biển đảo quê hương là một chủ đề được đề cập trong Ngày thơ Việt Nam năm 2025. Ảnh Tú Nhi

Thơ ca “trước biển lớn”

Được tổ chức tại Quảng Ninh vào ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026 chọn chủ đề "Trước biển lớn", tôn vinh những vần thơ về biển đảo - “hồ sơ bảo vệ lãnh hải” của đất nước.