Cơ hội và thách thức từ thỏa thuận thương mại-an ninh Hàn Quốc-Mỹ

Thỏa thuận thương mại-an ninh chung mà Hàn Quốc-Mỹ đạt được mới đây đánh dấu sự kết thúc quá trình đàm phán kéo dài và đầy bế tắc suốt nhiều tháng qua.

Tổng thống Lee Jae Myung (trái) trong cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington DC ngày 25/8/2025. (Ảnh: YONHAP/TTXVN)
Tổng thống Lee Jae Myung (trái) trong cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington DC ngày 25/8/2025. (Ảnh: YONHAP/TTXVN)

Thỏa thuận này mở ra cơ hội hợp tác thương mại đầu tư cho cả hai phía, góp phần xóa tan sự bất định trong quan hệ song phương, nhưng cũng gây hoài nghi về một giai đoạn triển khai đầy khó khăn, thử thách.

Bản ghi nhớ (MOU) chung do Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc Kim Jung Kwan và Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick vừa ký kết dựa trên thỏa thuận chi tiết đã được hai bên nhất trí hôm 29/10. Đây được xem là kết quả của hai cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi giữa tháng 8 và cuối tháng 10 vừa qua. Theo thỏa thuận, Seoul cam kết đầu tư 350 tỷ USD để đổi lấy việc Washington giảm thuế quan. Trong số tiền này, 200 tỷ USD dự kiến được đầu tư theo hình thức trả góp bằng tiền mặt, hai bên sẽ lựa chọn các dự án trước khi nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump kết thúc vào tháng 1/2029. Các lĩnh vực đầu tư ưu tiên có thể là năng lượng, chất bán dẫn, dược phẩm, khoáng sản thiết yếu, trí tuệ nhân tạo và điện toán lượng tử, cùng nhiều lĩnh vực khác. Khoản tiền 150 tỷ USD còn lại dự kiến đầu tư cho hợp tác đóng tàu song phương.

Trong khi đó, Mỹ đã hạ mức thuế quan đối ứng với Hàn Quốc từ 25% xuống 15% kể từ ngày 7/8 và có kế hoạch cắt giảm thuế đối với ô-tô và gỗ của Hàn Quốc xuống còn 15%. Các sản phẩm gỗ, dược phẩm của Hàn Quốc sẽ được hưởng “quy chế tối huệ quốc”, trong khi các linh kiện máy bay, dược phẩm phổ biến và tài nguyên thiên nhiên không được sản xuất tại Mỹ cũng sẽ được miễn thuế. Đối với chất bán dẫn, mức thuế quan sẽ được áp ở mức tương đương Đài Loan (Trung Quốc), đối thủ cạnh tranh chính của Hàn Quốc trong lĩnh vực này. Ngoài ra, Washington đã nhất trí hợp tác cung cấp nhiên liệu cho dự án đóng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Seoul và thể hiện ủng hộ đối với nỗ lực của đồng minh nhằm bảo đảm khả năng làm giàu urani và tái chế nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng phục vụ cho mục đích hòa bình.

Việc Mỹ nhất trí giảm thuế quan đối ứng với các mặt hàng xuất khẩu chính của Hàn Quốc khiến bất ổn thương mại được giảm bớt và giúp Hàn Quốc có cơ hội thuận lợi tương đương Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU). Đáng chú ý, cam kết thuế quan đối với chất bán dẫn mà Washington áp dụng cho các công ty Hàn Quốc sẽ không kém phần ưu đãi so với thuế áp dụng cho các đối thủ cạnh tranh chính. Về lĩnh vực quốc phòng, Hàn Quốc cũng nhận được những lợi ích đáng kể khi Mỹ chấp thuận cho Seoul theo đuổi chế tạo tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, một năng lực mà các chiến lược gia Hàn Quốc lâu nay coi là thiết yếu cho khả năng răn đe trên biển. Đáp lại, Seoul cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP để củng cố vai trò đồng minh quan trọng của Mỹ trong bảo đảm an ninh ở khu vực.

Các nhà phân tích Hàn Quốc cho rằng, những lợi ích mà nước này đạt được trong thỏa thuận với Mỹ đi kèm những điều khoản “đắt giá”, nhất là cam kết đầu tư chiến lược 350 tỷ USD của Hàn Quốc vào Mỹ. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo, dòng vốn chảy ra có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt USD, gây nguy cơ biến động tỷ giá hối đoái và hạn chế đầu tư trong nước của Hàn Quốc, trong bối cảnh nền kinh tế Xứ Kim chi đang suy yếu về mặt cấu trúc. Trong khi đó, một lo ngại nữa là những thử thách khó khăn hơn đang chờ đợi Hàn Quốc trong quá trình thực hiện thỏa thuận. Việc theo đuổi làm giàu urani, tái chế và chế tạo tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân sẽ đòi hỏi phải sửa đổi hiệp ước hạt nhân dân sự song phương và bảo đảm sự chấp thuận của Quốc hội Mỹ. Ngay cả khi các rào cản pháp lý được gỡ bỏ, việc cung cấp nhiên liệu cho lò phản ứng hải quân sẽ liên quan đến các cuộc đàm phán khó khăn về kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Theo nhận định của các chuyên gia, thỏa thuận thương mại-an ninh giữa Hàn Quốc-Mỹ có trở thành nền tảng để thúc đẩy hợp tác hay trở thành gánh nặng phụ thuộc vào quyết sách và kỷ cương đi kèm khi triển khai. Để thỏa thuận này thật sự đem lại lợi ích cho Xứ Kim chi, đòi hỏi sự quản lý ổn định dòng vốn chảy ra. Nếu được kiểm soát tốt, chi phí của thỏa thuận có thể được coi là một khoản đầu tư tiềm năng vào khả năng phục hồi quốc gia chứ không phải là một khoản nợ không có thời hạn, thậm chí có thể trở thành rào cản hạn chế những lựa chọn trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.