Cơ hội hạ nhiệt xung đột ở Yemen

Sau nhiều năm đối đầu căng thẳng, Iran và Saudi Arabia đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao. Nỗ lực "phá băng" quan hệ của hai nước có tầm ảnh hưởng lớn trong khu vực làm dấy lên hy vọng về khả năng "chảo lửa Trung Ðông" hạ nhiệt, qua đó giúp ổn định tình hình tại các điểm nóng, trong đó có Yemen.
Các tay súng trung thành với Phong trào Houthi diễu binh trên đường phố thủ đô Sanaa, Yemen. (Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN)
Các tay súng trung thành với Phong trào Houthi diễu binh trên đường phố thủ đô Sanaa, Yemen. (Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN)

Nội chiến nổ ra ở Yemen cuối năm 2014 khi lực lượng Houthi, được cho là do Iran hậu thuẫn, giành quyền kiểm soát một số thành phố phía bắc và buộc Chính phủ được cộng đồng quốc tế công nhận ở Yemen, do Saudi Arabia ủng hộ, phải rút khỏi thủ đô Sanaa. Xung đột kéo dài đã khiến hàng chục nghìn người Yemen thiệt mạng và ít nhất 4 triệu người phải di tản, đẩy đất nước đến bờ vực thảm họa nhân đạo. Yemen còn là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai như hạn hán, lũ lụt…

Bộ Ngoại giao của Chính phủ Yemen ra tuyên bố hoan nghênh thỏa thuận đạt được giữa Iran và Saudi Arabia là cơ hội tiềm năng để hạ nhiệt xung đột tại Yemen và hướng tới sự ổn định của khu vực. Người phát ngôn của lực lượng Houthi cũng nêu rõ, các thủ lĩnh của lực lượng này hoan nghênh Iran và Saudi Arabia nối lại quan hệ ngoại giao và tin rằng điều này thúc đẩy ổn định trong khu vực.

Theo người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đánh giá thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Saudi Arabia và Iran là cơ hội rõ ràng để thúc đẩy con đường chính trị hướng tới hòa bình ở Yemen. Thỏa thuận ngừng bắn tại Yemen chưa được gia hạn, song tác động tích cực từ lệnh ngừng bắn tiếp tục được ghi nhận. Khả năng tiếp cận viện trợ nhân đạo tại Yemen được cải thiện. Liên hợp quốc hy vọng những điều tốt lành này sẽ được duy trì và mở rộng nhanh chóng.

Theo đặc phái viên của Liên hợp quốc tại Yemen Hans Grundberg , tình hình tại Yemen tương đối ổn định trong những tháng qua. Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực ngày 2/4/2022, mức độ bạo lực tại Yemen có phần giảm. Nêu bật tiến triển trong các cuộc đàm phán về trao đổi tù nhân giữa Chính phủ Yemen và lực lượng Houthi thông qua vai trò trung gian của Liên hợp quốc, ông Grundberg kêu gọi các bên kiềm chế tối đa trong thời điểm quan trọng này để tránh làm mất ổn định tình hình.

Ðặc phái viên của Liên hợp quốc đánh giá, thỏa thuận nối lại quan hệ ngoại giao giữa Iran và Saudi Arabia đã tạo động lực mới để giải quyết cuộc khủng hoảng tại Yemen. Nhấn mạnh bước thay đổi về phạm vi và chiều sâu của các cuộc thảo luận nhằm tìm lối thoát cho cuộc xung đột tại Yemen, ông Grundberg hối thúc Chính phủ Yemen và lực lượng Houthi nắm bắt cơ hội từ việc bình thường hóa quan hệ giữa Saudi Arabia và Iran.

Ðại diện Trung Quốc tại Liên hợp quốc cũng cho rằng, thỏa thuận đạt được giữa Saudi Arabia và Iran là một tin tức đáng mừng cho thế giới vốn bất ổn hiện nay. Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục nỗ lực không ngừng hướng tới giải quyết xung đột và hy vọng thỏa thuận nối lại quan hệ ngoại giao giữa Saudi Arabia và Iran có thể giúp ổn định tình hình ở Yemen. Bắc Kinh kêu gọi tất cả các bên liên quan duy trì mục tiêu bao trùm là đặt lợi ích của người dân Yemen lên hàng đầu và đối thoại là cách thực tế duy nhất để giải quyết xung đột.

Tuy nhiên, trong bầu không khí đầy hy vọng về khả năng ổn định tình hình tại Yemen, đụng độ lại nổ ra. Ngày 17/3, bốn binh sĩ của quân đội Chính phủ Yemen thiệt mạng trong cuộc giao tranh ác liệt với các tay súng của lực lượng Houthi tại tỉnh Marib, miền đông bắc Yemen. Houthi cũng chịu thương vong, song chưa công bố con số cụ thể.

Một số nhà quan sát cho rằng, chỉ riêng thỏa thuận Saudi Arabia-Iran là chưa đủ để giải quyết xung đột tại Yemen. Những vấn đề cơ bản dẫn đến xung đột như chia rẽ chính trị, tranh giành quyền lực, bất ổn kinh tế là rất phức tạp và khó giải quyết. Một giải pháp chính trị toàn diện cho các vấn đề của Yemen cần có sự tham gia của tất cả các bên liên quan trong khu vực, cũng như nỗ lực của cộng đồng quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu.