AP dẫn lời bà Margot van der Velden, Giám đốc Chương trình Lương thực thế giới (WFP) khu vực Tây và Trung Phi cho biết, Nigeria đang đối mặt “cuộc khủng hoảng đói nghèo chưa từng có” khi gần 31 triệu người cần viện trợ lương thực khẩn cấp. Van der Velden cảnh báo, do các khoản cắt giảm kinh phí lớn từ tháng 8 tới, WFP có thể phải ngừng cung cấp viện trợ nhân đạo tại các vùng bị xung đột tàn phá ở Nigeria. Hơn 1,3 triệu người sẽ mất hỗ trợ thực phẩm. Khoảng 150 cơ sở y tế chuyên hỗ trợ dinh dưỡng, đặc biệt cho trẻ em suy dinh dưỡng và phụ nữ mang thai có nguy cơ đóng cửa, 300.000 trẻ em có thể bị suy dinh dưỡng nặng, trong khi 700.000 người buộc phải sơ tán trong cảnh thiếu thốn đủ thứ.
Trong nhiều năm qua, Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) là trụ cột hỗ trợ nhân đạo tại đông bắc Nigeria, song gần đây, việc USAID bị giải thể cũng như nguồn tài trợ từ Mỹ và các nước phương Tây giảm mạnh đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động cứu trợ. Bà Van der Velden cho biết, WFP hiện rất cần 130 triệu USD để duy trì hoạt động tại Nigeria, nhưng khoản ngân sách này mới chỉ được tài trợ 21%.
Nhằm đối phó cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ, Tổng thống Nigeria Bola Tinubu vừa ký ban hành bốn đạo luật thuế mới, đánh dấu cuộc cải cách toàn diện nhằm gia tăng nguồn thu ngân sách quốc gia. Nigeria hiện có tỷ lệ thu thuế trên GDP là 13,5%, thấp hơn mức trung bình 16% của châu Phi. Phần lớn người lao động tại nước này, đặc biệt trong khu vực phi chính thức, chưa thực hiện nghĩa vụ thuế. Vì thế, các đạo luật mới - dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 - sẽ hợp nhất và đơn giản hóa hệ thống thuế vừa phức tạp, vừa thiếu công bằng và kém hiệu quả hiện nay để mang lại nguồn thu tốt hơn cho ngân sách.
Tổng thống Tinubu cho biết, cuộc cải cách lần này sẽ giảm gánh nặng thuế cho người có thu nhập thấp và tầng lớp lao động nhưng sẽ đưa nhiều cá nhân và doanh nghiệp nhỏ vào diện quản lý thuế để tăng nguồn thu ổn định cho ngân sách quốc gia.
Giới chuyên gia đánh giá cao bước đi của Chính phủ Nigeria, coi đây là nỗ lực thiết yếu để tăng cường tính minh bạch và hiệu quả tài khóa. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, những cải cách này chỉ thật sự mang lại hiệu quả nếu đi kèm với việc quản lý chi tiêu công minh bạch và chống tham nhũng triệt để. Bên cạnh đó, cải cách thuế lần này cũng được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện môi trường kinh doanh và giảm chi phí hoạt động cho doanh nghiệp trong và ngoài nước, qua đó ngăn chặn sự tụt hạng hiện nay và góp phần phục hồi nền kinh tế từng lớn nhất Tây Phi này.
Không chỉ đói nghèo là vấn đề gây đau đầu cho giới chức Nigeria, bạo lực cũng đang lan rộng ở quốc gia đông dân nhất khu vực Tây Phi, bất chấp nỗ lực trấn áp của chính phủ. Cuối tuần qua, theo CNN, ít nhất 14 người, trong đó có phụ nữ và trẻ sơ sinh, đã thiệt mạng trong một vụ phục kích vũ trang nhằm vào một xe chở khách ở miền trung Nigeria. Vụ việc xảy ra trong bối cảnh dư luận địa phương tiếp tục kêu gọi tăng cường lực lượng an ninh tại các vùng nông thôn ở bang Plateau, nơi thường xuyên xảy ra các vụ bạo lực cộng đồng do xung đột sắc tộc và tôn giáo, khiến hàng trăm người thiệt mạng trong những năm gần đây.
Trong khi đó, quân đội Nigeria thông báo đã tiêu diệt “ít nhất 95 tên cướp” trong chiến dịch ngăn chặn một cuộc tấn công gần các làng Warari và Ragada thuộc bang Niger, phía tây bắc nước này. Với sự hiệp đồng của các lực lượng bộ binh và không quân, chiến dịch đã khiến nhiều đối tượng tội phạm bị tiêu diệt. Thuật ngữ “cướp” được giới chức Nigeria sử dụng để chỉ các băng nhóm tội phạm hoành hành ở các vùng nông thôn nghèo khó, với các hoạt động như tống tiền, cướp của, bắt cóc và buôn bán vũ khí trái phép.
Tuy nhiên, dù quân đội chính phủ thường xuyên mở các chiến dịch tiễu trừ bạo lực, các cuộc tấn công khủng bố, bắt cóc, đánh bom vẫn diễn ra thường xuyên nhằm vào dân thường và binh sĩ, khiến hàng trăm người chết. Giới phân tích nhận định rằng, nguồn lực của Chính phủ Nigeria hiện là chưa đủ để giải quyết cuộc khủng hoảng kép đói nghèo, bạo lực và cần có sự trợ giúp của cộng đồng quốc tế, trong đó phải kể tới vai trò của Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS), vốn có lợi ích sát sườn với Nigeria.
Dù vậy, bản thân ECOWAS cũng đang đứng trước thách thức lớn về an ninh và đoàn kết nội khối, gồm bất ổn an ninh ở vùng Sahel và các quốc gia ven biển, chủ nghĩa khủng bố, bất ổn chính trị, hoạt động buôn bán vũ khí bất hợp pháp, tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia và việc Mali, Burkina Faso, Niger đã rút khỏi khối từ đầu năm nay để thành lập liên minh riêng.
