Cơ hội và thách thức từ thỏa thuận thương mại-an ninh Hàn Quốc-Mỹ

Thỏa thuận thương mại-an ninh chung mà Hàn Quốc-Mỹ đạt được mới đây đánh dấu sự kết thúc quá trình đàm phán kéo dài và đầy bế tắc suốt nhiều tháng qua.

Tổng thống Lee Jae Myung (trái) trong cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington DC ngày 25/8/2025. (Ảnh: YONHAP/TTXVN)
Tổng thống Lee Jae Myung (trái) trong cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington DC ngày 25/8/2025. (Ảnh: YONHAP/TTXVN)

Thỏa thuận này mở ra cơ hội hợp tác thương mại đầu tư cho cả hai phía, góp phần xóa tan sự bất định trong quan hệ song phương, nhưng cũng gây hoài nghi về một giai đoạn triển khai đầy khó khăn, thử thách.

Bản ghi nhớ (MOU) chung do Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc Kim Jung Kwan và Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick vừa ký kết dựa trên thỏa thuận chi tiết đã được hai bên nhất trí hôm 29/10. Đây được xem là kết quả của hai cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi giữa tháng 8 và cuối tháng 10 vừa qua. Theo thỏa thuận, Seoul cam kết đầu tư 350 tỷ USD để đổi lấy việc Washington giảm thuế quan. Trong số tiền này, 200 tỷ USD dự kiến được đầu tư theo hình thức trả góp bằng tiền mặt, hai bên sẽ lựa chọn các dự án trước khi nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump kết thúc vào tháng 1/2029. Các lĩnh vực đầu tư ưu tiên có thể là năng lượng, chất bán dẫn, dược phẩm, khoáng sản thiết yếu, trí tuệ nhân tạo và điện toán lượng tử, cùng nhiều lĩnh vực khác. Khoản tiền 150 tỷ USD còn lại dự kiến đầu tư cho hợp tác đóng tàu song phương.

Trong khi đó, Mỹ đã hạ mức thuế quan đối ứng với Hàn Quốc từ 25% xuống 15% kể từ ngày 7/8 và có kế hoạch cắt giảm thuế đối với ô-tô và gỗ của Hàn Quốc xuống còn 15%. Các sản phẩm gỗ, dược phẩm của Hàn Quốc sẽ được hưởng “quy chế tối huệ quốc”, trong khi các linh kiện máy bay, dược phẩm phổ biến và tài nguyên thiên nhiên không được sản xuất tại Mỹ cũng sẽ được miễn thuế. Đối với chất bán dẫn, mức thuế quan sẽ được áp ở mức tương đương Đài Loan (Trung Quốc), đối thủ cạnh tranh chính của Hàn Quốc trong lĩnh vực này. Ngoài ra, Washington đã nhất trí hợp tác cung cấp nhiên liệu cho dự án đóng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Seoul và thể hiện ủng hộ đối với nỗ lực của đồng minh nhằm bảo đảm khả năng làm giàu urani và tái chế nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng phục vụ cho mục đích hòa bình.

Việc Mỹ nhất trí giảm thuế quan đối ứng với các mặt hàng xuất khẩu chính của Hàn Quốc khiến bất ổn thương mại được giảm bớt và giúp Hàn Quốc có cơ hội thuận lợi tương đương Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU). Đáng chú ý, cam kết thuế quan đối với chất bán dẫn mà Washington áp dụng cho các công ty Hàn Quốc sẽ không kém phần ưu đãi so với thuế áp dụng cho các đối thủ cạnh tranh chính. Về lĩnh vực quốc phòng, Hàn Quốc cũng nhận được những lợi ích đáng kể khi Mỹ chấp thuận cho Seoul theo đuổi chế tạo tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, một năng lực mà các chiến lược gia Hàn Quốc lâu nay coi là thiết yếu cho khả năng răn đe trên biển. Đáp lại, Seoul cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP để củng cố vai trò đồng minh quan trọng của Mỹ trong bảo đảm an ninh ở khu vực.

