Ngay khi ra mắt, hệ thống này đã được mở quyền truy cập cho cơ quan chức năng tại tất cả các quốc gia thành viên EU. Điểm đáng chú ý là TraceMap không đòi hỏi thêm nguồn lực mới, mà tận dụng kho dữ liệu khổng lồ sẵn có trong hệ thống nông nghiệp - thực phẩm của EU để phân tích và truy vết. Nhờ đó, các cơ quan quản lý có thể xác định chính xác hơn những điểm bất thường trong chuỗi cung ứng, từ sản xuất đến lưu thông.
Được xây dựng như một công cụ truy xuất nguồn gốc, cơ chế hoạt động của TraceMap dựa trên việc theo dõi các dòng chảy thương mại và mô hình sản xuất theo thời gian thật. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, hệ thống sẽ hỗ trợ khoanh vùng đối tượng, giúp cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra chuyên sâu và nhanh chóng loại bỏ các sản phẩm vi phạm khỏi thị trường. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp và mang tính xuyên biên giới.
Thông báo của Tổng cục Y tế và An toàn thực phẩm thuộc EC cho hay, TraceMap là sáng kiến nhằm giúp chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và minh bạch hơn khi phát hiện các vấn đề tiềm ẩn, đồng thời bảo đảm nhà quản lý có thể loại bỏ những sản phẩm không an toàn và không tuân thủ quy định khỏi thị trường nhanh hơn, kể cả trong trường hợp xảy ra dịch bệnh do thực phẩm gây ra. Một trong những mục tiêu quan trọng của ứng dụng này là nhằm tăng cường kiểm soát hiệu quả hàng hóa nhập khẩu vào EU.
EU vừa đánh dấu một năm thực hiện chương trình “Tầm nhìn về nông nghiệp và thực phẩm”, đây là khuôn khổ định hướng cho ngành nông nghiệp và thực phẩm của “lục địa già” với tầm nhìn đến năm 2040. Trong bối cảnh đó, Ủy viên phụ trách Nông nghiệp EU, ông Christophe Hansen kêu gọi tăng cường an ninh lương thực châu Âu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Theo ông Hansen, EU cần nâng cao những sáng kiến nhằm hướng đến “một ngành nông nghiệp, thực phẩm hấp dẫn”. Ông đánh giá cao sáng kiến TraceMap góp phần giảm bớt thủ tục hành chính rườm rà, tăng cường kiểm soát nhập khẩu và cải thiện độ chính xác của quy trình sàng lọc và các biện pháp chống gian lận trên toàn bộ chuỗi cung ứng.
Hiện nay, với ứng dụng TraceMap, nhà quản lý có thể nhanh chóng xác định các nhà điều hành và sản phẩm có rủi ro cao, phát hiện những mô hình đáng ngờ trong dòng chảy thương mại và sản xuất, hoặc lập bản đồ chuỗi cung ứng nông sản thực phẩm phức tạp chỉ trong vài phút. Trước khi có TraceMap, việc truy vết sản phẩm và người vận hành trong toàn bộ chuỗi cung ứng chủ yếu dựa vào thao tác kiểm tra tài liệu thủ công và trao đổi trực tiếp giữa các cơ quan chức năng, điều này đòi hỏi thời gian và nguồn lực.
Theo Ủy viên EU phụ trách vấn đề y tế Oliver Varhelyi, TraceMap là một bước đột phá, cách mạng hóa khả năng ứng phó với các cuộc khủng hoảng an toàn thực phẩm và chống gian lận thực phẩm của EU, giúp nâng cao năng lực phối hợp giữa các quốc gia thành viên, đồng thời tăng cường bảo vệ cả người tiêu dùng lẫn nông dân châu Âu.
“Công cụ này cũng hỗ trợ giám sát chặt chẽ hơn đối với hàng nhập khẩu, phù hợp định hướng siết chặt tiêu chuẩn trong chiến lược phát triển nông nghiệp và thực phẩm của EU. Nhờ đó chúng tôi có thể dễ dàng tìm thấy thông tin chính xác, đúng thời điểm, trong các cơ sở dữ liệu và hệ thống nông sản thực phẩm của EU như hệ thống thương mại và kiểm soát động vật, thực phẩm, thức ăn chăn nuôi và thực vật, Mạng lưới cảnh báo và hợp tác (ACN) hay Hệ thống cảnh báo nhanh về thực phẩm và thức ăn chăn nuôi (RASFF)”, ông Oliver Varhelyi cho biết.
Không chỉ dừng ở phát hiện gian lận, nền tảng TraceMap còn đóng vai trò như một “hệ thống cảnh báo sớm” đối với các nguy cơ an toàn thực phẩm. Việc rút ngắn thời gian nhận diện và xử lý các ổ dịch liên quan thực phẩm được kỳ vọng sẽ giảm thiệt hại cho sức khỏe cộng đồng cũng như kinh tế. Ngoài TraceMap, EU cũng đang triển khai một loạt sáng kiến nhằm ứng dụng AI trong nông nghiệp, thực phẩm mạnh mẽ hơn, như ứng dụng “Trạm quan sát chuỗi nông sản - thực phẩm EU” được phát triển nhằm cải thiện tính minh bạch trong chuỗi cung ứng nông sản thực phẩm.
