Cục diện mới của cuộc xung đột Syria

Chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm vào đông bắc Syria đang tạo ra tình thế mới khi chính quyền Damascus đạt được thỏa thuận với lực lượng người Cuốc, mở đường để triển khai quân đội chính phủ tới khu vực này. Liên hợp quốc lo ngại về một thảm họa nhân đạo mới ở Syria, trong bối cảnh Ankara tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch quân sự gây tranh cãi với lý do loại trừ các mối đe dọa an ninh ở khu vực biên giới Syria.

Thị trấn biên giới Ras al-Ain của Syria nhìn từ thị trấn Ceylanpinar, tỉnh Sanliurfa, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 9-10-2019. (Ảnh: Reuters)
Thị trấn biên giới Ras al-Ain của Syria nhìn từ thị trấn Ceylanpinar, tỉnh Sanliurfa, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 9-10-2019. (Ảnh: Reuters)

Thỏa thuận giữa Chính phủ Syria và lực lượng người Cuốc diễn ra trong bối cảnh quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến sâu vào đông bắc Syria. Thỏa thuận này cho phép lực lượng chính phủ Syria triển khai dọc khu vực biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ vốn nằm dưới sự kiểm soát của người Cuốc. Đây được xem là bước chuyển “đôi bên cùng có lợi” nhằm tập hợp sức mạnh để đối phó cuộc tiến công quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ, bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ Syria. Động thái này vượt sự mong đợi của Chính phủ Syria khi Damascus có thể hợp tác với quân nổi dậy người Cuốc mà không cần phải trải qua các cuộc đàm phán vốn khó khăn và gai góc, nhằm tiến tới giải quyết các vướng mắc liên quan vùng lãnh thổ ở phía đông bắc rộng lớn và giàu tài nguyên.

Trong khi đó, lực lượng Nga đã vượt sông Euphrates ở miền bắc Syria và tới các khu vực bên ngoài thành phố Kobani, hướng về phía đông với Các lực lượng dân chủ Syria (SDF) do người Cuốc dẫn đầu. Truyền hình Nga đã chiếu những hình ảnh đầu tiên của các lực lượng Nga và Syria tiếp quản các cứ điểm trong và chung quanh thành phố Manbij ở miền bắc Syria. Động thái này bước đầu cho thấy, Nga - với vai trò hậu thuẫn quân đội Syria chống khủng bố, đang “gặt hái” những lợi thế bất ngờ sau khi Mỹ rút quân khỏi miền bắc Syria. Thực ra Moscow luôn chủ trương giải quyết cuộc khủng hoảng Syria thông qua đối thoại. Bởi thế, thỏa thuận giữa Chính phủ Syria và lực lượng người Cuốc được cho là bước đi đúng hướng, mở lối cho Chính phủ Syria có thể tiếp cận gần hơn tới các giải pháp với người Cuốc.

Thực địa đông bắc Syria tiếp tục là đề tài gây tranh luận tại các hội nghị, diễn đàn quốc tế bởi mối lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng tại khu vực này. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc bày tỏ lo ngại sâu sắc về tình hình nhân đạo sẽ trở nên tồi tệ hơn và sự trỗi dậy trở lại của các tay súng thuộc tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) ở đông bắc Syria. Sau cuộc họp kín lần thứ hai kể từ khi Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu chiến dịch tiến công người Cuốc, 15 thành viên Hội đồng Bảo an đã nhất trí về một tuyên bố với nội dung bày tỏ những lo ngại của cộng đồng quốc tế. Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc K.Cráp kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ chấm dứt việc làm suy yếu chiến dịch chống IS, ngừng tiến công và ngay lập tức tuyên bố lệnh ngừng bắn. Theo kế hoạch, Phó Tổng thống Mỹ M.Pence và Bộ trưởng Ngoại giao M.Pompeo đến Ankara để hối thúc Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, đáp lại, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ T.Erdogan thông báo không gặp hai quan chức cấp cao Mỹ khi họ tới Ankara.

Trong khi đó, ngoài sức ép ngoại giao, Mỹ tiếp tục gây áp lực với Thổ Nhĩ Kỳ thông qua các lệnh trừng phạt. Tổng thống Mỹ Đ.Trăm cảnh báo sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt có thể tàn phá nền kinh tế của Thổ Nhĩ Kỳ, nếu các cuộc thảo luận giữa Washington và Ankara về việc chấm dứt chiến dịch quân sự ở đông bắc Syria không thành công. Các nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ cũng lên kế hoạch trình dự luật trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ. Dù đảng Cộng hòa không kiểm soát đa số tại Hạ viện, song biện pháp này vẫn có cơ hội được thông qua bởi cả hai đảng trong Quốc hội Mỹ đều lên án hành động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria. Đáp lại, Ankara kêu gọi Quốc hội Mỹ nên thay đổi “cách tiếp cận gây hại” và cho rằng, quan hệ giữa hai bên đang ở giai đoạn nguy hiểm. Thậm chí, Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định sẽ trả đũa các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở đông bắc Syria gây nhiều tổn thất cho dân thường và các tay súng người Cuốc. Hơn 275 nghìn người, trong đó có hơn 70 nghìn trẻ em, đã phải đi sơ tán. Cộng đồng quốc tế dù chia sẻ với mối lo an ninh của Thổ Nhĩ Kỳ, song tiếp tục kêu gọi Ankara ngừng chiến dịch quân sự. Cục diện cuộc chiến ở Syria đang có những thay đổi, tuy nhiên không tránh khỏi nguy cơ bùng nổ những va chạm lớn hơn giữa các bên, trong đó không loại trừ cuộc đụng độ giữa quân đội Syria và Thổ Nhĩ Kỳ. Thực tế cho thấy, bất cứ giải pháp quân sự nào đều có thể phá hủy nỗ lực tìm giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng Syria.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.