Đẩy nhanh các dự án đầu tư công chậm tiến độ

Thành phố Hồ Chí Minh đang có hàng trăm dự án đầu tư công chậm tiến độ, khiến không ít dự án bị đội vốn trong quá trình triển khai. Để tháo gỡ, năm 2024, thành phố sẽ phải làm gì để đưa các dự án này đi đúng quỹ đạo?
Dự án cải tạo Rạch Xuyên Tâm được UBND Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt từ năm 2002, kéo dài hơn 20 năm vẫn chưa xong.
Dự án cải tạo Rạch Xuyên Tâm được UBND Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt từ năm 2002, kéo dài hơn 20 năm vẫn chưa xong.

Chậm tiến độ, đội vốn

Đường Lã Xuân Oai, đoạn từ nút giao Lê Văn Việt đến nút giao D2 (TP Thủ Đức) có tổng mức đầu tư ban đầu gần 580 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng là khoảng 184 tỷ đồng và 298 tỷ đồng chi cho bồi thường giải phóng mặt bằng. Thế nhưng, chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng đã tăng đáng kể, từ 298 tỷ đồng được duyệt, so với chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án là 300 tỷ đồng là bố trí đủ, đã tăng lên 574 tỷ đồng, vượt 274 tỷ đồng. Khoản chi phí này đã vượt vốn đầu tư ban đầu, làm tăng tổng vốn đầu tư cho đoạn đường này lên khoảng 882 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, đoạn từ nút giao Lò Lu đến nút giao Nguyễn Duy Trinh có tổng mức đầu tư hơn 502 tỷ đồng cũng chưa được triển khai do công tác giải phóng mặt bằng. Chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng tăng làm tổng mức đầu tư đoạn đường này cũng tăng theo từ 502 tỷ đồng lên 685 tỷ đồng.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng TP Thủ Đức, tổng chi phí giải phóng mặt bằng tăng lên của dự án nâng cấp, mở rộng đoạn đường Lã Xuân Oai cho cả hai đoạn là gần 485 tỷ đồng, gần bằng một nửa tổng vốn đầu tư ban đầu (khoảng 1.082 tỷ đồng).

Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Lê Thị Huỳnh Mai thông tin, hiện nay, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đạt thấp, chưa bảo đảm tiến độ theo yêu cầu. Đến cuối tháng 4/2024, Thành phố Hồ Chí Minh mới chỉ giải ngân hơn 5.969 tỷ đồng, đạt 7,5% số vốn được giao.

Cụ thể, tổng khối lượng thực hiện các dự án sử dụng vốn đầu tư công trong kỳ là hơn 43.696 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 71,65% so với kế hoạch vốn đầu tư công năm 2023 được giao của thành phố. Số dự án thực hiện đầu tư trong kỳ là 1.930 dự án, trong đó số chuyển tiếp là 1.676 dự án; số khởi công mới là 254 dự án.

Theo UBND Thành phố Hồ Chí Minh, nhìn chung về quy trình, thủ tục đầu tư công gồm nhiều bước, giai đoạn dẫn đến kéo dài thời gian triển khai thực hiện dự án. Ngoài ra, Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố trực thuộc Trung ương, thuộc loại đô thị đặc biệt nên có số lượng dự án đầu tư công lớn.

Trao đổi ý kiến về vấn đề này, PGS, TS Nguyễn Bá Hoàng, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, nguyên nhân chính gây chậm trễ trong giải ngân vốn đầu tư công là vướng mắc về thủ tục pháp lý liên quan đất đai, giải phóng mặt bằng. Do vậy, để thúc đẩy tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, cần sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ và sự phối hợp của nhiều ban, ngành, địa phương với quyết tâm thực hiện đồng bộ bằng nhiều giải pháp.

Xử nghiêm nhà thầu chậm tiến độ

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư công, trong năm 2023, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã kiến nghị và được HĐND thành phố chấp thuận giao UBND thành phố quyết định chủ trương đầu tư, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư các dự án nhóm C sử dụng vốn ngân sách thành phố. Đồng thời, giao vốn bổ sung có mục tiêu cho UBND quận, huyện và TP Thủ Đức để chủ động đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án đầu tư công.

UBND Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã ban hành Thông báo số 357/2023, trong đó chỉ đạo các sở chuyên ngành rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đầu tư các dự án đầu tư công ít nhất 30% so với quy định; các thủ tục liên quan công tác bồi thường giải phóng mặt bằng phải thực hiện trong vòng 30 ngày; các thủ tục đầu tư khác lâu nhất 10 ngày và UBND thành phố xem xét, có ý kiến chỉ đạo trong vòng 7 ngày làm việc.

