Cục diện mới của cuộc xung đột Syria

Chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm vào đông bắc Syria đang tạo ra tình thế mới khi chính quyền Damascus đạt được thỏa thuận với lực lượng người Cuốc, mở đường để triển khai quân đội chính phủ tới khu vực này. Liên hợp quốc lo ngại về một thảm họa nhân đạo mới ở Syria, trong bối cảnh Ankara tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch quân sự gây tranh cãi với lý do loại trừ các mối đe dọa an ninh ở khu vực biên giới Syria.

Thị trấn biên giới Ras al-Ain của Syria nhìn từ thị trấn Ceylanpinar, tỉnh Sanliurfa, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 9-10-2019. (Ảnh: Reuters)
Thị trấn biên giới Ras al-Ain của Syria nhìn từ thị trấn Ceylanpinar, tỉnh Sanliurfa, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 9-10-2019. (Ảnh: Reuters)

Thỏa thuận giữa Chính phủ Syria và lực lượng người Cuốc diễn ra trong bối cảnh quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến sâu vào đông bắc Syria. Thỏa thuận này cho phép lực lượng chính phủ Syria triển khai dọc khu vực biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ vốn nằm dưới sự kiểm soát của người Cuốc. Đây được xem là bước chuyển “đôi bên cùng có lợi” nhằm tập hợp sức mạnh để đối phó cuộc tiến công quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ, bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ Syria. Động thái này vượt sự mong đợi của Chính phủ Syria khi Damascus có thể hợp tác với quân nổi dậy người Cuốc mà không cần phải trải qua các cuộc đàm phán vốn khó khăn và gai góc, nhằm tiến tới giải quyết các vướng mắc liên quan vùng lãnh thổ ở phía đông bắc rộng lớn và giàu tài nguyên.

Trong khi đó, lực lượng Nga đã vượt sông Euphrates ở miền bắc Syria và tới các khu vực bên ngoài thành phố Kobani, hướng về phía đông với Các lực lượng dân chủ Syria (SDF) do người Cuốc dẫn đầu. Truyền hình Nga đã chiếu những hình ảnh đầu tiên của các lực lượng Nga và Syria tiếp quản các cứ điểm trong và chung quanh thành phố Manbij ở miền bắc Syria. Động thái này bước đầu cho thấy, Nga - với vai trò hậu thuẫn quân đội Syria chống khủng bố, đang “gặt hái” những lợi thế bất ngờ sau khi Mỹ rút quân khỏi miền bắc Syria. Thực ra Moscow luôn chủ trương giải quyết cuộc khủng hoảng Syria thông qua đối thoại. Bởi thế, thỏa thuận giữa Chính phủ Syria và lực lượng người Cuốc được cho là bước đi đúng hướng, mở lối cho Chính phủ Syria có thể tiếp cận gần hơn tới các giải pháp với người Cuốc.

Thực địa đông bắc Syria tiếp tục là đề tài gây tranh luận tại các hội nghị, diễn đàn quốc tế bởi mối lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng tại khu vực này. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc bày tỏ lo ngại sâu sắc về tình hình nhân đạo sẽ trở nên tồi tệ hơn và sự trỗi dậy trở lại của các tay súng thuộc tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) ở đông bắc Syria. Sau cuộc họp kín lần thứ hai kể từ khi Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu chiến dịch tiến công người Cuốc, 15 thành viên Hội đồng Bảo an đã nhất trí về một tuyên bố với nội dung bày tỏ những lo ngại của cộng đồng quốc tế. Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc K.Cráp kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ chấm dứt việc làm suy yếu chiến dịch chống IS, ngừng tiến công và ngay lập tức tuyên bố lệnh ngừng bắn. Theo kế hoạch, Phó Tổng thống Mỹ M.Pence và Bộ trưởng Ngoại giao M.Pompeo đến Ankara để hối thúc Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, đáp lại, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ T.Erdogan thông báo không gặp hai quan chức cấp cao Mỹ khi họ tới Ankara.

Trong khi đó, ngoài sức ép ngoại giao, Mỹ tiếp tục gây áp lực với Thổ Nhĩ Kỳ thông qua các lệnh trừng phạt. Tổng thống Mỹ Đ.Trăm cảnh báo sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt có thể tàn phá nền kinh tế của Thổ Nhĩ Kỳ, nếu các cuộc thảo luận giữa Washington và Ankara về việc chấm dứt chiến dịch quân sự ở đông bắc Syria không thành công. Các nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ cũng lên kế hoạch trình dự luật trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ. Dù đảng Cộng hòa không kiểm soát đa số tại Hạ viện, song biện pháp này vẫn có cơ hội được thông qua bởi cả hai đảng trong Quốc hội Mỹ đều lên án hành động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria. Đáp lại, Ankara kêu gọi Quốc hội Mỹ nên thay đổi “cách tiếp cận gây hại” và cho rằng, quan hệ giữa hai bên đang ở giai đoạn nguy hiểm. Thậm chí, Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định sẽ trả đũa các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở đông bắc Syria gây nhiều tổn thất cho dân thường và các tay súng người Cuốc. Hơn 275 nghìn người, trong đó có hơn 70 nghìn trẻ em, đã phải đi sơ tán. Cộng đồng quốc tế dù chia sẻ với mối lo an ninh của Thổ Nhĩ Kỳ, song tiếp tục kêu gọi Ankara ngừng chiến dịch quân sự. Cục diện cuộc chiến ở Syria đang có những thay đổi, tuy nhiên không tránh khỏi nguy cơ bùng nổ những va chạm lớn hơn giữa các bên, trong đó không loại trừ cuộc đụng độ giữa quân đội Syria và Thổ Nhĩ Kỳ. Thực tế cho thấy, bất cứ giải pháp quân sự nào đều có thể phá hủy nỗ lực tìm giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng Syria.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.