Nền kinh tế Việt Nam quý II/2026 đã ghi nhận kết quả tăng trưởng tích cực với tốc độ tăng tổng sản phẩm nội địa (GDP) đạt 8,39% (cao hơn 0,25 điểm phần trăm so mức tăng 8,14% cùng kỳ năm 2025). Tính chung sáu tháng, GDP tăng 8,18% (cao hơn 0,5 điểm phần trăm so mức tăng 7,63% cùng kỳ năm 2025).
Tăng trưởng GDP cao nhất ASEAN
Với kết quả này, ngân hàng Standard Chartered vừa nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2026 lên 9,5% (từ 7,2% hồi đầu năm). Ngân hàng kỳ vọng động lực tăng trưởng này sẽ tiếp tục được duy trì trong năm tới, với dự báo tăng trưởng GDP năm 2027 đạt 11%.
Ông Tim Leelahaphan, Chuyên gia Kinh tế cấp cao phụ trách Việt Nam và Thái Lan, Ngân hàng Standard Chartered cho rằng, nền kinh tế Việt Nam đã cho thấy sức chống chịu và khả năng thích ứng mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026. Đóng góp đáng kể vào kết quả đó là sự khởi sắc của các ngành sản xuất chế biến-chế tạo, dịch vụ và đầu tư, cùng với sự hỗ trợ từ các chính sách thúc đẩy tăng trưởng.
Mặc dù những bất ổn toàn cầu và áp lực lạm phát vẫn là các yếu tố cần tiếp tục theo dõi, Việt Nam bước vào nửa cuối năm với vị thế vững chắc.
"Nhu cầu trong nước mạnh mẽ, đầu tư liên tục vào cơ sở hạ tầng và năng lực sản xuất, cùng với quá trình chuyển đổi kinh tế đang diễn ra, sẽ góp phần củng cố mô hình tăng trưởng cân bằng và bền vững hơn, qua đó hỗ trợ các mục tiêu phát triển dài hạn của Việt Nam”, ông Leelahaphan nêu rõ.
Tương tự, Ngân hàng UOB (Singapore) cũng nâng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam lên 8,5% (từ mức 7% trước đó). Theo UOB, Việt Nam tiếp tục là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN tính đến thời điểm hiện tại. Nhiều nền kinh tế trong khu vực chỉ đạt mức tăng trưởng khoảng 2,8-6% và nhiều khả năng tiếp tục tăng trưởng chậm hơn Việt Nam.
Trong bản cập nhật Triển vọng kinh tế thế giới, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cũng nâng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam lên 7,5%, cao hơn 0,4 điểm phần trăm so mức 7,1% công bố hồi tháng 4. IMF cho rằng, triển vọng kinh tế Việt Nam tích cực nhờ xuất khẩu công nghệ tăng mạnh hơn dự kiến và nhu cầu trong nước tiếp tục duy trì khả quan.
Mức dự báo của IMF đối với Việt Nam cao hơn đáng kể so Indonesia (5%), Malaysia (4,7%), Philippines (3,9%) và gần gấp bốn lần Thái Lan (1,9%). Việt Nam cũng được dự báo tăng trưởng nhanh hơn nhiều nền kinh tế lớn trong khu vực như Trung Quốc (4,6%) và Ấn Độ (6,4%).
Trong khi đó, cập nhật Triển vọng phát triển châu Á tháng 7, Ngân hàng Châu Á (ADB) giữ nguyên dự báo GDP Việt Nam tăng 7,2% trong năm nay và 7% vào năm 2027, cao nhất trong số các nền kinh tế đang phát triển ở Đông Nam Á mà tổ chức này dự báo.
Cải cách thể chế cần triển khai mạnh mẽ
Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam lưu ý, Việt Nam là một nền kinh tế có độ mở cao, nên trong thế giới toàn cầu hóa này, các diễn biến bên ngoài có thể tác động rất nhanh đến tăng trưởng. Những bất ổn thương mại toàn cầu do địa chính trị và các yếu tố khác, rào cản thương mại, giá năng lượng, biến động tỷ giá… là những yếu tố quan trọng cần theo dõi.
Bên cạnh đó, cũng có một số thách thức từ trong nước như nhập khẩu đang tăng nhanh hơn xuất khẩu (thâm hụt thương mại). Việt Nam vẫn cần phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước, nâng cao giá trị gia tăng nội địa và tăng cường chuỗi cung ứng trong nước thay vì nhập khẩu.
Trong nửa đầu năm nay, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,38%, tiệm cận mục tiêu 4,5% và đang có xu hướng nhích lên. Vì vậy, chính sách tiền tệ nên duy trì sự linh hoạt nhưng thận trọng, chú ý kỹ đến lạm phát, tỷ giá hối đoái, thanh khoản và chất lượng tín dụng.
Chính sách tài khóa hoàn toàn có thể đóng vai trò chủ động hơn, đặc biệt là thông qua các khoản đầu tư công chất lượng cao vào cơ sở hạ tầng, logistics, năng lượng, hạ tầng số, thích ứng với biến đổi khí hậu...
“Việt Nam cần chuyển dịch mạnh mẽ hơn sang năng suất, đổi mới sáng tạo, khu vực kinh tế tư nhân trong nước mạnh mẽ hơn, thị trường vốn sâu rộng hơn và liên kết chặt chẽ hơn giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước”, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam nêu rõ.
Ở góc nhìn thận trọng hơn, theo bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào, tăng trưởng toàn cầu chững lại đang tạo thêm áp lực lên môi trường kinh tế đối ngoại của Việt Nam. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, sự phát triển nhanh của công nghệ, biến động nhân khẩu học và nhu cầu đầu tư hạ tầng ngày càng lớn đang định hình lại các động lực tăng trưởng dài hạn. Trong bối cảnh đó, WB hạ dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam xuống còn 6,8%.
Theo bà Mariam J. Sherman, để duy trì đà tăng trưởng, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài. Đồng thời chính phủ nên đa dạng hóa các động lực tăng trưởng.
Một trong những giải pháp quan trọng là nâng cao hiệu quả đầu tư công. Với kế hoạch vốn đầu tư công giai đoạn 2026-2030 tăng gần gấp ba lần so giai đoạn trước, trọng tâm không chỉ là đẩy nhanh tiến độ giải ngân mà phải bảo đảm hiệu quả đầu tư. Điều này đòi hỏi nâng cao chất lượng lựa chọn dự án, tăng cường công tác chuẩn bị đầu tư, cải thiện hiệu quả đấu thầu và xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro để thu hút khu vực tư nhân tham gia.
Hạ tầng tiếp tục được xem là nền tảng cho giai đoạn phát triển mới. Chương trình đầu tư công quy mô lớn có thể giúp tháo gỡ các điểm nghẽn về giao thông, năng lượng và hạ tầng số, song nguồn lực ngân sách sẽ không đủ để đáp ứng nhu cầu dài hạn. WB cho rằng, cần đổi mới cách tiếp cận tài chính hạ tầng, tạo điều kiện thu hút vốn tư nhân thông qua các dự án được chuẩn bị bài bản, có tính khả thi về tài chính. Sự kết hợp giữa đầu tư công và đầu tư tư nhân sẽ góp phần xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Ngoài ra, tăng trưởng dài hạn cũng đòi hỏi đa dạng hóa các kênh huy động vốn, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Tiếp tục cải cách thị trường vốn sẽ giúp phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn cho các doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc tiếp nối các cải cách sau khi FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam không thể bỏ qua. Chúng sẽ góp phần mở rộng cơ sở nhà đầu tư và nâng cao vị thế của thị trường tài chính Việt Nam.
Bản thân các doanh nghiệp chỉ có thể nâng cao năng lực cạnh tranh khi được hỗ trợ bởi nguồn nhân lực chất lượng cao. Khi Việt Nam tiến gần mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao, đầu tư cho đổi mới sáng tạo, phát triển kỹ năng và ứng dụng công nghệ sẽ là điều kiện then chốt để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, gia tăng giá trị gia tăng và tạo ra nhiều việc làm chất lượng.
WB nhấn mạnh cải cách thể chế cần được triển khai mạnh mẽ và thực chất hơn. Mặc dù Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ trong cải thiện môi trường pháp lý, tăng trưởng bền vững không chỉ phụ thuộc vào chính sách mà còn đòi hỏi năng lực thực thi, sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành và cam kết cải cách lâu dài nhằm hướng tới mục tiêu phát triển chung.