Theo kế hoạch, Thành phố Hồ Chí Minh còn hơn 73.000 tỷ đồng vốn đầu tư công, với kết quả như hiện nay thì mỗi tháng thành phố phải giải ngân khoảng 10.000 tỷ đồng. Trước thực tế này, Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi đề nghị các chủ đầu tư dự án rà soát, xem xét xử lý nghiêm theo quy định tại hợp đồng đã ký và quy định pháp luật đối với các nhà thầu không bảo đảm năng lực, chây ỳ, chậm trễ trong thi công, không bảo đảm tiến độ dự án theo cam kết. Đồng thời, Sở Kế hoạch và Đầu tư cần rà soát để điều chỉnh, cắt các dự án không thể thực hiện để thay bằng các dự án đã chuẩn bị thực hiện nhưng chưa được bố trí vốn.

Bên cạnh đó, các sở chuyên ngành tập trung đẩy mạnh giải quyết, tháo gỡ hoặc hướng dẫn các địa phương xử lý những vướng mắc liên quan thủ tục đầu tư, điều chỉnh quy hoạch, bồi thường giải phóng mặt bằng thuộc thẩm quyền của đơn vị đối với 117 dự án. Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, Thủ trưởng các cơ quan chủ quản, chủ đầu tư chịu trách nhiệm trước UBND thành phố nếu không hoàn thành giải ngân vốn đã cam kết thực hiện trong quý II.

Là “siêu ban” của Thành phố Hồ Chí Minh, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông thành phố (Ban Giao thông) hiện là chủ đầu tư của nhiều dự án trọng điểm. Để bảo đảm kế hoạch giải ngân, Ban Giao thông bám sát tiến độ những dự án lớn đang triển khai như vành đai 3, nút giao An Phú, nút giao hầm chui Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ, đường nối Trần Quốc Hoàn - Cộng Hòa… Đặc biệt tập trung tìm nguồn cát san lấp cho vành đai 3, tháo gỡ vấn đề mặt bằng dự án đường nối Trần Quốc Hoàn - Cộng Hòa…

Về phía địa phương, ông Hoàng Tùng, Chủ tịch UBND TP Thủ Đức cam kết, TP Thủ Đức sẽ nhanh chóng triển khai các bước giải ngân và dự kiến tỷ lệ giải ngân của TP Thủ Đức sẽ thực hiện đúng kế hoạch đề ra.

Liên quan đến dự án xây dựng Trung tâm Thể dục thể thao Phan Đình Phùng (Nhà thi đấu Phan Đình Phùng) tại số 8 đường Võ Văn Tần, Quận 3, đầu tháng 5 vừa qua, Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi thống nhất đề xuất dừng đầu tư dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng theo hình thức đối tác công tư (hợp đồng BT). Đồng thời chỉ đạo chuyển dự án này sang phương thức đầu tư công, phấn đấu hoàn thành thủ tục đầu tư, khởi công dự án trước ngày 30/4/2025 để đây là một trong những công trình tiêu biểu chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày thống nhất đất nước.

Dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư theo hình thức BT từ năm 2008 và triển khai từ tháng 3/2010. Nhà thi đấu có mức đầu tư được công bố là 988 tỷ đồng. Đến năm 2013, do chi phí xây dựng tăng mạnh, công trình đội vốn lên 1.352,7 tỷ đồng. Đến năm 2016, tổng mức đầu tư điều chỉnh lên thành 1.954 tỷ đồng.

Có thể bạn quan tâm

Cần nghiên cứu phương án tiếp tục bổ sung nguồn lực cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Ảnh: ANH QUÂN

Kìm hãm đà tăng giá xăng dầu

Giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp, lên mức cao nhất sáu tháng, đang tạo sức ép lên chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa. Trong khi dư địa giảm thuế và Quỹ Bình ổn giá hạn chế, bài toán kìm hãm đà tăng giá trở nên cấp thiết.

Sầu riêng tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của xuất khẩu rau quả. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngành rau quả hướng tới cột mốc mới

Từ đà tăng trưởng của các nhóm hàng chủ lực, sự mở rộng của thị trường và nguồn cung thuận lợi trong những tháng cuối năm, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội bứt phá, hướng tới một cột mốc mới về kim ngạch xuất khẩu.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư đang nghĩ gì?

Việc thị trường chứng khoán (TTCK) chưa khởi sắc đang khiến các nhà đầu tư (NĐT) có những suy nghĩ, hành động khác nhau.

