Cơ hội hạ nhiệt xung đột ở Yemen

Sau nhiều năm đối đầu căng thẳng, Iran và Saudi Arabia đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao. Nỗ lực "phá băng" quan hệ của hai nước có tầm ảnh hưởng lớn trong khu vực làm dấy lên hy vọng về khả năng "chảo lửa Trung Ðông" hạ nhiệt, qua đó giúp ổn định tình hình tại các điểm nóng, trong đó có Yemen.
Các tay súng trung thành với Phong trào Houthi diễu binh trên đường phố thủ đô Sanaa, Yemen. (Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN)
Các tay súng trung thành với Phong trào Houthi diễu binh trên đường phố thủ đô Sanaa, Yemen. (Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN)

Nội chiến nổ ra ở Yemen cuối năm 2014 khi lực lượng Houthi, được cho là do Iran hậu thuẫn, giành quyền kiểm soát một số thành phố phía bắc và buộc Chính phủ được cộng đồng quốc tế công nhận ở Yemen, do Saudi Arabia ủng hộ, phải rút khỏi thủ đô Sanaa. Xung đột kéo dài đã khiến hàng chục nghìn người Yemen thiệt mạng và ít nhất 4 triệu người phải di tản, đẩy đất nước đến bờ vực thảm họa nhân đạo. Yemen còn là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai như hạn hán, lũ lụt…

Bộ Ngoại giao của Chính phủ Yemen ra tuyên bố hoan nghênh thỏa thuận đạt được giữa Iran và Saudi Arabia là cơ hội tiềm năng để hạ nhiệt xung đột tại Yemen và hướng tới sự ổn định của khu vực. Người phát ngôn của lực lượng Houthi cũng nêu rõ, các thủ lĩnh của lực lượng này hoan nghênh Iran và Saudi Arabia nối lại quan hệ ngoại giao và tin rằng điều này thúc đẩy ổn định trong khu vực.

Theo người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đánh giá thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Saudi Arabia và Iran là cơ hội rõ ràng để thúc đẩy con đường chính trị hướng tới hòa bình ở Yemen. Thỏa thuận ngừng bắn tại Yemen chưa được gia hạn, song tác động tích cực từ lệnh ngừng bắn tiếp tục được ghi nhận. Khả năng tiếp cận viện trợ nhân đạo tại Yemen được cải thiện. Liên hợp quốc hy vọng những điều tốt lành này sẽ được duy trì và mở rộng nhanh chóng.

Theo đặc phái viên của Liên hợp quốc tại Yemen Hans Grundberg , tình hình tại Yemen tương đối ổn định trong những tháng qua. Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực ngày 2/4/2022, mức độ bạo lực tại Yemen có phần giảm. Nêu bật tiến triển trong các cuộc đàm phán về trao đổi tù nhân giữa Chính phủ Yemen và lực lượng Houthi thông qua vai trò trung gian của Liên hợp quốc, ông Grundberg kêu gọi các bên kiềm chế tối đa trong thời điểm quan trọng này để tránh làm mất ổn định tình hình.

Ðặc phái viên của Liên hợp quốc đánh giá, thỏa thuận nối lại quan hệ ngoại giao giữa Iran và Saudi Arabia đã tạo động lực mới để giải quyết cuộc khủng hoảng tại Yemen. Nhấn mạnh bước thay đổi về phạm vi và chiều sâu của các cuộc thảo luận nhằm tìm lối thoát cho cuộc xung đột tại Yemen, ông Grundberg hối thúc Chính phủ Yemen và lực lượng Houthi nắm bắt cơ hội từ việc bình thường hóa quan hệ giữa Saudi Arabia và Iran.

Ðại diện Trung Quốc tại Liên hợp quốc cũng cho rằng, thỏa thuận đạt được giữa Saudi Arabia và Iran là một tin tức đáng mừng cho thế giới vốn bất ổn hiện nay. Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục nỗ lực không ngừng hướng tới giải quyết xung đột và hy vọng thỏa thuận nối lại quan hệ ngoại giao giữa Saudi Arabia và Iran có thể giúp ổn định tình hình ở Yemen. Bắc Kinh kêu gọi tất cả các bên liên quan duy trì mục tiêu bao trùm là đặt lợi ích của người dân Yemen lên hàng đầu và đối thoại là cách thực tế duy nhất để giải quyết xung đột.

Tuy nhiên, trong bầu không khí đầy hy vọng về khả năng ổn định tình hình tại Yemen, đụng độ lại nổ ra. Ngày 17/3, bốn binh sĩ của quân đội Chính phủ Yemen thiệt mạng trong cuộc giao tranh ác liệt với các tay súng của lực lượng Houthi tại tỉnh Marib, miền đông bắc Yemen. Houthi cũng chịu thương vong, song chưa công bố con số cụ thể.

Một số nhà quan sát cho rằng, chỉ riêng thỏa thuận Saudi Arabia-Iran là chưa đủ để giải quyết xung đột tại Yemen. Những vấn đề cơ bản dẫn đến xung đột như chia rẽ chính trị, tranh giành quyền lực, bất ổn kinh tế là rất phức tạp và khó giải quyết. Một giải pháp chính trị toàn diện cho các vấn đề của Yemen cần có sự tham gia của tất cả các bên liên quan trong khu vực, cũng như nỗ lực của cộng đồng quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế.