Chuyển đổi số, yêu cầu tất yếu trong quản lý đô thị

Với tốc độ đô thị hóa nhanh, chính quyền địa phương đang phải đối diện rất nhiều vấn đề, áp lực từ dân số, hạ tầng, môi trường… Lộ trình phân cấp khi thực thi mô hình chính quyền địa phương hai cấp khiến cho yêu cầu về đổi mới phương thức quản lý càng trở nên cấp thiết hơn.

Chuyển đổi số là giải pháp giảm tải cho chính quyền địa phương (Trong ảnh: Trung tâm Phục vụ hành chính công tại xã Phú Xuyên).
Chuyển đổi số là giải pháp giảm tải cho chính quyền địa phương (Trong ảnh: Trung tâm Phục vụ hành chính công tại xã Phú Xuyên).

Theo quy định về phân cấp và quy định thẩm quyền quản lý nhà nước một số lĩnh vực kinh tế-xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội, cấp xã được phân cấp thực hiện 20 lĩnh vực khác nhau, như: Đường bộ; chiếu sáng công cộng; công viên, vườn hoa, cây xanh, thảm cỏ; thoát nước đô thị và xử lý nước thải; cấp nước sạch; thủy lợi; đê điều; rừng; khoa học-công nghệ; giáo dục-đào tạo, giáo dục nghề nghiệp; văn hóa, thể thao, thông tin-truyền thông; y tế; du lịch; bến xe ô-tô, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ, điểm đón, trả khách, vận tải hành khách tuyến cố định và vận tải hành khách công cộng; quản lý, xây dựng công trình ngầm hạ tầng kỹ thuật đô thị, quản lý và sử dụng chung công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trúc Anh, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho biết, hiện dữ liệu quy hoạch, đất đai, hạ tầng và xây dựng vẫn còn phân tán ở nhiều cấp, ngành, thiếu tính kết nối và đồng bộ. Tại các xã, phường, bản đồ địa chính số hóa chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Đối với các xã, diện tích đất nông nghiệp được quản lý bằng sổ mục kê, sơ đồ vẽ tay. Từ thực tiễn vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, nhất là trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc, yêu cầu chuyển đổi số là tất yếu.

Thực tế cho thấy có rất nhiều lợi ích khi chuyển đổi số được ứng dụng vào công tác quản lý đô thị. Như việc xây dựng cơ sở dữ liệu tổng hợp, tích hợp đa ngành gồm đất đai, quy hoạch, giao thông, môi trường... trên nền tảng hệ thống thông tin địa lý (GIS) và mô hình thông tin công trình (BIM).

Lợi ích của chuyển đổi số được nhìn nhận dễ dàng qua việc minh bạch hóa thông tin đất đai và quy hoạch. Người dân và doanh nghiệp có thể dễ dàng tra cứu thông tin quy hoạch, thủ tục đất đai trực tuyến. Điều này giúp giảm phiền hà, chống tham nhũng, tạo môi trường đầu tư lành mạnh. Việc ứng dụng Internet vạn vật (IoT) để giám sát tình trạng cầu đường, hệ thống thoát nước, điều tiết đèn giao thông thông minh... sẽ giúp tối ưu hóa vận hành, tiết kiệm năng lượng và nâng cao chất lượng sống.

Yêu cầu chuyển đổi số không chỉ cấp thiết trong lĩnh vực quy hoạch-kiến trúc, quản lý đất đai, nhiều lĩnh vực khác cũng cho thấy sự cần thiết và tác động hỗ trợ đối với công tác quản lý. Việc tích hợp thông tin sẽ giúp chính quyền, cơ quan quản lý có giải pháp kịp thời với các vấn đề như ùn tắc giao thông, ngập lụt...; tăng cường hiệu quả quản lý, xử lý đối với các vi phạm như lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, hành lang đường sắt…

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Giảng Võ Nguyễn Anh Dũng cho biết, việc thay thế đèn cũ với gần 3.900 bóng đèn led 40W và hàng trăm tủ điều khiển kết nối IoT trên địa bàn phường đã giúp điều chỉnh độ sáng theo thời gian, cảnh báo sự cố tức thì và vận hành từ xa qua các ứng dụng. Sử dụng hệ thống chiếu sáng thông minh đã giải quyết triệt để tình trạng lãng phí điện hoặc những tuyến phố thiếu ánh sáng.

Ủy ban nhân dân phường Hoàn Kiếm hiện đang tiến hành các dự án tái thiết đô thị với quy mô lớn. Theo Trưởng phòng Kinh tế-hạ tầng-đô thị phường Ngô Anh Toàn, phường đang từng bước áp dụng quy trình quản lý thông tin (BIM), hệ thống thu thập, lưu trữ, phân tích, quản lý (GIS) trong quản lý quy hoạch-kiến trúc và lồng ghép vào các dự án tại địa bàn.

Từ thực tiễn tại địa phương, Trưởng phòng Kinh tế xã Sơn Đồng Đinh Quốc Thái chia sẻ, theo phân cấp, phòng được giao nhiều nội dung quan trọng thuộc các lĩnh vực tài chính, kế hoạch, công thương, nông nghiệp, môi trường, đất đai, đô thị. Trong đó có các nội dung phức tạp, cần cơ sở dữ liệu như quy hoạch, cấp phép, thẩm định dự án. Bên cạnh đó còn có các nội dung công việc rất mới, chưa từng làm như kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, thẩm định phòng cháy chữa cháy… Để giải quyết các áp lực nêu trên, chuyển đổi số thật sự là giải pháp hữu hiệu.

Có thể bạn quan tâm

Tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội đi vào vận hành (Ảnh VGP)

Nguồn cung nhà ở dịch chuyển theo các hành lang phát triển mới

Nguồn cung nhà ở của Hà Nội đang có sự chuyển dịch vị trí khi phạm vi phát triển đô thị dần mở rộng ra ngoài khu vực nội đô. Xu hướng này phản ánh định hướng phát triển dài hạn của Hà Nội theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm và tăng cường liên kết vùng được xác định trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Bài toán quản trị trường học quy mô lớn sau sắp xếp

Là một trong 15 tỉnh, thành phố được Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn thí điểm sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, Hà Nội đặt mục tiêu giảm hơn 50% đầu mối trường học, từ hơn 2.150 trường xuống còn 1.015 trường với tiêu chí giảm đầu mối, tăng nguồn lực phát triển.

Một tiết học của học sinh Trường trung học cơ sở Gia Thụy (phường Bồ Đề, Hà Nội).

Xây dựng lộ trình miễn phí sách giáo khoa

Thực hiện quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3/7/2026 của Chính phủ, Thành phố Hà Nội đang tích cực xây dựng kế hoạch triển khai. Chính sách này sẽ giúp giảm chi phí cho các gia đình, tạo điều kiện để học sinh có điều kiện học tập tốt.

Thúc đẩy kinh tế thể thao

Những sự kiện thể thao thu hút lượng lớn vận động viên, huấn luyện viên và khán giả đang diễn ra với tần suất ngày một dày đặc hơn tại Hà Nội.

Một buổi đọc sách của các em nhỏ xã Liên Minh tại Thư viện Hạnh phúc.

Thư viện Hạnh phúc lan tỏa văn hóa đọc

Từ một không gian đọc sách miễn phí được thành lập tháng 7/2022 với 11 thành viên ban đầu, Thư viện Hạnh phúc tại xã Liên Minh (Hà Nội) do chị Trần Thị Ngọc Thúy và các thành viên sáng lập đã dần trở thành điểm sinh hoạt văn hóa.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt xử lý công trình vi phạm (Ảnh Ngọc Anh)

Xử lý nghiêm vi phạm an toàn cháy, nổ

Sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn Thành phố Hà Nội đạt nhiều kết quả tích cực khi đã giảm được hơn 35% số vụ cháy.

Khu nhà ở xã hội Ecohome 1, phường Đông Ngạc, Hà Nội (Ảnh ĐỖ TÂM)

Tiên phong kiến tạo quỹ nhà ở cho thuê

Phát triển quỹ nhà ở cho thuê là hướng đi căn cơ, dài hạn nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt chỗ ở hiện nay, đồng thời tạo sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển nhà ở của Thành phố Hà Nội.

Khách tham quan xem hoạt cảnh về đồng chí Trần Bình, một tấm gương ngời sáng về đạo đức cách mạng của người chiến sĩ Công an nhân dân trong khai mạc trưng bày tổ chức vào ngày 12/8.

“Tâm son, chí thép” của người chiến sĩ Công an nhân dân

Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công cũng chính là ngày lực lượng Công an nhân dân ra đời. 81 năm xây dựng, trưởng thành, các chiến sĩ công an đã có nhiều đóng góp và hy sinh vì sự nghiệp giải phóng, xây dựng, phát triển đất nước và bình yên cuộc sống.

Phiên livestream quảng bá du lịch, các sản phẩm OCOP của xã Đoài Phương thu hút hơn 600 người xem trực tiếp.

Chuyển đổi số gắn với thực tiễn cơ sở

Thay vì phải đến cửa hàng, cầm tiền mặt để mua sắm như trước, nhiều người dân phường Xuân Phương (Hà Nội) giờ đây chỉ cần mở điện thoại, theo dõi một phiên livestream, lựa chọn sản phẩm, quét mã QR để thanh toán và nhận hàng ngay tại nhà.

Điểm trung chuyển đón, trả khách trên phố Bà Triệu (Ảnh TRÍ DŨNG)

Giải bài toán giao thông tĩnh cho Vùng phát thải thấp

Ban Đô thị Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã khảo sát về hệ thống các điểm trông giữ xe và việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh trên địa bàn thành phố. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để bảo đảm thực hiện Vùng phát thải thấp.

Lực lượng chức năng tham gia hộ đê hữu sông Cầu, địa bàn xã Đa Phúc, năm 2025 (Ảnh MINH ANH)

Tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, dự báo tình hình thời tiết trên địa bàn Thành phố Hà Nội thời gian tới tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố cực đoan, khó lường. Thành phố đang chủ động, tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai.

Một tiết học của các em học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ (phường Giảng Võ).

Sẵn sàng bước vào năm học mới

Năm học 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao đối với ngành giáo dục và đào tạo Thủ đô. Đây là năm học đầu tiên Hà Nội thực hiện sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ mới về chương trình giáo dục, chuyển đổi số...

Chú trọng đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo

Thời gian qua, công tác đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo được các cấp, ngành Hà Nội xác định là nhiệm vụ trọng tâm và thực hiện hiệu quả. Nhờ đó, thành phố đã giải quyết được nhiều việc mới, việc khó, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, góp phần quan trọng phát triển Thủ đô.

Phụ nữ xã Chuyên Mỹ thu gom phế liệu gây quỹ giúp đỡ người khó khăn.

Nhịp cầu gắn kết yêu thương

Biến phế liệu thành nguồn quỹ giúp đỡ người khó khăn, những mô hình “Biến rác thành tiền” ở nhiều địa phương của Hà Nội đồng thời còn tạo nên một giá trị bền vững hơn là hình thành thói quen sống xanh, khơi dậy tinh thần sẻ chia và vun đắp trách nhiệm cộng đồng từ những việc làm giản dị mỗi ngày.

Một buổi liên hoan tại lớp của các em học sinh trường Trung học cơ sở Thạch Bàn (phường Long Biên, Hà Nội).

Kiểm soát an toàn thực phẩm học đường bằng công nghệ

Từ năm học 2026-2027, thành phố Hà Nội triển khai Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức bữa ăn bán trú. Thông qua hệ thống này, thành phố mong muốn chăm lo tốt hơn cho sự phát triển thể chất của học sinh Thủ đô.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Tam Hưng kiểm tra, đôn đốc công tác làm sạch dữ liệu đất đai trên địa bàn (Ảnh NGỌC ÁNH)

Nâng cao chất lượng quản lý dữ liệu đất đai

Xã Tam Hưng (Hà Nội) đang tập trung lực lượng làm việc ba ca, chia nhiều mũi đến các hộ gia đình, quyết tâm hoàn thành chiến dịch “45 ngày đêm làm sạch dữ liệu đất đai”. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xã nâng cao hơn nữa công tác quản lý đất đai trên địa bàn.

Festival đã đem đến những màn trình diễn ấn tượng và giới thiệu nhiều nét tinh hoa của nền võ học Thăng Long-Hà Nội, võ học Việt Nam.

Phát huy tinh thần thượng võ Thăng Long-Hà Nội

Những màn trình diễn võ thuật trong Festival Võ thuật quốc tế 2026 tổ chức cuối tuần qua tại di tích Hoàng thành Thăng Long đã tôn vinh tinh thần thượng võ của Thăng Long-Hà Nội. Thành phố Hà Nội mong muốn tạo ra một sự kiện võ thuật quốc tế quy mô lớn, góp phần thiết thực phát triển công nghiệp văn hóa.

Tuyến cống thoát nước thuộc Dự án xây dựng tuyến mương Việt Hưng-Cầu Bây tại phường Long Biên, Hà Nội. (Ảnh BẢO LONG)

Đầu tư hệ thống thoát nước theo quy hoạch

Với quyết tâm đẩy nhanh tiến độ cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, công tác thoát nước của Hà Nội sẽ được đầu tư theo hướng thông minh, đồng bộ và gắn với thực thi quy hoạch.

Hiệu quả bước đầu trong triển khai vùng phát thải thấp

Sau hơn một tháng triển khai, đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1, Thành phố Hà Nội được đông đảo người dân đồng thuận, ủng hộ. Ý thức bảo vệ môi trường thông qua việc sử dụng phương tiện xanh để giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí từng bước được nâng cao.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng kiểm tra thực địa Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, Đông Anh, Hà Nội (Ảnh: VIẾT THÀNH)

Gia hạn thời gian hoàn thiện điều kiện khởi công Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và 5 dự án lớn khác

Ngày 10/8, tại Kỳ họp thứ sáu, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa 17 đã thông qua Nghị quyết về việc gia hạn thời hạn hoàn thiện điều kiện về khởi công xây dựng công trình đối với 6 dự án đầu tư triển khai theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng (giữa) kiểm tra tiến độ dự án Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội (Ảnh HỒNG THÁI)

Tăng tốc hai dự án khu công nghệ trọng điểm

Thành phố Hà Nội đang thực hiện nhiều giải pháp đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng tăng trưởng. Trong đó, thành phố tập trung đẩy nhanh giải phóng mặt bằng để đưa hai khu công nghệ cao quan trọng sớm đi vào hoạt động.