Định hình công nghiệp biểu diễn

Đảng và Nhà nước đang chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, nên việc chuyên môn hóa, hay công nghiệp hóa từng lĩnh vực trong đó là xu thế tất yếu. Công nghiệp biểu diễn trong thời gian qua đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Các hoạt động xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường. Ảnh: NGUYỆT ANH

Gỡ điểm nghẽn, mở đường cho doanh nghiệp

Cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động và chiếm khoảng 55% tổng thu ngân sách. Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một góc trang trại của Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh.

Cuộc đua giành một biểu tượng

Việt Nam có nhiều mặt hàng nông sản mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Nhưng trong khi thế giới cạnh tranh bằng chip hay trí tuệ nhân tạo, một cuộc đua khác cũng âm thầm diễn ra. Đó là cuộc đua giành quyền sở hữu những cái tên không thể sao chép.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Bất ngờ “cổ dầu”

“Cổ dầu” là cách gọi của một số nhà đầu tư (NĐT) dành cho nhóm cổ phiếu (CP) ngành dầu khí. Trong khoảng hai tháng qua, đây là nhóm CP có suất sinh lời cao bậc nhất thị trường chứng khoán (TTCK).

Động lực tăng trưởng nhìn từ âm nhạc truyền thống

Các lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, trong đó có âm nhạc, luôn đóng vai trò quan trọng không chỉ trong bảo tồn, phát triển văn hóa, mà còn góp phần tạo ra động lực cho tăng trưởng kinh tế, xây dựng thương hiệu cho quốc gia và địa phương.

Nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng bền vững. Ảnh: NAM ANH

Nâng hạng chứng khoán và bài toán mua theo kỳ vọng

Nâng hạng thị trường chứng khoán mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế, nhưng không bảo đảm lợi nhuận cho từng khoản đầu tư. Với nhà đầu tư cá nhân, điều cần làm rõ không chỉ là quỹ nước ngoài mua cổ phiếu nào, mà còn là giá mua và cơ sở để tiếp tục nắm giữ.

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Đồng hành với quá trình đổi mới kinh tế nông thôn, dòng vốn tín dụng đóng vai trò làm “bà đỡ” giúp ngành nông nghiệp chuyển mình từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa và hội nhập quốc tế.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Tài sản trí tuệ - Một trong những nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Định giá để tạo lập thị trường tài sản trí tuệ

Việt Nam đã có hàng chục nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ, nhưng phần lớn vẫn nằm trên giá hồ sơ hoặc trong sổ sách của các viện, trường. Khi Chính phủ đặt mục tiêu thí điểm định giá 100 quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thách thức nằm ở việc tạo ra cơ chế để tài sản vô hình thật sự bước vào thị trường.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Khởi đầu mới cho mối quan hệ cũ

Những năm gần đây, một số yếu tố đã đưa các quỹ đầu tư và công ty chứng khoán (CTCK) xích lại gần nhau hơn, hứa hẹn một thời kỳ “mặn nồng”.

Thách thức với bán lẻ đa trải nghiệm

Chỉ mới tháng 4 năm ngoái, hệ thống bán lẻ đa trải nghiệm Oh!Some xuất hiện tại Việt Nam với nhiều kỳ vọng. Nhưng chỉ sau hơn một năm hoạt động, những ngày gần đây đã xuất hiện thông tin về việc Oh!Some đóng một loạt cửa hàng đặt tại các trung tâm thương mại (TTTM) lớn.

Chi phí vốn hạ nhiệt sẽ tạo dư địa để ngân hàng giảm lãi suất cho vay. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dư địa giảm lãi suất cuối năm

Lợi nhuận ngân hàng tiếp tục tăng, biên lãi thuần cải thiện nhưng nợ xấu vẫn nhích lên và bộ đệm dự phòng thu hẹp. Nhiều chuyên gia cho rằng, các ngân hàng đang có thêm dư địa giảm lãi suất cho vay vào cuối năm 2026, dù mức giảm sẽ khó diễn ra trên diện rộng.

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giúp các doanh nghiệp đầu tư trang thiết bị hiện đại. Ảnh: NAM ANH

Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia dành 50 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn đầu tư đổi mới công nghệ trong đợt 1 năm 2026. Chính sách hỗ trợ tới 50% lãi suất được kỳ vọng giảm chi phí vốn, thúc đẩy doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Cùng với nâng cao hiệu quả kinh tế, Việt Nam cần thúc đẩy mô hình tăng trưởng xanh, bao trùm và bền vững.

Khơi thông nguồn lực để tăng trưởng 2 con số

6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%; quý III được dự báo có thể tăng 9,5-10%. Với đà tăng trưởng này, mục tiêu GDP cả năm 2026 tăng hơn 9% được đánh giá là khả thi. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và hướng tới mục tiêu 2 con số, Việt Nam cần khơi thông đồng thời nhiều nguồn lực của nền kinh tế.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.