Cơ chế mới về quản lý, bảo vệ và thẩm định quyền sở hữu trí tuệ

Nghị định số 100/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 65/2023/NĐ-CP, qua đó hoàn thiện các quy định chi tiết thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về  quản lý tài sản trí tuệ, ứng dụng công nghệ trong bảo vệ quyền và thiết lập thủ tục thẩm định nhanh đối với sáng chế, nhãn hiệu.

Cục Sở hữu trí tuệ đang tập trung nâng cấp hạ tầng, phần mềm phục vụ thẩm định, quản lý, chia sẻ dữ liệu về sở hữu công nghiệp.
Cục Sở hữu trí tuệ đang tập trung nâng cấp hạ tầng, phần mềm phục vụ thẩm định, quản lý, chia sẻ dữ liệu về sở hữu công nghiệp.

Cơ chế thẩm định nhanh đơn đăng ký sáng chế, nhãn hiệu

Theo Điều 14a Nghị định số 65/2023/NĐ-CP được bổ sung bởi Điều 17 Nghị định số 100/2026/NĐ-CP, quy định về thẩm định nội dung nhanh đối với đơn đăng ký sáng chế và đơn đăng ký nhãn hiệu đã được thiết lập.

Đối với đơn đăng ký sáng chế, việc thẩm định nhanh được thực hiện theo thời hạn quy định tại khoản 2a Điều 119 Luật Sở hữu trí tuệ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện như sáng chế thuộc danh mục công nghệ chiến lược hoặc phục vụ tình huống khẩn cấp; đã được khai thác thương mại; có yêu cầu công bố sớm tại thời điểm nộp đơn; số lượng điểm yêu cầu bảo hộ không vượt quá giới hạn theo quy định; không phải là đơn tách hoặc đơn chuyển đổi và đã nộp phí thẩm định nội dung nhanh.

Đối với đơn đăng ký nhãn hiệu, việc thẩm định nhanh cũng được áp dụng theo khoản 2a Điều 119 Luật Sở hữu trí tuệ khi nhãn hiệu liên quan sản phẩm công nghệ chiến lược hoặc là điều kiện bắt buộc để thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh; đơn được nộp trực tiếp (không phải đơn quốc tế theo Điều 120 Luật Sở hữu trí tuệ); nhãn hiệu không thuộc các loại nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu ba chiều hoặc nhãn hiệu âm thanh; đồng thời các điều kiện phải được đáp ứng đối với toàn bộ hàng hóa, dịch vụ trong đơn và đã nộp phí theo quy định.

Ngoài ra, Điều 14a cũng quy định rõ yêu cầu thẩm định nhanh phải được nộp đồng thời với đơn đăng ký và trong các trường hợp không đáp ứng điều kiện, phát sinh tranh chấp, khiếu nại hoặc có ý kiến phản đối theo Điều 112a Luật Sở hữu trí tuệ, đơn sẽ được xử lý theo quy trình thông thường.

Bổ sung quy định về quản trị tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp

Theo quy định tại Điều 9a Nghị định số 65/2023/NĐ-CP được bổ sung bởi Điều 8 Nghị định số 100/2026/NĐ-CP, chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ có trách nhiệm lập và lưu giữ Danh mục quyền sở hữu trí tuệ chưa đáp ứng điều kiện để ghi nhận giá trị tài sản trong sổ kế toán theo quy định của pháp luật về kế toán.

Danh mục này được sử dụng phục vụ các mục đích quản trị nội bộ như theo dõi tình trạng pháp lý của quyền sở hữu trí tuệ, làm căn cứ định giá trong các giao dịch dân sự, kinh doanh thương mại, cung cấp thông tin chứng minh năng lực và uy tín của doanh nghiệp, cũng như xây dựng chiến lược khai thác tài sản trí tuệ.

Cũng theo quy định tại Điều 9a, Danh mục quyền sở hữu trí tuệ được lập dưới hình thức bản giấy hoặc bản điện tử và phải bao gồm các thông tin cơ bản như đối tượng quyền sở hữu trí tuệ; tình trạng pháp lý, căn cứ xác lập quyền và thời hạn bảo hộ; thông tin về tác giả, nguồn gốc hình thành; chi phí liên quan việc tạo lập và đăng ký quyền; tình trạng khai thác, giá trị thu được từ việc sử dụng quyền; và giá trị ước tính của quyền sở hữu trí tuệ (nếu có). Quy định này tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc quản trị và khai thác tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp.

Tự động hóa quy trình bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng

Theo Điều 9đ Nghị định số 65/2023/NĐ-CP được bổ sung bởi Điều 12 Nghị định số 100/2026/NĐ-CP, các cơ quan bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ có trách nhiệm đầu tư, xây dựng và triển khai hệ thống tự động hóa quy trình, nghiệp vụ nhằm kiểm soát, phát hiện và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Cụ thể, hệ thống này được sử dụng để tự động phát hiện, giám sát và theo dõi các hành vi xâm phạm trên không gian mạng thông qua việc ứng dụng công nghệ số, công nghệ phân tích dữ liệu lớn và phân tích hành vi. Đồng thời, các cơ quan có thẩm quyền thực hiện xử lý hành vi xâm phạm theo quy định pháp luật, bao gồm việc yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm, tạm ngừng hoặc hạn chế hoạt động của tài khoản vi phạm, cũng như phối hợp xử lý các vụ việc có yếu tố nước ngoài theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Cũng theo Điều 9đ, phạm vi tự động hóa bao gồm các hoạt động như tiếp nhận và phân loại thông tin, đối chiếu dữ liệu quyền sở hữu trí tuệ, cảnh báo, thống kê, báo cáo và hỗ trợ trích xuất dữ liệu phục vụ công tác kiểm tra, xử lý. Tuy nhiên, kết quả của hệ thống tự động hóa chỉ là dữ liệu hoặc khuyến nghị nghiệp vụ, không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền.

Có thể thấy, các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 100/2026/NĐ-CP đã cụ thể hóa nhiều quy định quan trọng của Luật Sở hữu trí tuệ, đồng thời bổ sung các cơ chế mới về quản lý, bảo vệ và thẩm định quyền sở hữu trí tuệ.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn)

Có thể bạn quan tâm

Một hội thảo phổ biến, nâng cao nhận thức về các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân cho doanh nghiệp.

Siết xử lý vi phạm trên không gian mạng

Từ 19/8/2026, Nghị định số 330/2026/NĐ-CP có hiệu lực, bổ sung chế tài xử phạt vi phạm hành chính về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Người vi phạm có thể bị phạt tiền, đình chỉ hoạt động, tịch thu phương tiện, thu hồi dữ liệu và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp. Nếu có dấu hiệu tội phạm sẽ xem xét xử lý hình sự.

Người dân cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của nền tảng trước khi tham gia đầu tư tiền mã hóa.

Bẫy đầu tư tiền mã hóa trên mạng

Những lời mời đầu tư “việc nhẹ, sinh lời khủng”, có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi, bao lỗ” có thể là cạm bẫy công nghệ cao nhằm chiếm đoạt tài sản. Người dân cần nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, bảo vệ thông tin cá nhân và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an khi nghi ngờ bị lừa đảo.

Để chủ động phòng tránh, người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.

Mạo danh trường học thu học phí, đặt hàng doanh nghiệp

Khi các cơ sở giáo dục trên cả nước bước vào năm học mới, cũng là lúc các đối tượng lừa đảo sử dụng công nghệ cao gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn tinh vi. Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên và phụ huynh, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa của trường học để lừa đảo doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh nhằm chiếm đoạt tài sản.

Công an xã An Khánh, thành phố Hà Nội hướng dẫn người dân tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên VNeID.

Chuẩn hóa, liên thông dữ liệu quốc gia

Thời gian qua, nhiều dịch vụ công được đưa lên môi trường số, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt mức cao, nhưng phía sau giao diện số vẫn còn khâu xử lý thủ công, yêu cầu hồ sơ giấy... 

Ông Nguyễn Anh Tuấn, chủ nhiệm đề tài “Bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen bò tót lai F1 giữa bò cái nhà và bò tót đực giai đoạn 2021-2025” chăm sóc những cá thể bò tót lai tại Vườn Quốc gia Núi Chúa-Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Bò tót lai ở Phước Bình: Dấu ấn đặc biệt trong bộ nhiễm sắc thể

Trong những đàn bò của người dân vùng đệm Vườn Quốc gia Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa, từng xuất hiện những cá thể mang vóc dáng, màu lông và tập tính khác biệt rõ rệt so với bò nhà. Qua nghiên cứu hình thái và phân tích di truyền, các nhà khoa học xác định một số cá thể là con lai thế hệ thứ nhất (F1) giữa bò tót đực và bò nhà.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân làm việc với lãnh đạo Tập đoàn AFK Sistema. (Ảnh: Lưu Quý)

Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Hợp tác công nghệ cần gắn với nghiên cứu, phát triển và đào tạo nhân lực

Trước đề xuất hợp tác của AFK Sistema trong các lĩnh vực công nghệ vệ tinh, UAV và Hydrogen, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng hợp tác quốc tế không chỉ hướng tới đầu tư, kinh doanh mà cần gắn với nghiên cứu, phát triển công nghệ, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

UAV đưa vào vận chuyển bưu kiện qua biển. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Bưu kiện “bay” qua biển và bước chuyển của bưu chính số

UAV đã được đưa vào vận chuyển bưu kiện qua biển, robot tự hành bước vào giao nhận, trong khi dữ liệu kết nối toàn bộ hành trình. Công nghệ đang mở ra cách vận hành mới cho ngành bưu chính và đặt ra yêu cầu về một hành lang pháp lý đủ linh hoạt cho những phương thức chưa từng có.

Bưu chính số sẽ giúp khơi thông lượng bưu gửi khổng lồ hàng ngày. (Ảnh minh họa có sử dụng yếu tố AI)

Khi 4 tỷ bưu gửi làm thay đổi ngành bưu chính

Hơn 90% trong 4,1 tỷ bưu gửi năm 2025 là hàng hóa. Sự bùng nổ của thương mại điện tử đang kéo bưu chính tiến sâu vào logistics, đặt ra bài toán xác định lại ranh giới quản lý mà không làm hẹp không gian phát triển của doanh nghiệp.

(Ảnh minh họa có sử dụng yếu tố AI).

Sửa Luật Bưu chính để theo kịp thị trường 87.000 tỷ đồng

Sau hơn 15 năm thi hành, thị trường bưu chính đã thay đổi mạnh về quy mô, công nghệ và phương thức kinh doanh. Sự phát triển của thương mại điện tử đang đặt ra yêu cầu sửa đổi Luật Bưu chính theo hướng giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm dựa trên dữ liệu, giảm chi phí tuân thủ và tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: NGUYỄN THU TRANG)

Kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam-Lào-Campuchia trong bối cảnh mới

Ngày 15/9, tại Nghệ An, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm - VASS) phối hợp Viện Hàn lâm Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào (LASES), Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia (RAC) tổ chức hội thảo thường niên lần thứ 13 với chủ đề “Kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam-Lào-Campuchia trong bối cảnh mới”.

Công tác gỡ điểm nghẽn về chuyển đổi số được các ban ngành, địa phương tại tỉnh Cà Mau thực hiện quyết liệt. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Bài 2: Dồn nguồn lực gỡ “điểm nghẽn” chuyển đổi số

100 ngày xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số được triển khai với yêu cầu không chỉ “làm cho xong”, mà phải xác định đúng điểm nghẽn, tập trung xử lý để tạo chuyển biến. Với 50 nhiệm vụ được triển khai trên phạm vi toàn quốc, khối lượng lớn, thời gian ngắn, đòi hỏi chúng ta phải có những cách làm quyết liệt, đồng bộ.

Hình ảnh bà con dân tộc thiểu số xã Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu livestream bán nông sản trên nền tảng công nghệ số.

Thay đổi tư duy để thu hẹp khoảng cách số

Hệ thống chính sách của Đảng và Nhà nước ta thời gian qua chú trọng đặc biệt vào công tác chuyển đổi số cho đồng bào các dân tộc thiểu số, tuy nhiên ở những cộng đồng chịu nhiều hạn chế về địa lý, kinh tế, giáo dục và ngôn ngữ đang bộc lộ nguy cơ gia tăng bất bình đẳng số.