Con người điều khiển "cỗ máy" AI đang tăng tốc như thế nào?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh chóng và làm được nhiều công việc trước nay con người vẫn làm, nhưng điều đó không có nghĩa là AI sẽ thay thế con người, mà quan trọng là con người điều khiển "cỗ máy" AI như thế nào.
Hội thảo AI và quản trị doanh nghiệp.
Hội thảo AI và quản trị doanh nghiệp.

AI đã tác động thế nào tới cuộc sống con người?

Tại Hội thảo AI và quản trị doanh nghiệp do Viện Quản trị doanh nghiệp FSB tổ chức cuối tuần qua, ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud cho biết, năm 2023, từ được nghe nhiều nhất là Chat GPT. "Chat GPT chỉ là 1 ứng dụng lỗi của Open AI được đưa ra để người dùng đóng góp, xây dựng nên AI tốt hơn. Nếu có AI hoàn chỉnh hơn thì AI còn len lỏi hơn nữa vào cuộc sống của chúng ta", ông Lê Hồng Việt nói.

Năm 2023, thị trường AI toàn cầu đạt 196 tỷ USD; tăng trưởng hàng năm 37,3%. Dự báo tăng trưởng của trí tuệ nhân tạo giai đoạn 2023-2030 khoảng 20 lần so với con số tăng trưởng gần 200 tỷ USD của năm ngoái. Cơ hội cho các DN phát triển AI rất lớn, vì AI được mong muốn đem lại hiệu quả rất lớn về tăng trưởng doanh thu cũng như giúp giảm chi phí cho DN.

Theo khảo sát của McKinsey, hơn 10% doanh nghiệp được hỏi kỳ vọng tăng trưởng doanh số 6-10% và trên 10%. Đặc biệt, công ty trong lĩnh vực nguồn nhân lực, thường nghĩ đến AI thay thế con người trong một số tác vụ, tuy nhiên, AI cũng tạo ra rất nhiều công việc khác.

Ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud.

Ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud.

Theo ông Lê Hồng Việt, AI tạo sinh là mảng công nghệ được đầu tư mạnh mẽ nhất trong năm 2023, khoảng 25 tỷ USD đã được đầu tư vào các công ty có công nghệ tạo ra AI tạo sinh. Đầu tư cho startup toàn cầu giảm, chỉ riêng đầu tư cho AI tạo sinh tăng trưởng mạnh 75% so với trước.

Thư ký, trợ lý, luật sư, nhân viên bán hàng... đang dễ bị AI thay thế.

Ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud

AI tạo sinh tạo phát triển mạnh mẽ hơn về tự động hóa. Theo khảo sát của McKinsey, các công việc văn phòng trong doanh nghiệp như thư ký, trợ lý, những công việc liên quan phân tích… thì tỷ lệ được tự động hóa thời gian tới tăng, trong đó 20% được thay thế bởi AI tạo sinh.

Ông Lê Hồng Việt "điểm" tên một số nghề nghiệp dễ bị AI tự động hóa thay thế như luật sư, vì AI tạo sinh tóm tắt tài liệu rất nhanh trong vài giây, hoặc nghề bán hàng dễ bị máy móc thay thế.

Tốc độ tiến hóa của AI ngày càng nhanh

Ông Hoàng Nam Tiến, Phó Chủ tịch Hội đồng trường, Trường Đại học FPT cho biết, theo dự đoán của IMF, gần 40% việc làm trên toàn thế giới có thể bị ảnh hưởng bởi sự phát triển của AI. Sinh viên có thể bị thất nghiệp ngay khi chưa tốt nghiệp.

Theo ông Hoàng Nam Tiến, tốc độ tiến hóa của AI ngày càng nhanh, có thể tự học, tự sinh dữ liệu. Những điều đã biết về robot đã quá cũ, sẽ có một thế hệ robot mới ra đời khi Elon Musk dự định tạo ra thế hệ robot nhận thức. Dự kiến, năm 2027, sản phẩm robot Girlfriend của Elon Musk sẽ ra đời. Thế hệ người máy nhận thức này có thể làm nhiều lĩnh vực khác nhau một cách xuất sắc.

Robot này có thể quan sát, tự học. Chúng quan sát thợ cắt tóc, lái xe, thợ xây, bác sĩ… rồi nạp liên tục dữ liệu kiến thức tốt nhất trên thế giới, trên internet. Không quá 30 phút, chúng bắt đầu làm việc tốt hơn chúng ta.

Ông Hoàng Nam Tiến: "Những điều đã biết về robot đã quá cũ, sẽ có một thế hệ robot có nhận thức mới ra đời".

Ông Hoàng Nam Tiến: "Những điều đã biết về robot đã quá cũ, sẽ có một thế hệ robot có nhận thức mới ra đời".

"Con người mất hơn 1 triệu năm để đi trên 2 chân. Chỉ hơn 1 năm robot đã phát triển thế này", ông Hoàng Nam Tiến bày tỏ sự kinh ngạc.

Elon Musk cam kết giá thành sử dụng 1 giờ lao động của robot không quá 2,5 USD, sẽ phục vụ chu đáo, không một lời phàn nàn, chửi mắng.

Trước làn sóng AI, 2,7 triệu công nhân Việt Nam trong dệt may, da giày, điện tử… có khả năng mất việc. Robot đang ngày càng nhiều hơn, giá rẻ hơn và thay thế công việc của họ. Ngay như một công ty của Việt Nam là FPT Smart Cloud hiện có hơn 3.000 con bot và gần 500 con thu tiền.

Chúng tôi đã tổ chức các cuộc thi marketing, bí mật cho AI tham gia, lần nào AI cũng vào top 3.

Ông Hoàng Nam Tiến, Phó Chủ tịch Hội đồng trường, Trường Đại học FPT

"Chúng ta biết trí tuệ nhân tạo. Đây là tương lai trong vòng không quá 10 năm tới. Khi các hệ thống AI sử dụng toàn bộ dữ liệu do con người làm ra. Nhưng AI đã có khả năng tự sinh ra dữ liệu, thuật toán và sẽ quyết định nó sẽ làm gì. Nhiều khi kết quả của Chat GPT vô cùng bất ngờ với người lập trình ra nó", ông Tiến nói.

"Chúng tôi đã tổ chức các cuộc thi marketing, bí mật cho AI tham gia, lần nào AI cũng vào top 3", ông Tiến tiết lộ.

"Chat GPT đề ra những ý tưởng xuất sắc hơn phần lớn nhân viên. Tổ chức maketing sản phẩm dầu gội đầu cho người hói: Chat GPT sẽ đưa ra kế hoạch hay hơn nhiều người. Đây là mối đe dọa trong tương lai", ông Hoàng Nam Tiến nhận định.

Tuy nhiên, cũng theo ông Tiến, có hàng trăm triệu công việc mới sinh ra khi làm chủ được AI. Khi siêu AI ra đời, chúng ta vẫn có thể làm chủ nếu mỗi ngày chúng ta tự học để thay đổi mình.

"AI là cỗ máy thì con người lái cỗ máy đó"

"Nếu tự tư duy mình là cỗ máy thì AI sẽ thay thế mình. Còn nếu xem AI là cỗ máy thì con người là người lái cỗ máy đó, khi mình là người điều khiển máy thì sẽ tạo năng suất cao hơn", ông Lê Hồng Việt khẳng định.

Theo ông Lê Hồng Việt, sai lầm lớn nhất trong ứng dụng AI là không ứng dụng AI. "AI là thứ bây giờ không thể không có. Tự loại khỏi cuộc chơi sẽ trở thành sai lầm lớn nhất. Khi bắt đầu ứng dụng rồi thì cần có đối tác phù hợp. Để tuyển được người làm AI, bản thân chúng tôi cũng cạnh tranh vỡ mặt, tuyển vô cùng khó", người đứng đầu FPT Smart Cloud chuyên làm AI cho hay.

Ông Lê Hồng Việt cho rằng, 2 lý do không làm AI: Một là, mọi người nghĩ khó, nhưng thực tế ứng dụng AI không khó. Công ty chỉ 1-2 người cũng có thể ứng dụng AI. Hai là, không tin vào kết quả mà AI đem lại. Không tin hãy cứ làm thử. Làm thử rồi sẽ tin.

