Cơ hội không thể bỏ lỡ nhằm chấm dứt xung đột dai dẳng tại Yemen

Lệnh ngừng bắn khó khăn lắm mới đạt được đem đến những khoảnh khắc bình yên hiếm hoi tại Yemen. Đặc phái viên Liên hợp quốc tại Yemen Hans Grundberg kêu gọi các phe phái đối địch ở Yemen cam kết nghiêm túc duy trì thỏa thuận ngừng bắn, tạo thuận lợi cho hoạt động cứu trợ nhân đạo và mở đường cho đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt xung đột dai dẳng tại quốc gia nghèo trên bán đảo Arab.

Binh sĩ thuộc lực lượng ủng hộ chính phủ Yemen giao tranh với các tay súng lực lượng Houthi tại Marib, Yemen. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Binh sĩ thuộc lực lượng ủng hộ chính phủ Yemen giao tranh với các tay súng lực lượng Houthi tại Marib, Yemen. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Thỏa thuận ngừng bắn do Liên hợp quốc làm trung gian đang góp phần giảm đáng kể các hoạt động thù địch ở Yemen và hiện chưa có báo cáo mới về các cuộc không kích hoặc tấn công qua biên giới giữa quân nổi dậy Houthi và lực lượng chính phủ Yemen được liên quân Arab hậu thuẫn. Liên quân Arab do Saudi Arabia đứng đầu đã thông báo ngừng không kích vào các mục tiêu của Houthi trên khắp Yemen nhằm ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn, cũng như các nỗ lực hòa bình. Các hoạt động quân sự cả trên bộ, trên không và trên biển tạm dừng. Thỏa thuận ngừng bắn cho phép các tàu chở dầu vào các cảng tại Hodeidah, cũng như cho phép máy bay thương mại hoạt động trong và ngoài sân bay Sanaa, tới các điểm đến đã được lên kế hoạch từ trước.

Sau chuyến thăm mới đây tới thủ đô Sanaa, vốn do lực lượng Houthi tại Yemen kiểm soát, nhà ngoại giao Thụy Điển Hans Grundberg cảnh báo rằng, thỏa thuận ngừng bắn đang được duy trì rộng rãi, song vẫn còn nhiều thách thức. Các tàu chở dầu đã cập cảng Hodeidah, theo một trong những điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn, giúp xoa dịu khủng hoảng nhiên liệu ở thủ đô Sanaa và các nơi khác của Yemen. Liên hợp quốc cũng nỗ lực xúc tiến nối lại chuyến bay thương mại đầu tiên từ sân bay Sanaa sau sáu năm đình hoãn, đàm phán mở lại các tuyến đường quan trọng ở Taiz và các tỉnh khác của Yemen cũng đã được khởi động. 

Hiện là thời điểm thuận lợi để thúc đẩy các giải pháp chính trị cho Yemen, trong bối cảnh Tổng thống Abd-Rabbu Mansour Hadi đã chuyển giao quyền lực cho Hội đồng Tổng thống mới được thành lập để thực hiện nhiệm vụ tổ chức những cuộc hòa đàm với lực lượng Houthi. Hội đồng Tổng thống cam kết tuân thủ sáng kiến năm 2011 của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), các kết quả của Hội nghị đối thoại quốc gia, các nghị quyết của các cuộc tham vấn về Yemen do GCC làm trung gian tại Riyadh (Saudi Arabia), cũng như các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Người đứng đầu Hội đồng Tổng thống, Tướng Rashad Al Alimi, đã ra tuyên bố khẳng định sẽ nỗ lực chấm dứt chiến tranh, khôi phục hòa bình cho đất nước, cam kết ưu tiên lợi ích quốc gia và nỗ lực giải quyết thách thức cả về chính trị, kinh tế-xã hội và an ninh. Theo ông, Hội đồng Tổng thống là một cơ quan hòa bình, có nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia và người dân Yemen. 

Cuộc xung đột tại Yemen nổ ra hồi năm 2014, khi lực lượng Houthi chiếm giữ thủ đô Sanaa và phần lớn khu vực miền bắc, buộc Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận phải rút về thành phố Aden ở miền nam. Năm 2015, liên quân Arab đã can thiệp quân sự vào Yemen nhằm khôi phục quyền lực của Chính phủ Yemen. Xung đột kéo dài đã cướp đi sinh mạng của hơn 150.000 người và khiến hàng triệu người phải đi lánh nạn. Cuộc chiến ở Yemen kéo theo khủng hoảng nhân đạo tồi tệ. Đến nay, bom mìn đã cướp đi sinh mạng và làm bị thương hàng nghìn người Yemen, phá hủy nhiều ngôi làng và trang trại, cản trở người dân trở về nhà.

Sau nhiều năm bị chiến tranh tàn phá nghiêm trọng, Yemen đang có những thời khắc yên bình hơn bao giờ hết sau khi thỏa thuận ngừng bắn được thực thi. Dù còn nhiều thách thức trong thực hiện cam kết của các bên đối địch, song đây là cơ hội hiếm có mà các bên không thể bỏ lỡ để thúc đẩy đàm phán, tìm giải pháp chính trị cho cuộc xung đột.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.