Để hệ tiêu hóa không“biểu tình” vào ngày Tết

Những bữa tiệc với nhiều đạm vào ngày Tết khiến hệ tiêu hóa của bạn bị quá tải, đặc biệt với những người đang “sống chung” với viêm loét dạ dày, viêm đại tràng.

Thứ Ba, ngày 10/02/2026 - 08:20

Bảo vệ dạ dày xuyên Tết

Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Bình Nguyên - Trung tâm Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, ngày Tết, việc ăn uống thất thường, ăn nhiều bữa, ăn muộn hoặc bỏ bữa là “kẻ thù” hàng đầu của dạ dày và đại tràng.

Do đó, để hạn chế nguy cơ bùng phát triệu chứng, người bệnh cần ghi nhớ 3 nguyên tắc cơ bản.

Đầu tiên là phải duy trì nhịp sinh học bằng việc cố gắng ăn đúng bữa, đặc biệt không bỏ bữa sáng. Khi dạ dày trống rỗng, axit dư thừa sẽ tấn công niêm mạc, làm tăng nguy cơ đau và loét.

Hai là kiểm soát thực phẩm dễ gây kích ứng. Bánh chưng, giò chả, dưa hành tuy ngon nhưng dễ gây đầy bụng, ợ chua. Nên ăn lượng vừa phải và ăn kèm nhiều rau xanh để tăng chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa.

Ba là ăn chậm, nhai kỹ sẽ giúp giảm gánh nặng cơ học cho dạ dày, đặc biệt quan trọng với người đang có tổn thương niêm mạc.

Đối với bệnh nhân bị viêm loét dạ dày, bác sĩ Phạm Bình Nguyên khuyến cáo tốt nhất người bệnh nên tránh hoàn toàn, bởi rượu bia có thể gây tổn thương trực tiếp niêm mạc dạ dày, làm nặng thêm tình trạng viêm loét.

Trong trường hợp khó từ chối, người bệnh cần lưu ý giới hạn lượng uống: Không quá 1 đơn vị cồn/ngày (tương đương khoảng 1 lon bia hoặc 1 ly rượu vang). Bên cạnh đó, tuyệt đối không uống khi đói, nên ăn lót dạ bằng cơm hoặc cháo để tạo “lớp đệm” bảo vệ dạ dày. Khi uống bia rượu cần uống kèm nước lọc, giúp pha loãng nồng độ cồn và hỗ trợ đào thải độc tố.

Với bệnh nhân viêm đại tràng, bác sĩ Nguyên nhấn mạnh một số nguyên tắc quan trọng như ăn chín, uống sôi, tránh các món sống như gỏi cá, tiết canh, nem chua để phòng nhiễm trùng đường ruột; hạn chế đồ ngọt và nước có gas, vì dễ gây lên men, chướng bụng và rối loạn tiêu hóa và đừng quên “người bạn đồng hành” là thuốc

Dù đi chơi hay về quê ăn Tết, người bệnh cần mang theo đầy đủ thuốc điều trị đang sử dụng và các thuốc hỗ trợ (men tiêu hóa, thuốc bao niêm mạc…) theo đúng chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng tạm thời thuyên giảm.

Thực phẩm nên dự trữ hỗ trợ hệ tiêu hóa ngày Tết

Để chủ động bảo vệ hệ tiêu hóa cho cả gia đình trong suốt kỳ nghỉ, Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Bình Nguyên khuyên nên dự trữ một số thực phẩm có lợi như sữa chua và thực phẩm lên men tự nhiên: Cung cấp lợi khuẩn (probiotics), giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm đầy bụng, khó tiêu sau các bữa ăn nhiều đạm.

Chuối chín giúp trung hòa axit dư thừa và cung cấp pectin hỗ trợ nhu động ruột. Tuy nhiên, người bị viêm loét dạ dày không nên ăn chuối tiêu khi đói; nếu ăn, nên dùng sau bữa và theo dõi phản ứng của cơ thể.

Một ly trà gừng mật ong ấm vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn nhiều dầu mỡ giúp làm dịu dạ dày, giảm buồn nôn, đầy hơi. Trong thời tiết lạnh, nước gừng mật ong ấm còn giúp “đánh thức” hệ tiêu hóa nhẹ nhàng.

Rau lá xanh (súp lơ, mồng tơi, rau cải…) giúp cung cấp chất xơ hòa tan, giúp phòng táo bón do ăn nhiều thịt mỡ, bánh chưng. Các món từ khoai tây, khoai lang là tinh bột dễ tiêu, có tác dụng bao bọc niêm mạc dạ dày, giảm kích ứng từ các món cay nóng.

Nước dừa tươi giúp bù điện giải tự nhiên, đặc biệt hữu ích khi bị rối loạn tiêu hóa hoặc mệt mỏi sau uống rượu bia.

“Tết là để sum vầy, đừng để những cơn đau tiêu hóa làm mất đi niềm vui. Ăn uống điều độ, biết cách từ chối khéo léo những lời chúc tụng quá đà chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe của bạn”, Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Bình Nguyên khuyến cáo.

MẠNH TRẦN