Cơ hội không thể bỏ lỡ nhằm chấm dứt xung đột dai dẳng tại Yemen

Lệnh ngừng bắn khó khăn lắm mới đạt được đem đến những khoảnh khắc bình yên hiếm hoi tại Yemen. Đặc phái viên Liên hợp quốc tại Yemen Hans Grundberg kêu gọi các phe phái đối địch ở Yemen cam kết nghiêm túc duy trì thỏa thuận ngừng bắn, tạo thuận lợi cho hoạt động cứu trợ nhân đạo và mở đường cho đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt xung đột dai dẳng tại quốc gia nghèo trên bán đảo Arab.

Binh sĩ thuộc lực lượng ủng hộ chính phủ Yemen giao tranh với các tay súng lực lượng Houthi tại Marib, Yemen. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Binh sĩ thuộc lực lượng ủng hộ chính phủ Yemen giao tranh với các tay súng lực lượng Houthi tại Marib, Yemen. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Thỏa thuận ngừng bắn do Liên hợp quốc làm trung gian đang góp phần giảm đáng kể các hoạt động thù địch ở Yemen và hiện chưa có báo cáo mới về các cuộc không kích hoặc tấn công qua biên giới giữa quân nổi dậy Houthi và lực lượng chính phủ Yemen được liên quân Arab hậu thuẫn. Liên quân Arab do Saudi Arabia đứng đầu đã thông báo ngừng không kích vào các mục tiêu của Houthi trên khắp Yemen nhằm ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn, cũng như các nỗ lực hòa bình. Các hoạt động quân sự cả trên bộ, trên không và trên biển tạm dừng. Thỏa thuận ngừng bắn cho phép các tàu chở dầu vào các cảng tại Hodeidah, cũng như cho phép máy bay thương mại hoạt động trong và ngoài sân bay Sanaa, tới các điểm đến đã được lên kế hoạch từ trước.

Sau chuyến thăm mới đây tới thủ đô Sanaa, vốn do lực lượng Houthi tại Yemen kiểm soát, nhà ngoại giao Thụy Điển Hans Grundberg cảnh báo rằng, thỏa thuận ngừng bắn đang được duy trì rộng rãi, song vẫn còn nhiều thách thức. Các tàu chở dầu đã cập cảng Hodeidah, theo một trong những điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn, giúp xoa dịu khủng hoảng nhiên liệu ở thủ đô Sanaa và các nơi khác của Yemen. Liên hợp quốc cũng nỗ lực xúc tiến nối lại chuyến bay thương mại đầu tiên từ sân bay Sanaa sau sáu năm đình hoãn, đàm phán mở lại các tuyến đường quan trọng ở Taiz và các tỉnh khác của Yemen cũng đã được khởi động. 

Hiện là thời điểm thuận lợi để thúc đẩy các giải pháp chính trị cho Yemen, trong bối cảnh Tổng thống Abd-Rabbu Mansour Hadi đã chuyển giao quyền lực cho Hội đồng Tổng thống mới được thành lập để thực hiện nhiệm vụ tổ chức những cuộc hòa đàm với lực lượng Houthi. Hội đồng Tổng thống cam kết tuân thủ sáng kiến năm 2011 của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), các kết quả của Hội nghị đối thoại quốc gia, các nghị quyết của các cuộc tham vấn về Yemen do GCC làm trung gian tại Riyadh (Saudi Arabia), cũng như các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Người đứng đầu Hội đồng Tổng thống, Tướng Rashad Al Alimi, đã ra tuyên bố khẳng định sẽ nỗ lực chấm dứt chiến tranh, khôi phục hòa bình cho đất nước, cam kết ưu tiên lợi ích quốc gia và nỗ lực giải quyết thách thức cả về chính trị, kinh tế-xã hội và an ninh. Theo ông, Hội đồng Tổng thống là một cơ quan hòa bình, có nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia và người dân Yemen. 

Cuộc xung đột tại Yemen nổ ra hồi năm 2014, khi lực lượng Houthi chiếm giữ thủ đô Sanaa và phần lớn khu vực miền bắc, buộc Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận phải rút về thành phố Aden ở miền nam. Năm 2015, liên quân Arab đã can thiệp quân sự vào Yemen nhằm khôi phục quyền lực của Chính phủ Yemen. Xung đột kéo dài đã cướp đi sinh mạng của hơn 150.000 người và khiến hàng triệu người phải đi lánh nạn. Cuộc chiến ở Yemen kéo theo khủng hoảng nhân đạo tồi tệ. Đến nay, bom mìn đã cướp đi sinh mạng và làm bị thương hàng nghìn người Yemen, phá hủy nhiều ngôi làng và trang trại, cản trở người dân trở về nhà.

Sau nhiều năm bị chiến tranh tàn phá nghiêm trọng, Yemen đang có những thời khắc yên bình hơn bao giờ hết sau khi thỏa thuận ngừng bắn được thực thi. Dù còn nhiều thách thức trong thực hiện cam kết của các bên đối địch, song đây là cơ hội hiếm có mà các bên không thể bỏ lỡ để thúc đẩy đàm phán, tìm giải pháp chính trị cho cuộc xung đột.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.