Các nhà phân tích Hàn Quốc cho rằng, những lợi ích mà nước này đạt được trong thỏa thuận với Mỹ đi kèm những điều khoản “đắt giá”, nhất là cam kết đầu tư chiến lược 350 tỷ USD của Hàn Quốc vào Mỹ. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo, dòng vốn chảy ra có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt USD, gây nguy cơ biến động tỷ giá hối đoái và hạn chế đầu tư trong nước của Hàn Quốc, trong bối cảnh nền kinh tế Xứ Kim chi đang suy yếu về mặt cấu trúc. Trong khi đó, một lo ngại nữa là những thử thách khó khăn hơn đang chờ đợi Hàn Quốc trong quá trình thực hiện thỏa thuận. Việc theo đuổi làm giàu urani, tái chế và chế tạo tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân sẽ đòi hỏi phải sửa đổi hiệp ước hạt nhân dân sự song phương và bảo đảm sự chấp thuận của Quốc hội Mỹ. Ngay cả khi các rào cản pháp lý được gỡ bỏ, việc cung cấp nhiên liệu cho lò phản ứng hải quân sẽ liên quan đến các cuộc đàm phán khó khăn về kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Theo nhận định của các chuyên gia, thỏa thuận thương mại-an ninh giữa Hàn Quốc-Mỹ có trở thành nền tảng để thúc đẩy hợp tác hay trở thành gánh nặng phụ thuộc vào quyết sách và kỷ cương đi kèm khi triển khai. Để thỏa thuận này thật sự đem lại lợi ích cho Xứ Kim chi, đòi hỏi sự quản lý ổn định dòng vốn chảy ra. Nếu được kiểm soát tốt, chi phí của thỏa thuận có thể được coi là một khoản đầu tư tiềm năng vào khả năng phục hồi quốc gia chứ không phải là một khoản nợ không có thời hạn, thậm chí có thể trở thành rào cản hạn chế những lựa chọn trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.

Những tòa nhà ở thành phố Daraa, Syria bị tàn phá do chiến sự. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước chuyển chiến lược của Syria

Từ một quốc gia bị cô lập về ngoại giao và bị xung đột tàn phá nặng nề, Syria đang có những bước chuyển chiến lược với quyết tâm “hồi sinh” từ tro tàn chiến tranh, vừa tái thiết kinh tế, hàn gắn chia rẽ xã hội, vừa hòa nhập quốc tế, tối đa hóa viện trợ nước ngoài.

Xung đột leo thang tại Trung Đông tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn.

Thách thức di cư ngày càng nghiêm trọng

Xung đột leo thang tại Trung Đông đã gây tổn thất không thể đong đếm về người và của, tình hình an ninh khu vực như “chỉ mành treo chuông”, tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn. Do đó, châu Âu lại bị đặt vào tình cảnh như ngồi trên đống lửa.

Một người đàn ông bỏ phiếu tại một điểm bầu cử trong cuộc bầu cử quốc hội ở Kathmandu, Nepal, ngày 5/3/2026. (Ảnh: THX)

Phép thử toàn diện ở Nepal

Với việc đảng Rastriya Swatantra (RSP) mới được thành lập giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua ở Nepal, bức tranh chính trị của quốc gia Nam Á đang xuất hiện những gam màu tươi sáng sau thời kỳ biến động sâu sắc.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Australia Anthony Albanese. (Ảnh: europa.eu)

Thông điệp về hợp tác và niềm tin

Liên minh châu Âu (EU) và Australia vừa thông báo hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương. Tuyên bố khá bất ngờ này được người dân châu Âu và châu Đại Dương hồ hởi đón nhận, bởi họ đã chờ đợi cái bắt tay thật chặt giữa hai châu lục trong lĩnh vực thương mại từ gần 10 năm qua.

Các đại biểu tới tham dự Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) tại Belem, Brazil, ngày 10/11/2025. (Ảnh: Xinhua)

Trước khi quá muộn: COP31 và yêu cầu cấp bách cứu các quốc đảo trước tình trạng nước biển dâng cao

Trong bối cảnh khí hậu diễn biến cực đoan, các vấn đề nghị sự của Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đang tiếp tục thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế. Nổi bật là yêu cầu cấp bách, tìm kiếm giải pháp hiệu quả cứu các quốc đảo trước nguy cơ bị xóa sổ.

Ngôi nhà bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel xuống Jbaa, miền Nam Lebanon ngày 4/12/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Điểm nóng” tiếp tục tăng nhiệt

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tiếp tục kêu gọi ngừng bắn và khởi động đàm phán với Israel nhằm chấm dứt xung đột với lực lượng Hezbollah, trong bối cảnh Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot thăm Beirut để thúc đẩy các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Cờ của Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Phép thử tinh thần đoàn kết

Hội nghị thượng đỉnh của Liên minh châu Âu (EU) được tổ chức giữa lúc các nguy cơ an ninh và thách thức kinh tế đan xen. Sự không đồng thuận trong một số vấn đề gai góc tại hội nghị đã bộc lộ những khó khăn ngày càng lớn đối với tinh thần đoàn kết, năng lực ứng phó và tầm nhìn chiến lược của EU.