Nhưng mặt khác, ông Hoàng Nam Tiến nhắc nhở, chúng ta đang quá lạm dụng các hệ thống AI và để lộ dữ liệu. "Một kỹ sư phần mềm lấy yêu cầu của khách hàng dán lên Chat GPT để nhận đoạn code. Điều này vô cùng nguy hiểm vì lộ thông tin. Hoặc lấy báo cáo tài chính dài 300 trang giấy của công ty đưa lên ChatGPT. Sau đó, AI giúp họ có được báo cáo xuất sắc, nhưng lại để lộ dữ liệu rất lớn", ông Tiến đưa ra dẫn chứng.

Trong các trường học, giáo viên cũng đang khủng hoảng khi sinh viên, học sinh làm bài tập, kể cả đồ án, báo cáo khoa học bằng Chat GPT.

Để ứng phó, nhiều tổ chức tài chính ngân hàng phải xây dựng Chat GPT, hệ thống Open AI, hệ thống ngôn ngữ lớn riêng cho họ.

Các dữ liệu nhạy cảm phải xây dựng những nền tảng về ngôn ngữ lớn riêng cho mình, không quá giỏi như Chat GPT nhưng rất giỏi trong một lĩnh vực.

Trong khi đó, Việt Nam chưa có luật pháp về AI vì luật pháp bao giờ cũng đi chậm hơn thực tiễn cuộc sống. Nhưng cần đặt vấn đề nghiêm túc ngay từ bây giờ. Chúng ta không cấm AI vì bế quan tỏa cảng. Hiểu biết đến đâu đặt barie ở đấy và luôn đặt vấn đề sẵn sàng thay đổi, ông Hoàng Nam Tiến nhận định.

Còn theo ông Lê Hồng Việt, AI quá mới, nếu quá nhanh chóng đưa vào khuôn khổ hành lang pháp lý thì sẽ chậm lại. Các nước thường đưa ra nguyên tắc, nguyên lý để tuân theo.

Từ kinh nghiệm ứng dụng AI của FPT Smart Cloud, ông Việt cho biết: "Đầu tiên, chúng tôi phải tuân thủ độ sạch về dữ liệu. AI hiểu những gì ta dạy. Không thể đưa dữ liệu phản động, tài liệu không được kiểm chứng độ chính xác vào để đào tạo AI.

Thứ hai, khi sử dụng AI tạo sinh, có khái niệm ảo giác. AI tạo sinh có thể sinh ra 1 đoạn văn chúng ta đọc logic, nhưng sai sự thật. Chúng tôi phải đưa hành lang để đảm bảo đường tàu chạy. Thông tin ra khỏi hành lang thì hệ thống từ chối trả lời, hoặc hệ thống trả lời chung chung nhất để không bị ảo giác đánh lừa cảm nhận.

Thứ ba, người sử dụng là người quyết định nội dung, phải hướng dẫn AI để tạo ra kết quả mà chúng ta phải chịu trách nhiệm. Người sử dụng kết quả là người chịu trách nhiệm cuối cùng, không thể đổ tại Chat GPT".

Có thể bạn quan tâm

Tổ lưu động thu thập thông tin về đất đai. (Ảnh: CÔNG VINH)

Tạo giá trị cho nền kinh tế số từ dữ liệu địa điểm

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ của dữ liệu, với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia được hình thành. Tuy nhiên, việc có nhiều dữ liệu không đồng nghĩa với có nền kinh tế dữ liệu. 

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Bộ Chính trị sửa đổi chức năng, nhiệm vụ Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Bộ Chính trị vừa ban hành Quy định số 215-QĐ/TW, ngày 18/8/2026 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định số 230-QĐ/TW, ngày 10/1/2025 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Toàn cảnh lễ khai mạc Trường hè IACR-VIASM về Mật mã năm 2026.

Thúc đẩy nghiên cứu học thuật mật mã giữa Việt Nam với quốc tế

Trường hè IACR-VIASM năm 2026 là hoạt động thúc đẩy nghiên cứu mật mã mang tầm quốc tế tiếp nối chuỗi hoạt động mật mã quốc tế đã được tổ chức tại Việt Nam, gồm: VietCrypt 2006, IACR ASIACRYPT 2016, Trường hè IACR-SEAMS 2016, Trường hè IACR-VIASM 2022 và ACM ASIACCS 2025 với diễn đàn vệ tinh Young Cryptographers Forum.

Nuôi cá lồng bè ở hồ Hòa Bình (Phú Thọ).

Ứng dụng khoa học cho chuỗi giá trị nông nghiệp xanh

Chuyển đổi sản xuất nông nghiệp đang là yêu cầu bắt buộc trong quá trình phát triển của xã hội hiện đại và hội nhập quốc tế. Xây dựng hệ thống ứng dụng khoa học, công nghệ đồng bộ cho chuỗi giá trị nông nghiệp được xác định là “chìa khóa” thành công cho việc hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp xanh, bền vững.

Khóa đào tạo về công nghệ lò phản ứng của Trung tâm Đào tạo hạt nhân (Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam). (Ảnh: AN LAM)

Xây dựng đội ngũ cho chương trình điện hạt nhân

Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng các yêu cầu của quốc gia cung cấp công nghệ và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) là một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân an toàn, hiệu quả. 

Đại diện các đơn vị tham gia tiếp nhận và bàn giao các mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học, Viện Hàn lâm). (Ảnh: MINH ĐỨC)

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm do Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chuyển giao phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.

Các đại biểu tham dự bài giảng đại chúng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”. (Ảnh: HUY HOÀNG)

Toán học và trí tuệ nhân tạo: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”

Tiếp nối chuỗi bài giảng đại chúng "Toán học và Trí tuệ nhân tạo", ngày 21/8, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học phối hợp Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) tổ chức bài giảng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”, thu hút đông đảo cán bộ, nhà nghiên cứu, sinh viên tham dự...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quang Anh, Phó Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phát biểu khai mạc Hội thảo “Startup ở bối cảnh quốc tế”. (Ảnh: TG)

Kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam với mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu

Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang có bước chuyển quan trọng. Từ chỗ tập trung chủ yếu vào khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và hỗ trợ hình thành các dự án, hệ sinh thái đang hướng tới khả năng kết nối nguồn lực, phát triển doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư, thương mại hóa công nghệ và mở rộng thị trường.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt "Trạm Cảnh sát thông minh". (Ảnh: Công an Thanh Hóa)

Ra mắt “Trạm Cảnh sát thông minh” ở Thanh Hóa

Sáng 21/8, tại số 18 đường Phan Chu Trinh, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an phối hợp Công an tỉnh Thanh Hóa tổ chức Lễ ra mắt và vận hành thí điểm mô hình Kiosk "Trạm Cảnh sát thông minh".

Viettel hướng tới mô hình đầu tư dài hạn, gắn với việc xây dựng hạ tầng hiện đại, đưa các công nghệ mới vào thị trường tại Cộng hòa Dominica. (Ảnh: Viettel cung cấp)

Viettel trúng thầu cung cấp dịch vụ viễn thông tại Cộng hòa Dominica

Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) ngày 21/8 cho biết, tập đoàn đã đấu thầu thành công quyền sử dụng 3 băng tần vô tuyến điện và sẽ khẩn trương xây dựng mạng lưới viễn thông với công nghệ tiên tiến nhất tại Cộng hòa Dominica - quốc gia thứ 3 của Viettel tại thị trường châu Mỹ.

Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 8 Trạm Công dân số. (Ảnh: H. Khánh)

Trạm Công dân số được Bộ Công an công nhận sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ

Trạm Công dân số vừa được Bộ Công an công nhận là sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ, ghi nhận những nỗ lực của Công an Thành phố Hồ Chí Minh trong đổi mới tư duy, ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả.

Thanh toán không dùng tiền mặt trong căng-tin của Trường trung học cơ sở Nha Trang, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: Trường trung học cơ sở Nha Trang cung cấp)

Thái Nguyên: Chuyển đổi số phát huy hiệu quả rõ nét trong công tác Đảng và ngành giáo dục

Việc ứng dụng đồng bộ các nền tảng đã góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tăng cường tính minh bạch, kỷ luật và khả năng theo dõi, giám sát trong thực hiện nhiệm vụ của ngành giáo dục.